Bão Saudel (tiếng Anh: Typhoon Saudel, tên gọi địa phương của Philipines là Obet và tên gọi tại Việt Nam là Bão số 5 năm 2026) là một cơn bão cuồng phong hoạt động tại khu vực Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2026. Đây cũng là cơn bão thứ mười tám được đặt tên trong mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương năm 2026. Cơn bão này trở thành cơn bão "hồi sinh" sau cơn bão Co-May năm 2025.
Vào ngày 12 tháng 8, một vùng nhiễu động nhiệt đới hình thành ở vĩ độ thấp gần xích đạo (7–8°B) được NRL ký hiệu là 92W. Dù cấu trúc ban đầu lỏng lẻo do lực Coriolis yếu, hệ thống vẫn mạnh lên và được JMA nâng cấp thành áp thấp nhiệt đới vào ngày 15 tháng 8, trước khi JTWC chính thức gán mã 17W và JMA đặt tên quốc tế là Saudel vào ngày 19 tháng 8. Tiến về các vĩ độ cao hơn nhờ lực Coriolis hỗ trợ và điều kiện hoàn hảo từ dòng nước ấm, Saudel bùng nổ cường độ mạnh mẽ, chuyển thành bão nhiệt đới dữ dội rồi vươn lên cấp bão cuồng phong vào ngày 23 tháng 8 khi tiến vào Biển Philippines. Tại đây, PAGASA theo dõi và đặt tên địa phương là Obet, trong khi tàn dư của cơn bão Atsani bị Saudel hấp thụ hoàn toàn. Sau khi quét qua vùng biển quần đảo Ryukyu, bão tiến vào Biển Hoa Đông và bắt đầu suy yếu do gặp không khí khô và nước biển lạnh.
Vào sáng ngày 28 tháng 8, bão Saudel đổ bộ liên tiếp hai lần vào tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc)—lần đầu tại Ngọc Hoàn lúc 08:05 CST và lần thứ hai tại Ôn Châu lúc 09:10 CST ở cường độ bão cấp 1. Chịu ma sát mạnh với địa hình đất liền và mất nguồn ẩm, bão suy yếu nhanh chóng; JMA lần lượt hạ cấp xuống bão nhiệt đới dữ dội, bão nhiệt đới và chính thức giáng xuống cấp áp thấp nhiệt đới vào ngày 29 tháng 8, đồng thời JTWC cũng phát đi bản tin cảnh báo cuối cùng.
Do chịu tác động của không khí lạnh và áp cao phía Bắc, tàn dư bão Saudel phải chuyển hướng đi từ Tây Bắc sang Tây Nam, băng qua Quảng Đông để tiến ra Bắc Biển Đông vào cuối ngày 30 tháng 8 với hình thái xoắn ốc được bảo toàn. Sang ngày 31 tháng 8, Saudel đi qua vùng biển thuận lợi hệ thống phục hồi đối lưu mạnh mẽ. JMA lập tức phát cảnh báo gió mạnh và tái nâng cấp thành bão nhiệt đới; NCHMF phát bản tin áp thấp nhiệt đới; đồng thời PAGASA, CWA, SMG, HKO và CMA đều công nhận màn "hồi sinh" kỳ diệu của Saudel trước khi JTWC nâng mức đánh giá phát triển lên trung bình. Trong ngày 01 tháng 9, JMA; JTWC; NCHMF và các cơ quan khí tượng khác đều nâng cấp nó thành bão nhiệt đới. Sau đó vài tiếng sau JTWC hạ cấp nó thành áp thấp nhiệt đới. Vào ngày 3 tháng 9, bão Saudel đổ bộ vào Phúc Kiến, Trung Quốc. Sau khi đi sâu vào đất liền và suy yếu thành vùng áp thấp, tàn dư của bão tiếp tục di chuyển vòng qua Quảng Đông rồi tan biến hoàn toàn vào ngày 5 tháng 9.
Bão Saudel đã gây ra hậu quả nặng nề với 8 người chết, 6 người bị thương và 11 người mất tích, đồng thời gây thiệt hại kinh tế vượt mức 104 triệu USD (tính theo giá trị USD năm 2026). Riêng tại Nhật Bản, bão làm 3 người bị thương ở Okinawa cùng sự cố mất điện cho khoảng 39.000 hộ gia đình ở quần đảo Amami. Tại Trung Quốc, mưa lớn và sạt lở từ hoàn lưu bão đã làm sập hơn 100 ngôi nhà tại Bồ Điền, cuốn trôi và làm hỏng hàng hóa tại các kho xưởng ở Chiết Giang, cùng hàng chục nghìn người bị ảnh hưởng trực tiếp tại các tỉnh Hồ Nam, Giang Tây và Phúc Kiến.
Lịch sử khí tượng
Quá trình mạnh lên và suy yếu như bão bình thường
Vào ngày 12 tháng 8, một vùng nhiễu động nhiệt đới hình thành ở vùng biển phía tây bắc đảo san hô Ujerang và Phòng Nghiên cứu Hải quân Hoa Kỳ đã đặt cho vùng nhiễu động này ký hiệu 92W. Vào lúc 18:00 UTC ngày 12 tháng 8, JMA đã phát hiện một vùng áp thấp ở gần khu vực Micronesia. Do hệ thống này hình thành ở một vĩ độ khá thấp gần vùng biển xích đạo (từ 7 đến 8 độ Bắc), nơi lực Coriolis còn rất yếu hình thành tại đấy khiến cấu trúc mây đối lưu ban đầu vô cùng lỏng lẻo và liên tục trồi sụt cường độ. Đây cũng là nơi khá hiếm cơn bão hình tại và phát triển. Vào lúc 8:00 sáng ngày 15 tháng 8, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản đã nâng cấp nó thành áp thấp nhiệt đới khi gần Palikir, Micronesia. Vào lúc 8:00 tối, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản đã hạ cấp nó xuống thành vùng áp thấp. Vào lúc 14 giờ ngày 16 tháng 8, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản đã nâng cấp nó thành áp thấp nhiệt đới. Vào lúc 14h ngày 18 tháng 8, Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) đã nâng cấp mức độ phát triển của nó lên mức cao và đưa ra cảnh báo hình thành bão nhiệt đới. Vào lúc 12:00 UTC, JTWC đã nâng cấp nó lên thành áp thấp nhiệt đới, đặt cho nó ký hiệu là 17W. Đồng thời, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản đã đưa ra cảnh báo gió mạnh. Vào lúc 00:00 UTC ngày 19 tháng 8, Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp đã nâng cấp nó lên thành bão nhiệt đới. Vào lúc 03:00 UTC, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản đã nâng cấp nó lên thành bão nhiệt đới, đặt cho nó số hiệu quốc tế 2618 và đặt tên là Saudel. Lúc đó vị trí tâm bão vào khoảng 8,2 độ vĩ độ bắc và 153,7 độ kinh độ đông.
Ngay sau khi đạt cấp bão nhiệt đới ở vùng vĩ độ thấp, hệ thống bắt đầu dịch chuyển chủ yếu theo hướng Tây, sau đó lệch dần sang hướng Tây Bắc để di chuyển lên các vĩ độ cao hơn. Khi tiến lên vĩ độ cao hơn, lực Coriolis tăng dần giúp lõi bão xoáy chặt lại, kết hợp với môi trường đứt gió yếu và nguồn năng lượng dồi dào từ máng nước ấm đại dương (29–30°C) đã tạo bệ phóng hoàn hảo cho quá trình tăng cường độ nhanh chóng đầy bùng nổ của Saudel. Sau đó, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản nâng cấp nó lên thành bão nhiệt đới dữ dội. Vào lúc 8 giờ tối, Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp nâng cấp nó lên thành bão cuồng phong sau khi nó bắt đầu tăng vòng nhanh chóng. Vào lúc 1 giờ chiều ngày 23 tháng 8 (06:00 UTC), JMA đã nâng cấp nó lên bão cuồng phong rất mạnh.
Đường đi lên vĩ độ cao của bão Saudel hoàn toàn bị chi phối bởi khối áp cao cận nhiệt đới khổng lồ ở phía Đông Bắc nó kiến cơn bão phải di chuyển theo rìa phía Tây Nam của nó. Nó bắt đầu di chuyển vào Biển Philippines và tiếp tục gia tăng cường độ và tiến sát, đi qua gần khu vực đảo Agrihan thuộc quần đảo Bắc Mariana vào khoảng 09:00 UTC cùng ngày. Trong quá trình dịch chuyển lên vùng vĩ độ cao, bão Saudel tiến vào Khu vực theo dõi của Philippines (PAR), lúc này Cơ quan quản lý Dịch vụ Khí quyển, Địa vật lý và Thiên văn Philippines (PAGASA) bắt đầu vào cuộc giám sát chặt chẽ và đặt tên địa phương cho cơn bão này là Obet vào lúc 03:00 PHT chiều ngày 24 tháng 8 (19:00 UTC ngày hôm trước). Trong lúc đấy cơn bão Atsani bị suy yếu do gió giật của cơn bão này gây ra và suy yếu thành áp thấp tàn dư. Lúc 03:00 sáng PHT ngày 25 tháng 8 (19:00 UTC ngày hôm trước), trước khi cắt qua quần đảo Ryukyu để tiến vào Biển Hoa Đông và suy yếu dần. Lúc 16:00 PHT ngày 25 tháng 8 (08:00 UTC), PAGASA chính thức không theo nó khi nó ra ngoài vùng theo dõi của PAR. Sau đó, tàn dư của Atsani bị hấp thụ vào bão này, khiến Atsani tan biến và biến mất. Từ ngày 25 đến ngày 27 tháng 8, sau khi quét qua vùng biển gần quần đảo Ryukyu của Nhật Bản, bão Saudel tiến sâu vào Biển Hoa Đông và bắt đầu bước vào xu hướng suy yếu dần do tương tác với dòng không khí khô tầng cao và nhiệt độ nước biển ven bờ giảm thấp. Đến ngày 27 tháng 8, JMA ghi nhận cường độ bão giảm từ cấp bão cuồng phong rất mạnh xuống thành bão cuồng phong thường, tuy nhiên nó vẫn giữ nguyên một cấu trúc xoáy thuận nhiệt đới cực kỳ ổn định và nguy hiểm trước khi áp sát đất liền.
Vào sáng ngày 28 tháng 8, bão Saudel tiếp tục duy trì hướng di chuyển, di chuyển áp sát và đổ bộ liên tiếp hai lần vào dải ven biển tỉnh Chiết Giang, miền Đông Trung Quốc; lần đầu tiên vào Ngọc Hoàn lúc 08:05 CST (00:05 UTC) và lần thứ hai lúc 09:10 CST (01:10 UTC) vào Ôn Châu cả hai đều quan trắc được là sức gió ở bão cấp 1 theo thang Thang bão Saffir-Simpson. Ngay sau đó, vào lúc 00:00 UTC ngày 27 tháng 8, JMA đã hạ cấp độ bão xuống thành bão nhiệt đới dữ dội, đồng thời JTWC cũng hạ cấp nó xuống thành bão nhiệt đới và chính thức đưa ra cảnh báo cuối cùng về hệ thống này. Đến 09:10 CST (02:10 UTC) sáng, tâm bão tiếp tục cắt vào bờ biển quận Long Loan thuộc thành phố Ôn Châu. Sau khi đổ bộ liên tiếp và đi sâu vào đất liền, do bị ma sát nghiêm trọng với địa hình đồi núi dốc và mất đi nguồn cấp hơi ẩm từ đại dương, bão Saudel suy yếu cực kỳ nhanh chóng. Vào lúc 09:00 UTC ngày 28 tháng 8, JMA chính thức hạ cấp hệ thống xuống thành bão nhiệt đới và đến 18:00 UTC ngày 28 tháng 8, JMA đã hạ cấp nó xuống thành một vùng áp thấp nhiệt đới.
Quá trình xuống phía Nam bắt đầu tiến vào Biển Đông và tiếp tục tái phát triển
Do chịu tác động mạnh từ một đợt không khí lạnh đầu mùa tràn xuống từ phía Bắc và một áp cao ở phía Bắc, tàn dư của bão Saudel trên đất liền Trung Quốc đã bị chặn lại và buộc phải đổi hướng di chuyển, bẻ lái từ hướng Tây Bắc ban đầu chuyển sang hướng Tây Nam. Dẫn đến áp thấp nhiệt đới phải di chuyển dạt xuống phía Nam, băng qua đất liền tỉnh Quảng Đông và đi ra khỏi bờ biển Nam Trung Quốc để tiến vào khu vực Bắc Biển Đông. Sau đó, PAGASA tiếp tục theo dõi khi hệ thống tiến vào vùng quan sát của PAR vào lúc 20:00 PHT ngày 29 tháng 8 và công nhận là áp thấp nhiệt đới trên đất liền tỉnh Quảng Đông của Trung Quốc. Saudel sau đó suy yếu thành một vùng áp thấp tàn dư trên Trung Quốc tuy nhiên nó vẫn giữ và duy trì hình dạnh xoắn ốc trên bản đồ vệ tinh và radar. PAGASA cũng hạ cấp nó thành vùng thấp lúc 08:00 PHT ngày 30 tháng 8 nhưng đánh giá có khả năng "trung bình" để phát triển lại thành xoáy thuận nhiệt đới. Sau đó, Saudel bắt đầu di chuyển xuống đến vùng biển Bắc Biển Đông. Đêm này 30 tháng 8, tàn dư Saudel tiếp tục di chuyển xuống phía Nam và bắt đầu tiến qua vùng biển của Bắc Biển Đông. Vào lúc 00:00 UTC ngày 30 tháng 8, HKO đã hạ cấp nó xuống thành vùng áp thấp. Vào lúc 09:00 UTC, CMA và SMG cũng đã hạ cấp nó xuống thành vùng áp thấp. Sau quá trình dịch chuyển dạt xuống theo hướng Tây – Tây Nam trên đất liền Trung Quốc, tàn dư bão Saudel đã gần như cạn kiệt năng lượng và mất đi lõi bão ban đầu, cộng thêm việc bị xao động mạnh khi tiếp xúc với không khí khô lạnh tràn xuống từ phía Bắc.
Tuy nhiên, khi hệ thống di chuyển ra khỏi vùng biển giữa Lôi Châu - Hải Nam và tiến vào khu vực Bắc Biển Đông, hình ảnh vệ tinh cho thấy vùng xoáy thuận rộng lớn ở tầng trung đến tầng cao bắt đầu được nuôi dưỡng trở lại. Nhờ lực cắt gió theo phương thẳng đứng ở mức trung bình đến yếu, dòng chảy xích đạo thuận lợi, cùng nền nhiệt nước biển ấm khoảng 28–29°C và độ ẩm dồi dào, hệ thống dần phục hồi. Dẫu vậy, sự xuất hiện liên tục của khối không khí lạnh vẫn khiến đường đi tiếp theo của nó diễn ra hết sức phức tạp và khó đoán. Ngay sau đó lúc 18:00 UTC ngày 30 tháng 8 (tức 01:00 giờ Hà Nội ngày hôm sau), JMA cũng đưa ra cảnh báo gió mạnh và cảnh báo thành bão nhiệt đới và công nhận là sự hồi sinh của Saudel. Sau đó, NCHMF phát đi cảnh báo bản tin áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông. Các cơ quan như PAGASA, CWA, SMG, HKO, CMA cũng nâng cấp thành vùng thấp lên áp thấp nhiệt đới và các cơ quan đều công nhận đây là sự tái sinh của bão Saudel. Vào khoảng 06:00 UTC ngày 30 tháng 8, áp thấp nhiệt đới di chuyển theo hướng đông nam qua miền nam Trung Quốc (Hoa Nam); nó đã tiến vào Biển Đông gần khu vực thành phố Giang Môn, tỉnh Quảng Đông. Sau khi vượt qua vịnh Quảng Châu (Quảng Châu Loan), hệ thống này tiếp tục đổ bộ vào đảo Hải Nam vào khoảng 09:00 sáng ngày 31 tháng 8. Sau đó, JTWC đã công nhận tàn tích của nó, đồng thời chỉ ra rằng nó có khả năng tái phát triển thấp. Cuối ngày hôm đó, JTWC nâng cấp mức độ thành xoáy thuận lên mức trung bình, khi cấu trúc của nó bắt đầu được tổ chức lại. Ngày 1 tháng 9, nhờ luồng gió Tây Nam và tương tác với bão Krovanh. Dẫn đến, bão Saudel chuyển hướng sang hướng Đông Bắc đi qua phía nam Hồng Kông với tốc độ chậm lại khoảng 14 km/h. Sáng ngày 01 tháng 9, JMA đã nâng cấp Saudel trở lại thành bão nhiệt đới sau khi nó bắt đầu di chuyển ra vùng biển Bắc Biển Đông. Sau đó, lúc 04:00 giờ Hà Nội NCHMF cũng nâng cấp thành bão nhiệt đới. Vào sáng ngày 1 tháng 9, JTWC đã ban hành TCFA cho hệ thống này. Lúc 06:00 UTC ngày 01 tháng 9, JTWC nâng cấp trực tiếp nó lại thành bão nhiệt đới và giữ nguyên cảnh báo và tên ban đầu đã cảnh bão từ trước đó.
Trong phần lớn đêm ngày 1 tháng 9 và ngày 2 tháng 9, do dòng dẫn yếu và thiếu sự hỗ trợ ở tầng trên, bão Saudel không thể mạnh thêm. Tâm xoáy tầng thấp (LLCC) bị lộ rõ và mờ nhạt. Vào lúc 18:00 UTC ngày 1 tháng 9 (01:00 giờ Hà Nội ngày 2 tháng 9), JTWC đã hạ cấp bão số 5 thành áp thấp nhiệt đới và cảnh báo có thể đổ bộ vào tỉnh Quảng Đông Trung Quốc trong khi đó JMA vẫn giữ lại cấp bão nhiệt đới cho nó. Tuy nhiên, đến 14:00 UTC ngày 2 tháng 9, JTWC lại tiếp tục nâng cấp hệ thống trở lại thành bão nhiệt đới (lần thứ ba). Sang ngày 3 tháng 9, lúc 06:30 CST (21:30 UTC ngày hôm trước) Saudel đã chính thức đổ bộ vào bán đổ Cổ Lô, huyện Chương Phố, thành phố Trương Châu, tỉnh Phúc Kiến vào lúc 06:30 CST ngày 3 tháng 9. Do cơn bão ma sát với đất liền, cụm mây dày đặc ở trung tâm của Saudel đã tan rã, sự đối lưu trung tâm bị suy yếu đáng kể và nó đi vào khu vực nội địa phía đông bắc Quảng Đông và suy yếu. Đến 07:00 UTC ngày 3 tháng 9, JTWC chính thức hạ cấp hệ thống xuống thành áp thấp nhiệt đới (lần thứ ba) khi bão tiến sâu vào đất liền và suy yếu và cũng đưa ra cảnh báo lần cuối cùng đối với nó. Ba tiếng sau, JMA hạ cấp nó xuống thành áp thấp nhiệt đới khi nó đi sâu vào đất liền của Trung Quốc. Vào lúc 00:00 UTC ngày 4 tháng 8, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản đã hạ cấp Saudel xuống thành vùng áp thấp. Sau đó, tàn dư của nó cố gắng di chuyển theo hướng Tây Nam theo dọc bờ biển Trung Quốc tiếp tục vào Biển Đông nhưng nó tan biến vào ngày 5 tháng 8
Chuẩn bị
Philippines
Trong khi cơn bão còn ở ngoài khu vực PAR, PAGASA đã bắt đầu đưa ra cảnh báo bão nhiệt đới để chuẩn bị cho việc nó đi vào.
Nhật Bản
Ban hành cảnh báo bão (cảnh báo gió mạnh nhất)
Trung Quốc
Trung tâm Khí tượng Quốc gia Trung Quốc (CMA) ban hành cảnh báo bão màu đỏ (cấp I) (hiệu lực từ lúc 27/08/2026 18:00 CST – 28/08/2026 10:00 CST) . Một số tính thành phó như Thượng Hải, Phúc Kiến, An Huy, Giang Tây, Quảng Đông phát hành cảnh báo bão màu xanh (cấp IV) đến cảnh báo bão màu cam (cấp II). Riêng chỉ tính Chiết Giang Cảnh báo báo bão màu đỏ (cấp I) và đồng thời sơ tán gần 247.700 cư dân và đặt hơn 80.000 nhân viên cứu hộ cùng thiết bị trong trạng thái sẵn sàng. Sau đó CMA cũng đã đưa ra cảnh báo bão xanh (cấp IV) sau khi bão Saudel mạnh lại thành bão nhiệt đới vào lúc 22:00 UTC ngày 31 tháng 8. Sau đó, duy trì và cảnh báo thêm với bão Khonavanh. Vào ngày 4 tháng 9, CMA chính thức hủy cảnh báo đối với bão Saudel. Vào sáng ngày 28 tháng 8, cơn bão đã đổ bộ lần đầu tiên dọc theo bờ biển Ngọc Hoàn, lần thứ hai vào Ôn Châu và lần thứ ba vào Phúc Kiến khi nó đang mạnh lên trở lại, buộc 247.000 cư dân ở Phúc Kiến phải sơ tán.
Từ ngày 27 đến ngày 29 tháng 8, các chuyến tàu đi qua một số đoạn của đường sắt cao tốc Hàng Châu - Ôn Châu, đường sắt cao tốc Hàng Châu - Thái Châu, đường sắt Kim Văn, đường sắt Kim Đài, đường sắt Ninh Ba - Kim Hoa và đường sắt Hàng Châu - Thâm Quyến đã tạm thời bị đình chỉ. Toàn bộ các điểm tham quan ven biển, liên quan đến nước và vùng núi tại tỉnh Chiết Giang đều tạm thời đóng cửa. Nhiều trường học của một số tính đã cho học sinh nghỉ từ 1 tháng 9 đến 4 tháng 9 do ảnh hưởng của bão.