Sơ đồ các trận đánh

1. 1 tháng 10 năm 331 TCN · Những cuộc chinh phạt của Alexandros Đại đế

   Trận Gaugamela

   Darius III chọn một đồng bằng rộng phía đông sông Tigris, cho san phẳng để chiến xa lưỡi hái hoạt động, và dàn một đạo quân trùm ra ngoài phòng tuyến Macedonia hơn một dặm. Alexandros đáp lại bằng một cuộc hành quân xiên sang phải kéo cánh trái quân Ba Tư chạy theo, đẩy lui chiến xa bằng lính phóng lao và những hàng quân dạt ra mở lối, rồi chờ một khe hở xuất hiện trên phòng tuyến Ba Tư. Khi khe hở mở ra, ông dẫn kỵ binh Chiến hữu và bộ binh cận vệ lao vào đó theo đội hình mũi nêm, nhắm thẳng vào Darius. Nhà vua bỏ chạy, trung quân của ông sụp đổ, và Alexandros quay lại giải cứu cánh trái của Parmenion đang bị dồn ép. Chiến thắng trao cho ông Babylon và trái tim của đế quốc Achaemenes.

   Chiến thắng quyết định của Macedonia

   Quân số

   47.000 đấu 90.000

   Giai đoạn

   11 giai đoạn

   Xem tái hiện

   • Macedonia
   • Ba Tư
2. 2 tháng 8 năm 216 TCN · Chiến tranh Punic lần thứ hai

   Trận Cannae

   Hannibal đối đầu với một đạo quân La Mã đông gần gấp đôi quân mình trên đồng bằng sông Aufidus. Ông xếp lực lượng bộ binh yếu nhất thành hình vầng trăng khuyết lồi về phía trước, giữ lính châu Phi dày dạn lùi lại ở hai đầu, và giao cho kỵ binh nhiệm vụ quét sạch kỵ binh La Mã khỏi cả hai cánh. Khi khối trung tâm dày đặc của quân La Mã đẩy lùi vầng trăng khuyết, nó tiến thẳng vào một cái túi: lính châu Phi quay vào đánh hai bên sườn, còn kỵ binh của Hasdrubal khép kín phía sau. Bị bao vây và chen chúc đến mức không thể chiến đấu, phần lớn quân La Mã bị tàn sát trước khi đêm xuống.

   Chiến thắng quyết định của Carthage

   Quân số

   86.400 đấu 50.000

   Giai đoạn

   10 giai đoạn

   Xem tái hiện

   • La Mã
   • Carthage
3. 14 tháng 10 năm 1066 · Cuộc xâm lược Anh của người Norman

   Trận Hastings

   Ba tuần sau khi tiêu diệt một đạo quân Na Uy ở Stamford Bridge, vua Harold II chạm trán William xứ Normandie trên một dải đồi cách Hastings bảy dặm về phía bắc. Quân Anh, toàn bộ đánh bộ, kết khiên thành bức tường chắn ngang đỉnh dốc; quân Norman đánh ngược lên dốc với cung thủ, lính giáo và kỵ sĩ. Suốt gần hết ngày, bức tường khiên đứng vững. Cuộc tháo chạy của quân Breton và tin đồn William đã chết suýt kết thúc trận đánh ngay từ buổi sáng, nhưng William tập hợp lại quân mình và chém giết những người Anh đã rời hàng ngũ để truy đuổi. Những lần giả vờ tháo chạy làm phòng tuyến mỏng dần suốt buổi chiều, và cuối ngày Harold tử trận. Mất người chỉ huy, quân Anh tan vỡ lúc chạng vạng; chỉ còn đội cận vệ của nhà vua tiếp tục chiến đấu quanh thi thể ông.

   Chiến thắng quyết định của người Norman

   Quân số

   10.000 đấu 7.500

   Giai đoạn

   15 giai đoạn

   Xem tái hiện

   • Quân Norman
   • Quân Anh
4. 25 tháng 10 năm 1415 · Chiến tranh Trăm Năm

   Trận Agincourt

   Đạo quân của Henry V, bệnh tật, đói khát, đang hành quân về Calais thì bị một đạo quân Pháp đông gấp hai, gấp ba lần chặn đường. Trên một cánh đồng hẹp vừa cày, bùn lầy, kẹp giữa hai cánh rừng, Henry tiến quân tới tầm bắn xa của cung, cắm lại hàng cọc che chắn cho cung thủ và khiêu khích quân Pháp tấn công. Đợt xung phong của kỵ binh Pháp tan vỡ trước hàng cọc và mưa tên; các kỵ sĩ đánh bộ của họ lội bùn dưới làn mưa tên, dồn cục vào trung tâm quân Anh, rồi bị chém gục, chết ngạt hay bị bắt sống từng đống. Sợ một đợt tấn công mới, Henry ra lệnh giết phần lớn tù binh. Tinh hoa của giới quý tộc Pháp bỏ mạng trên chiến trường, trong khi quân Anh chỉ mất vài trăm người.

   Chiến thắng quyết định của quân Anh

   Quân số

   8.700 đấu 21.000

   Giai đoạn

   12 giai đoạn

   Xem tái hiện

   • Quân Anh
   • Quân Pháp
5. 21 tháng 10 năm 1600 · Thời kỳ Sengoku

   Trận Sekigahara

   Hai năm sau khi Toyotomi Hideyoshi qua đời, các vị nhiếp chính cai trị thay cho người con trai nhỏ của ông chia thành hai phe: Đông quân dưới quyền Tokugawa Ieyasu và Tây quân do Ishida Mitsunari tập hợp. Hai bên gặp nhau trong sương mù ở lòng chảo hẹp Sekigahara, nơi Mitsunari đã dàn quân thành hình vòng cung trên các ngọn đồi, tưởng như đã nhốt quân Tokugawa vào giữa. Nhưng nhiều đồng minh của ông đã ngầm thoả thuận với Ieyasu. Sau một trận giao tranh ác liệt ở trung tâm, Kobayakawa Hideaki dẫn 15.600 quân xuống núi Matsuo đánh lại chính phe mình, bốn tướng khác theo sau, còn 30.000 quân Mōri trên núi Nangu không hề động binh. Tây quân sụp đổ trong vòng vài giờ, và nhà Tokugawa cai trị Nhật Bản suốt hai thế kỷ rưỡi sau đó.

   Chiến thắng quyết định của Đông quân

   Quân số

   81.890 đấu 88.888

   Giai đoạn

   10 giai đoạn

   Xem tái hiện

   • Tây quân
   • Đông quân
6. 18 tháng 6 năm 1815 · Triều đại Một trăm ngày (Chiến tranh Liên minh thứ bảy)

   Trận Waterloo

   Trở về từ nơi lưu đày, Napoléon tấn công hai đạo quân đang bảo vệ Bỉ trước khi chúng kịp hợp lại. Hai ngày sau khi đánh bại quân Phổ ở Ligny, ông thấy đạo quân Anh và đồng minh của Wellington dàn trận sau một dải đồi thấp phía nam Waterloo, với hai trang trại Hougoumont và La Haye Sainte được giữ làm cứ điểm phía trước. Bị chậm trễ vì đất sũng nước, quân Pháp tấn công từ cuối buổi sáng: một trận đánh giành Hougoumont kéo dài suốt ngày, một đợt tấn công lớn của bộ binh bị kỵ binh nặng Anh đập tan, hàng giờ kỵ binh xung phong ồ ạt vào các đội hình vuông, và cuối cùng là La Haye Sainte thất thủ. Nhưng quân Phổ của Blücher đang hành quân đến với Wellington, và từ cuối buổi chiều họ đánh vào được Plancenoit, sau lưng cánh phải quân Pháp. Khoảng bảy giờ rưỡi tối, Napoléon tung Cận vệ Đế chế vào trận. Việc Cận vệ bị đẩy lui, cùng lúc quân đoàn của Zieten phá vỡ cánh phải quân Pháp, biến trận đánh thành một cuộc tháo chạy hỗn loạn và chấm dứt các cuộc chiến tranh của Napoléon.

   Chiến thắng quyết định của Liên minh

   Quân số

   73.000 đấu 68.000 đấu 50.000

   Giai đoạn

   16 giai đoạn

   Xem tái hiện

   • Quân Pháp
   • Wellington
   • Quân Phổ
7. 30 tháng 3 năm 1972 · Chiến tranh Việt Nam (Chiến dịch Xuân – Hè 1972)

   Trận Quảng Trị lần thứ nhất

   Trưa 30 tháng 3 năm 1972, ba sư đoàn Quân đội Nhân dân Việt Nam, cùng hai trung đoàn xe tăng và pháo 130 mm bắn sang từ bên kia khu phi quân sự, đánh vào Sư đoàn 3 Bộ binh mới thành lập của Quân lực Việt Nam Cộng hoà, đúng lúc sư đoàn này đang hoán đổi dở dang các trung đoàn giữa những căn cứ hoả lực cũ của Mỹ. "Vành đai thép" sụp đổ chỉ trong hai ngày. Ngày Chủ nhật Phục sinh, căn cứ Carroll, then chốt của phòng tuyến phía tây, đầu hàng cùng 1.500 quân và các khẩu pháo 175 mm, trong khi ở Đông Hà, xe tăng M48 của Thiết đoàn 20 Chiến xa bắn tan đoàn xe thiết giáp đang tiến xuống theo Quốc lộ 1, và Đại uý John Ripley mất ba giờ dưới gầm cầu để đặt khối thuốc nổ làm sập cây cầu lúc 16:30. Suốt ba tuần, sư đoàn, hai lữ đoàn Thuỷ quân Lục chiến, ba liên đoàn Biệt động quân cùng lực lượng thiết giáp giữ vững tuyến sông Cửa Việt và đánh bại một cuộc tấn công bằng xe tăng vào căn cứ hoả lực Pedro. Ngày 27 tháng 4, cuộc tiến công lại bắt đầu trong mưa: Đông Hà thất thủ ngày 28, phòng tuyến vỡ dần về Ái Tử rồi về sông Thạch Hãn, nơi các cây cầu bị phá khi pháo của Thuỷ quân Lục chiến vẫn còn ở bờ bên kia, và ngày 1 tháng 5, giữa những mệnh lệnh ban ra rồi lại bị huỷ, sư đoàn tan rã. Đoàn quân của sư đoàn rút theo Quốc lộ 1 bị pháo kích, biến con đường thành "Đại lộ Kinh hoàng"; chiếc trực thăng cuối cùng rời Thành cổ lúc 16:35, khi QĐNDVN đã ở bên trong tường thành. Lữ đoàn 369 Thuỷ quân Lục chiến giữ được tuyến sông Mỹ Chánh, và phần tỉnh phía bắc con sông nằm trong tay QĐNDVN cho đến cuộc phản công mùa hè.

   Thắng lợi của Quân đội Nhân dân Việt Nam

   Quân số

   40.000 đấu 30.000

   Giai đoạn

   11 giai đoạn

   Xem tái hiện

   • QĐNDVN
   • QLVNCH

623 trận giao tranh từ năm 1600 đến 1973, dựng từ Cơ sở dữ liệu trận đánh CAA: quân số, thương vong và chiều rộng mặt trận của mỗi bên, số giờ giao chiến, kế hoạch tấn công và kết cục như được ghi lại, đặt trên một vùng đất trống. Các sơ đồ cho thấy hình thế của trận đánh, không phải địa hình nơi diễn ra. Những trận mà cơ sở dữ liệu ghi thành nhiều trận giao tranh chỉ được liệt kê một lần và dẫn tới các trận giao tranh ấy.

CDB90 (Cơ quan Phân tích Khái niệm của Lục quân Hoa Kỳ, 1990), bản chỉnh lý của Jeffrey B. Arnold; dữ liệu theo giấy phép ODC-BY 1.0.