Bão Narra (tiếng Anh: Tropical Storm Narra và tại Việt Nam là bão số 4 năm 2026) là một cơn bão nhiệt đới trung bình đang hoạt động nhưng sở hữu quỹ đạo dịch chuyển phức tạp và dị hợm trên Vịnh Bắc Bộ. Cơn bão ảnh hưởng diện rộng đến Việt Nam, Thái Lan và Trung Quốc. Narra là cơn bão thứ mười chín được đặt tên trong mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương năm 2026.
Cơn bão này là cơn bão thứ 3 trong năm 2026 được nhận xét là cơn bão có đường đi kì lạ và dị hợm nhất sau các cơn bão Kujira, Chan-hom. Đáng chú ý, bão Narra đã thiết lập kỷ lục là cơn bão tồn tại lâu nhất trên Vịnh Bắc Bộ với thời gian lên tới 6 ngày (tính từ ngày 20 tháng 8), phá vỡ kỷ lục trước đó của cơn bão Amy (Bão số 5 năm 1994). Cơn bão được xếp diện thiên tai ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam nhưng không đổ bộ đất liền nước ta.
Cơn bão Narra bắt nguồn từ vùng nhiễu động 95W xuất hiện tại nam Đài Loan ngày 16/8, sau đó di chuyển vào bắc Biển Đông và được JMA lẫn NCHMF nâng cấp thành áp thấp nhiệt đới. Do tương tác với không khí khô, hệ thống suy yếu thành vùng áp thấp vào ngày 19/8, tiếp tục di chuyển về phía đảo Hải Nam. Tại đây, nhờ năng lượng ẩm từ vùng biển ấm, hệ thống tái tổ chức và mạnh trở lại thành áp thấp nhiệt đới (18W) vào ngày 20/8.
Tiến vào Vịnh Bắc Bộ, đối lưu bùng nổ mạnh mẽ khiến HKO, NCHMF, CMA, JTWC và SMG đồng loạt nâng cấp hệ thống thành bão nhiệt đới trong ngày 21/8, trước khi JMA chính thức đặt tên quốc tế là Narra vào sáng 22/8. Do rơi vào vùng tranh chấp áp cao và thiếu dòng dẫn đường, bão di chuyển cực kỳ chậm (3–5 km/h) với quỹ đạo phức tạp, luẩn quẩn uy hiếp vùng biển Quảng Ninh - Hải Phòng (Việt Nam) và Quảng Tây - Hải Nam (Trung Quốc), trước khi đạt cường độ cực đại (gió 75 km/h, áp suất 990 mbar) vào rạng sáng 24/8. Sau đó, ngày 26/8 JMA chính thức hạ nó xuống áp thấp nhiệt đới. Nó bắt đầu tan biến vào ngày 27/8.
Cơn bão gây ra 3 người chết (trong đó 2 trường hợp tại Lạng Sơn và 1 trường hợp tại Điện Biển) và 5 trường hợp gián tiếp tại Thái Lan cùng 3 người bị thương. Hoàn lưu bão gây lũ lớn trên hệ thống sông Tả Giang (Quảng Tây) làm đình trệ phà biển, đóng cửa điểm du lịch, tạm ngưng thông quan Cửa khẩu Ái Điểm, gián đoạn tàu hỏa tại Hải Nam và trực tiếp buộc hoãn đợt phóng sứ mệnh vũ trụ Thường Nga 7. Cơn bão ảnh hưởng hơn 16.000 dân Thái Lan, làm cắt điện hơn 27.000 người và tàn phá nặng nề hàng hóa, trường học cùng hàng nghìn héc-ta hoa màu. Hàng nghìn ngôi nhà bị sập, tốc mái hoặc ngập sâu ở Lạng Sơn, Hà Nội, Ninh Bình, Thái Nguyên. Ngành nông nghiệp tổn thất lớn với hơn 31.000 ha lúa, hoa màu ngập úng và hàng nghìn gia súc, gia cầm bị chết. Hạ tầng giao thông, thủy lợi và lưới điện hư hỏng nặng (hơn 54.000 hộ mất điện), đồng thời gây ra hàng loạt sự cố đê điều cấp III tại Bắc Ninh, Hải Phòng, Ninh Bình; riêng Quảng Ninh thiệt hại khoảng 15 tỷ đồng.
Lịch sử khí tượng
Vào giữa tháng 8 năm 2026, rãnh gió mùa mở rộng về phía tây vào Biển Đông, kết hợp với điều kiện nước biển ấm và dòng đứt gió thuận lợi đã tạo tiền đề cho một vùng áp thấp hình thành. Vào ngày 16 tháng 8, một vùng nhiễu động nhiệt đới hình thành trên vùng biển phía tây nam Mũi Nga Loan, thuộc phía nam đảo Đài Loan và Phòng Nghiên cứu Hải quân Hoa Kỳ (NRL) đã đặt cho nó ký hiệu cho vùng nhiễu động này là 95W. Nhờ điều kiện nhiệt độ bề mặt nước biển ấm và độ đứt gió thấp, vùng nhiễu động nhanh chóng tổ chức lại cấu trúc đối lưu dẫn đến vùng nhiễu động nhanh chóng tập hợp năng lượng. Vào lúc 12:00 UTC ngày 17 tháng 8 (tức 19:00 giờ Hà Nội), Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) chính thức nâng cấp hệ thống này lên thành một áp thấp nhiệt đới. Lúc 02:00 PHT ngày 18 tháng 8 (tức 01:00 giờ Hà Nội - 18:00 UTC ngày hôm trước), PAGASA bắt đầu theo dõi vùng nhiễu động nhiệt đới này và đánh giá khả năng phát triển thành xoáy thuận nhiệt đới ở mức trung bình; sau đó, vào lúc 08:00 PHT ngày 18 tháng 8 (tức 07:00 giờ Hà Nội - 00:00 UTC), PAGASA tiếp tục nâng khả năng phát triển lên mức "cao". Sau đó cùng ngày, PAGASA nhận định hệ thống này là một áp thấp nhiệt đới.
Ngày 18 tháng 8, áp thấp nhiệt đới di chuyển theo hướng tây-tây nam tiến về phía nam cửa sông Châu Giang dưới tác động của dòng dẫn đường rìa phía nam áp cao cận nhiệt đới và đi vào khu vực bắc Biển Đông. Cùng ngày, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia Việt Nam (NCHMF) cũng nâng cấp hệ thống lên thành áp thấp nhiệt đới và bắt đầu phát các bản tin cảnh báo khẩn cấp. Tuy nhiên, do chịu ảnh hưởng từ các dòng dẫn đường bất lợi và sự xâm nhập của không khí khô, cấu trúc của hệ thống bị phá vỡ nghiêm trọng. Do gặp phải môi trường tương tác bất lợi cùng khí khô bóp nghẹt lõi bão này, hệ thống đã nhanh chóng suy yếu trở lại thành một vùng áp thấp vào lúc 00:00 UTC ngày 19 tháng 8 (tức 07:00 giờ Hà Nội). Ảnh vệ tinh quét trường gió cho thấy hệ thống mang rõ đặc trưng của một áp thấp gió mùa: gió yếu, tâm rỗng và dải mây đối lưu tập trung ở rìa ngoài. Tuy nhiên, nhờ nằm trên vùng biển ấm với sức gió cắt thấp và dòng thoát khí ra xích đạo thuận lợi, các mô hình dự báo đều nhận định hệ thống sẽ tiếp tục phát triển mạnh.
Sau khi suy yếu, vùng áp thấp tiếp tục tôi dạt di chuyển về phía tây, băng qua khu vực phía bắc Biển Đông với một cấu trúc lỏng lẻo và tiến dần và đổ bộ về phía đảo Hải Nam, Trung Quốc. Tại đây, hệ thống phải đối mặt với gió cắt thẳng đứng và luồng không khí khô cản trở nghiêm trọng. Tại đây, khi nó bắt đầu hấp thụ dòng năng lượng nhiệt và độ ẩm dồi dào từ vùng biển ấm vô cùng dồi dào từ vùng biển vịnh vịnh Bắc Bộ và xung quanh đảo Hải Nam, hệ thống bắt đầu tái tổ chức lại các dải mây đối lưu xung quanh một trung tâm tuần hoàn tầng thấp mới. Hệ thống bắt đầu hồi sinh mạnh mẽ, tái tổ chức lại. Vào ngày 20 tháng 8, JMA một lần nữa chỉ định hệ thống này là một áp thấp nhiệt đới khi nó đang nằm trên khu vực đảo Hải Nam và đưa ra cảnh báo. Cùng thời điểm đó, lúc 06:00 UTC (tức 13:00 giờ Hà Nội), Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) của Hoa Kỳ đã phát bản tin Cảnh báo Hình thành Xoáy thuận Nhiệt đới (TCFA) đối với hệ thống này. Ngay sau đó, JTWC chính thức nâng cấp hệ thống thành áp thấp nhiệt đới và gán số hiệu 18W. Lúc 02:00 PHT ngày 20 tháng 8 (tức 01:00 giờ Hà Nội - 18:00 UTC ngày hôm trước), PAGASA xác định hệ thống đã di chuyển ra khỏi Khu vực Trách nhiệm Philippines và chấm dứt theo dõi.
Vào ngày 21 tháng 8, khi hệ thống di chuyển ra vùng biển vịnh Bắc Bộ, quá trình bùng nổ đối lưu diễn ra mạnh mẽ vì do gặp vùng biển ấm có nhiệt độ bề mặt cao, lại chịu sự tác động mạnh mẽ của dòng gió mùa Tây Nam vây quanh dải hội tụ nhiệt đới có trục đi qua khu vực Bắc Bộ. Lúc 11:30 (tức 10:30 giờ Hà Nội - 03:30 UTC), Đài Khí tượng Hồng Kông (HKO) là cơ quan đầu tiên nâng cấp hệ thống trực tiếp từ vùng áp thấp nhiệt đới này thành một cơn bão nhiệt đới. Đến 17:00 cùng ngày, NCHMF nâng cấp hệ thống thành bão nhiệt đới. Lúc 18:30 CST (tức 17:30 giờ Hà Nội - 10:30 UTC) Cục Khí tượng Trung Quốc (CMA) cũng nâng cấp hệ thống thành bão nhiệt đới. Vào lúc 12:00 UTC (tức 19:00 giờ Hà Nội), JTWC và Cục Khí tượng Ma Cao (SMG) cũng nâng cấp hệ thống lên cấp độ bão nhiệt đới. Vào lúc 00:00 UTC ngày 22 tháng 8 (tức 07:00 giờ Hà Nội), JMA chính thức nâng cấp hệ thống lên thành bão nhiệt đới và áp đặt tên quốc tế cho cơn bão là Narra.
Cơn bão Narra bước vào một giai đoạn dịch chuyển vô cùng dị thường và phức tạp do chịu ảnh hưởng của các yếu tố môi trường yếu chi phối. Do tương tác địa hình vùng vịnh và cấu trúc lõi chưa thực sự ổn định, JTWC tạm thời hạ cấp nó xuống thành áp thấp nhiệt đới, trước khi nâng cấp trở lại thành bão nhiệt đới vào lúc 01:00 UTC ngày 23 tháng 8 (tức 08:00 giờ Hà Nội). Sau khi đạt cấp độ bão nhiệt đới, do nằm trong vùng tranh chấp của hai hệ thống áp cao cận nhiệt đới trên đất liền Trung Quốc và thiếu dòng dẫn đường rõ rệt trên cao (cơn bão bị mắc kẹt trong vùng áp suất yên ngựa do áp cao cận nhiệt đới bị cản trở), bão Narra bắt đầu di chuyển rất chậm với vận tốc chỉ từ 3–5 km/h, có những thời điểm gần như đứng yên và di chuyển với quỹ đọa lắt léo (quỹ đạo hình thắt nút). Cơn bão thể hiện một quỹ đạo lắt léo, luẩn quẩn, đổi hướng đi liên tục trực tiếp uy hiếp vùng biển và đất liền khu vực Quảng Ninh - Hải Phòng của Việt Nam cũng như vùng Quảng Tây - đảo Hải Nam của Trung Quốc. Vào lúc 01:00 ngày 24 tháng 8 (tức 18:00 UTC ngày 23 tháng 8), bão trong trạng thái gần như đứng yên trên Vịnh Bắc Bộ, bão Narra đã đạt đến sức gió duy trì liên tục vùng gần tâm bão đạt 75 km/h (45 mph) đi kèm áp suất trung tâm tối thiểu giảm xuống mức 990 mbar. Sau đó, bão bắt đầu đổi hướng sang hướng Đông Nam rồi sau đó hương Đông, di chuyển nhanh về phía bán đảo Lôi Châu và cơn bão bắt đầu suy yếu dần. Vào lúc 08:00 UTC ngày 25 tháng 8 (tức 07:00 giờ Hà Nội- 00:00 UTC), Cục Khí tượng Trung ương Đài Loan đã hạ cấp nó xuống thành áp thấp nhiệt đới. Sau đó lúc 17:00 cùng ngày, NCHMF đã hạ nó thành áp thấp nhiệt đới nhưng vẫn tiếp tục cảnh báo nó. Vào lúc 10:00 UTC (tức 19:00 giờ Hà Nội), Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp đã hạ cấp nó xuống thành áp thấp nhiệt đới. Vào lúc 19:00 CST (18:00 giờ Hà Nội, 11:00 UTC), Cục Khí tượng Trung Quốc (CMA) tuyên bố tâm bão Narra đã đổ bộ vào khu vực ven biển huyện Xương Giang, tỉnh Hải Nam vào khoảng 18:40 CST (17:40 giờ Hà Nội, 10:40 UTC). Đến 01:00 giờ Hà Nội ngày 26 tháng 8 (18:00 UTC ngày 25 tháng 8), Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) đã phát bản tin cảnh báo cuối cùng về hệ thống này. Đến 04:00 CST ngày 26 tháng 8 (03:00 giờ Hà Nội, 20:00 UTC ngày 25 tháng 8), CMA cho biết tâm bão đã tiếp tục đổ bộ lần thứ hai tại khu vực ven biển huyện Từ Văn, tỉnh Quảng Đông vào khoảng 03:25 CST (02:25 giờ Hà Nội, 19:25 UTC). Vào lúc 11:30 CST (10:30 giờ Hà Nội, 03:30 UTC), CMA cho rằng bão Narra đã tiếp tục đổ bộ lần thứ ba vào khoảng 11:00 CST (10:00 giờ Hà Nội, 03:00 UTC) tại khu vực ven biển thành phố Ngô Truyền, tỉnh Quảng Đông. Vào lúc 06:00 UTC ngày 26 tháng 8 (13:00 giờ Hà Nội), JMA đã hạ cấp nó xuống thành áp thấp nhiệt đới. Đến ngày 27 tháng 8, JMA đưa ra bản tin cuối cùng ghi nhận tàn dư của Narra đã suy yếu và tan biến hoàn toàn trên đất liền Trung Quốc, khép lại vòng đời đầy phức tạp và dị thường của cơn bão.
Công tác chuẩn bị
Việt Nam
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia (NCHMF) đã phát tin cảnh báo Cấp độ rủi ro thiên tai do bão số 4 là Cấp độ 2 và Cấp độ 3 (Đối với các vùng biển vịnh Bắc Bộ và Đặc Khu Bach Long Vĩ và ven biển các Tỉnh Quảng Ninh và Hải Phòng).
Các tỉnh ven biển từ tỉnh Quảng Ninh, Hải Phòng - Ninh Bình đã tổ chức kiểm đếm, thông báo diễn biến bão cho các phương tiện hoạt động trên biển, thực hiện nghiêm lệnh cấm biển và hướng dẫn ngư dân neo đậu an toàn. Hàng nghìn hộ dân ở các vùng ven biển, khu nuôi trồng thủy sản lồng bè, vùng thấp trũng, và các điểm có nguy cơ sạt lở cao tại Quảng Ninh, Lạng Sơn đã được đưa đến nơi an toàn. Các địa phương tiếp tục tổ chức ứng phó với bão, mưa lũ; bảo đảm điều kiện sinh hoạt cho người dân tại các điểm sơ tán, rà soát các hộ dân ở khu vực ngập lụt và chỉ đạo khôi phục hệ thống điện.
Ngày 22 tháng 8, Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố Hà Nội đã họp triển khai và huy động các đơn vị khẩn trương hoàn thiện phương án ứng phó với bão số 4. Toàn bộ vật tư, thiết bị dự phòng, nhiên liệu và bao cát đã được chuẩn bị sẵn sàng cho công tác phòng chống ngập úng. Đồng thời, Trung tâm cũng triển khai các biện pháp vận hành tối đa công suất các trạm bơm và hệ thống thoát nước, kết hợp bố trí các tổ phản ứng nhanh kịp thời giải tỏa cây gãy đổ nhằm bảo đảm an toàn giao thông.
Các chính quyền các tỉnh chủ động sơ tán thành công 7.129 hộ dân. Tính đến chiều ngày 25 tháng 8, hiện còn 3.511 hộ đang tạm trú tại các điểm sơ tán an toàn (Bắc Ninh: 2.181 hộ, Lạng Sơn: 1.080 hộ). Mưa lớn làm chia cắt khoảng 4.208 hộ dân tại các tỉnh Lạng Sơn, Bắc Ninh, Hà Nội (Bắc Ninh: 2.457, Lạng Sơn: 1.080, Hà Nội: 338, Thanh Hóa: 333). Các lực lượng chức năng đã huy động các xuồng nhỏ tiếp tế lương thực tại các điểm bị chia cắt và cô lập. Lực lượng biên phòng đã hướng dẫn cho 52.924 phương tiện với 210.326 người chủ động di chuyển phòng tránh bão an toàn.
Để bảo đảm an toàn trước diễn biến phức tạp của bão số 4 và hoàn lưu mưa lũ, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã kịp thời ban hành Công điện số 1751/CĐ-BGDĐT, chỉ đạo các địa phương vùng ảnh hưởng chủ động phương án bảo vệ học sinh và giáo viên. Do bão đổ bộ vào cuối tháng 8 – thời điểm học sinh chuẩn bị tựu trường, các tỉnh thành chịu ảnh hưởng lớn như Quảng Ninh, Lạng Sơn, Hải Phòng, Bắc Ninh đã chủ động lùi lịch tập trung học sinh và tạm hoãn các hoạt động ngoài trời để phòng tránh rủi ro.
Trung Quốc
Vào lúc 18:00 ngày 21 tháng 8 năm 2026, Cục Khí tượng Trung Quốc (CMA) đã phát cảnh báo bão màu xanh (Cấp IV) đối với bão Narra và bão Gaenari; cảnh báo này có hiệu lực đến 18:00 ngày 22 tháng 8 (tức 17:00 giờ Hà Nội - 10:00 UTC). CMA tiếp tục duy trì cảnh báo màu xanh này đối với cơn bão Saudel và bão Narra, hiệu lực bắt đầu từ 24/08/2026 10:00 CST (tức 09:00 giờ Hà Nội - 02:00 UTC). Sau đó, CMA nâng cấp thành cảnh báo màu vàng (cấp III) đối với bão Saudel, bão Narra và bão Gaenari hiệu lực bắt đầu từ 24/08/2026 18:00 CST (tức 17:00 giờ Hà Nội - 10:00 UTC). Lúc 10:00 CST ngày 25 tháng 08 (tức 09:00 giờ Hà Nội - 02:00 UTC), CMA tiếp tục nâng cấp cảnh báo màu cam (cấp II) đối với hai bão Saudel, bão Narra. Riêng các tỉnh Hải Nam, Quảng Đông và Quảng Tây đang và đã phát tín hiệu màu vàng (cấp III).
Chính quyền Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây sơ tán khoảng 54.000 người dân khi mưa lớn kéo dài làm ngập nhà cửa, cơ sở kinh doanh và khiến mực nước tại nhiều sông vượt ngưỡng cảnh báo.
Thái Lan
Trước nguy cơ lũ quét và ngập lụt dâng cao tại hạ nguồn sông Nan, chính quyền địa phương đã lập tức kích hoạt mức cảnh báo đỏ khẩn cấp cho các khu vực xung yếu như Ban Chiang Yuen và Ban Na Tao, đồng thời khẩn trương di dời các nhóm đối tượng yếu thế cùng người dân vùng ngập sâu đến các trung tâm sơ tán tạm thời. Nhằm bảo vệ Bệnh viện Nan khỏi nguy cơ bị nước lũ xâm nhập, lực lượng chức năng đã nhanh chóng đắp tuyến đê ngăn úng bằng túi bạt khổ lớn (big bags) kết hợp bao cát, song song với việc vận hành tối đa công suất hệ thống máy bơm tiêu thoát nước và theo dõi sát diễn biến thủy văn tại các trạm quan trắc N.64, N.1. Bên cạnh đó, người dân cũng được khuyến cáo chủ động di dời phương tiện, tài sản lên các vị trí cao ráo, đồng thời chuẩn bị sẵn sàng lương thực, nước sạch và thuốc men thiết yếu để bảo đảm an toàn trong suốt thời gian mưa lũ diễn biến phức tạp.
Nhiều cây cầu dân sinh bị lũ cuốn trôi hoàn toàn, các trục đường chính sạt lở gây cô lập giao thông. Chính quyền đã phải điều động cả trực thăng KA-32 để thả hàng cứu trợ. Hàng loạt trường học từ mầm non đến trung học tại các huyện chịu nặng nhất như Pua và Tha Wang Pha phải thông báo đóng cửa khẩn cấp ngay khi lũ quét tràn về.