Bão Maysak (tiếng Anh: Severe Tropical Storm Maysak,, tên gọi tại Philippines là Henry và tại Việt Nam là bão số 1 năm 2026) là một cơn bão nhiệt đới có sức tàn phá lớn. Cơn bão này đã ảnh hưởng đến một số khu vực của đảo Luzon (Philippines), đảo Hải Nam (Trung Quốc) và miền Bắc Việt Nam vào đầu tháng 7 năm 2026. Đây cũng là cơn bão thứ mười được đặt tên trong mùa bão Thái Bình Dương năm 2026.
Maysak hình thành từ một vùng đối lưu phát triển ở phía đông-đông nam Manila vào ngày 29 tháng 6. Đến ngày 1 tháng 7, Cục Quản lý Thiên văn, Địa vật lý và Khí quyển Philippines (PAGASA) đã nâng cấp hình thái này thành một áp thấp nhiệt đới và đặt tên địa phương là Henry. Cục Khí tượng Nhật Bản (JMA) cũng có động thái tương tự trong cùng ngày khi hình thái này đang di chuyển theo hướng tây bắc. Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) sau đó cũng bám sát diễn biến và định danh cho Henry là 10W. Vào ngày 2 tháng 7, JMA đã nâng cấp Henry thành một cơn bão nhiệt đới và đặt tên quốc tế là Maysak. Cơn bão này đã đổ bộ vào đất liền gần huyện Lăng Thủy, tỉnh Hải Nam vào ngày 3 tháng 7. Đến ngày 4 tháng 7, JMA tiếp tục nâng cấp Maysak thành một cơn bão nhiệt đới dữ dội, trước khi nó đổ bộ lần cuối vào thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh.
Tàn dư của bão Maysak đã gây ra một đợt lốc xoáy tại khu vực phía đông và đông nam Trung Quốc, cướp đi sinh mạng của 12 người. Tổng cộng có 10 trận lốc xoáy được ghi nhận trong đợt thiên tai này. Trong khi đó, các trận lũ lụt ở Quảng Tây đã làm 159 người thiệt mạng và gây ra thiệt hại ước tính lên tới 22,18 tỷ Nhân dân tệ (tương đương 3,28 tỷ USD). Tại Việt Nam, tổng thiệt hại được báo cáo ước tính khoảng 1,07 triệu USD (tương đương 27,98 tỷ VND).
Lịch sử khí tượng
Vào ngày 29 tháng 6, một vùng đối lưu đã phát triển cách Manila 591 hải lý (khoảng 1.095 km). Hình ảnh vệ tinh cho thấy một trung tâm hoàn lưu mực thấp (LLCC) kéo dài với hoạt động đối lưu không tổ chức trên khắp rìa phía bắc, cho thấy khả năng hình thành xoáy thuận nhiệt đới ở mức trung bình. Vào lúc 02:00 giờ chuẩn Philippines (PHT) ngày 1 tháng 7 (tức 18:00 giờ UTC ngày 30 tháng 6), PAGASA đã nâng cấp vùng nhiễu động này thành áp thấp nhiệt đới khi nó đi qua khu vực phía nam đảo Luzon, đặt tên là Henry. Trong khi đó, vào lúc 21:00 UTC (04:00 ngày 30 tháng 6 giờ Hà Nội), JTWC đã nâng mức cảnh báo khả năng phát triển thành bão lên mức cao, đồng thời phát tin cảnh báo hình thành xoáy thuận nhiệt đới (TCFA) khi Henry di chuyển qua vùng có điều kiện thuận lợi. Đầu ngày 1 tháng 7, JMA nhận định Henry là một áp thấp nhiệt đới, và lưu ý rằng độ chính xác về vị trí còn kém do trung tâm hệ thống mây (CSC) chưa rõ ràng, trong bối cảnh hình thái này nằm trong một môi trường có điều kiện phát triển ở mức vừa phải, với nhiệt độ bề mặt nước biển (SST) cao, tiềm năng nhiệt đại dương lớn, dòng phân kỳ tầng cao tốt và sự tồn tại không khí khô. Đến 18:00 UTC (01:00 giờ Hà Nội ngày 2 tháng 7), hình thái này bắt đầu di chuyển theo hướng tây tây bắc dọc theo rìa phía tây nam của một áp cao cận nhiệt đới mực trung. Vào lúc 21:00 UTC (04:00 giờ Hà Nội ngày 2 tháng 7), JTWC cũng nhận định Henry là áp thấp nhiệt đới, đã định danh Henry là 10W.
Đến 06:00 UTC (13:00 giờ Hà Nội) ngày 2 tháng 7, Hình ảnh vệ tinh đa quang phổ (MSI) cho thấy hình thái có một trung tâm hoàn lưu mực thấp (LLCC) bị lộ ra, nằm tách biệt khỏi vùng đối lưu ở phía đông nam do chịu ảnh hưởng bởi độ đứt gió mạnh. Tuy nhiên, ngay sau đó, Henry quay trở lại môi trường với mức độ thuận lợi ở mức vừa phải cho sự phát triển của hình thái. Hình ảnh hơi nước cho thấy có không khí khô xuất hiện trên đường di chuyển của hình thái, nhưng các khối mây đối lưu vẫn hoạt động tích cực quanh trung tâm hệ thống mây. Đến 15:00 giờ UTC (22:00 giờ Hà Nội), sự tái cấu trúc diễn ra xung quanh vùng hoàn lưu xoáy rộng lớn hơn ở xung quanh. Vào lúc 18:00 UTC (01:00 giờ Hà Nội ngày 3), JMA đã nâng cấp Henry thành một cơn bão nhiệt đới và đặt tên quốc tế cho cơn bão này là Maysak. NCHMF cũng nhận định tương tự, cho rằng áp thấp nhiệt đới thành bão vào rạng sáng ngày 3, và định danh đây là bão số 1. Sau đó, bão Maysak xuất hiện nhiều tâm xoáy nhỏ xoay quanh một hoàn lưu xoáy chính ở phía nam đảo Hải Nam. Đầu ngày 3 tháng 7, ảnh vệ tinh cho thấy đặc trưng mây rất tốt của dòng phân kỳ ngược chiều xoáy khi bão di chuyển chậm theo hướng bắc tây bắc. Vào lúc 03:00 UTC (10:00 giờ Hà Nội), JTWC phát tin Maysak mạnh lên thành bão nhiệt đới, với hình ảnh động vệ tinh đa quang phổ cho thấy sự hợp nhất chậm với một khối mây dày đặc vùng trung tâm (central dense overcast, CDO) có hình dạng bất đối xứng bao phủ lên trung tâm hoàn lưu mực thấp đang bị che khuất. Vào lúc 17:20 giờ Hà Nội ngày 3, bão Maysak đã đổ bộ lần đầu tiên vào đất liền gần huyện Lăng Thủy, tỉnh Hải Nam. Hình ảnh vệ tinh sau đó cho thấy cơn bão có một tâm xoáy nhỏ gọn với vùng đối lưu sâu phía trên trung tâm hoàn lưu mực thấp ở góc phần tư phía tây nam.
Đầu ngày 4 tháng 7, hình ảnh vệ tinh đa phổ cho thấy các khối mây đối lưu cơn bão bắt đầu hình thành một dải mây uốn cong bao quanh trung tâm hệ thống mây, trước khi di chuyển vào một môi trường động lực học và nhiệt động lực học thuận lợi, với hàm lượng độ ẩm tầng đối lưu ở mức cao và dòng phân kỳ ở trên cao ở mức trung bình. JMA nhận định Maysak mạnh lên thành một severe tropical storm (bão nhiệt đới mạnh) vào lúc 12:00 UTC (19:00 giờ Việt Nam) khi cơn bão đi sâu vào trong vịnh Bắc Bộ trước khi bão đổ bộ lần thứ hai và cũng là lần cuối cùng vào vùng Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh vào khoảng 22:00 giờ Hà Nội ngày 4 tháng 7. Cũng vào khoảng 22:00 giờ Hà Nội ngày 4, JTWC đã đưa ra báo cáo lập luận cuối cùng về Maysak cơn bão bắt đầu hấp thụ độ ẩm dồi dào và có sự tương tác với địa hình. Maysak sau đó tiếp tục di chuyển sâu vào đất liền, JMA hạ cấp nó xuống thành áp thấp nhiệt đới vào lúc 18:00 UTC ngày 5 tháng 7.
Công tác phòng chống
Philippines
Vào lúc 05:00 giờ PHT ngày 1 tháng 7 (tức 21:00 giờ UTC ngày 31 tháng 6), PAGASA đã ban hành Cảnh báo Gió Bão nhiệt đới Cấp 1 cho khu vực phía tây nam tỉnh Zambales, phía đông tỉnh Bataan và quần đảo Lubang. Tất cả các tín hiệu cảnh báo gió bão đã được dỡ bỏ sáu giờ sau đó.
Hồng Kông và Ma Cao
Vào ngày 1 tháng 7, Cục Khí tượng và Địa vật lý Ma Cao (SMG) đã phát tín hiệu số 1 lúc 23:00 giờ địa phương (15:00 UTC).
Vào ngày 1 tháng 7, Cục Khí tượng và Địa vật lý (SMG) đã phát tín hiệu số 1 lúc 23:00 MST (15:00 UTC). Vào ngày 2 tháng 7, Đài Thiên văn Hồng Kông (HKO) đã phát tín hiệu cảnh báo số 1 lúc 07:40 HKT (23:40 UTC). Vào ngày 3 tháng 7, SMG đã phát tín hiệu số 3 lúc 20:00 MST (12:00 UTC).Vào ngày 4 tháng 7, HKO đã hủy bỏ mọi tín hiệu cảnh báo bão nhiệt đới lúc 03:20 HKT (19:20 UTC) và phát tín hiệu cảnh báo gió mùa mạnh ngay sau đó.Lúc 06:00 MST (22:00 UTC), SMG đã phát tín hiệu cảnh báo số 1. Tuy nhiên đến lúc 12:30 MST (04:30 UTC), SMG đã hủy bỏ tín hiệu cảnh báo số 1. Lúc 16:45 HKT (08:45 UTC), HKO đã hủy bỏ tín hiệu cảnh báo gió mùa mạnh.
Việt Nam
Ngày 3 tháng 7, Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia (Ban chỉ đạo) có Công điện 27/CĐ-BCĐ-BNNMT về việc chủ động ứng phó với bão số 1 và mưa lũ sau bão.
Ảnh hưởng
Việt Nam
Tại đặc khu Bạch Long Vĩ đã đo được sức gió khoảng cấp 9, giật cấp 10 khi bão càn quét qua nơi đây vào sáng ngày 4 tháng 7. Cô Tô (Quảng Ninh) có gió mạnh cấp 8, giật cấp 10, sóng biển cao 2,25m; Cửa Ông (Quảng Ninh) có gió mạnh cấp 8, giật cấp 9; Móng Cái (Quảng Ninh) có gió mạnh cấp 9, giật cấp 12; Quảng Hà (Quảng Ninh) có gió mạnh cấp 8, giật cấp 9. Chỉ riêng tại tỉnh Quảng Ninh, bão số 1 đã gây ra thiệt hại khoảng 20 tỉ đồng cho khu vực Móng Cái, đặc khu Cô Tô, may mắn không có thiệt hại về người.
Lào
Bão Maysak và bão Bavi đã gây ra tình trạng ngập lụt nghiêm trọng tại huyện Khounkham, tỉnh Khammouane ở Lào. Tổng thiệt hại tại huyện Khounkham lên tới 39,7 tỷ LAK (khoảng 1,75 triệu USD).
Trung Quốc
Bão Maysak là cơn bão đầu tiên đổ bộ vào Trung Quốc trong năm 2026, sau đó là các cơn bão Bavi và Noul trong tháng bảy, theo báo cáo thống kê về thiên tai, thiệt hại kinh tế do các cơn bão trực tiếp ước tính 33,73 tỷ nhân dân tệ. Ảnh hưởng của bão Maysak tại Quảng Tây đã khiến hơn 1,65 triệu người tại 16 huyện, thành phố cấp huyện, quận của hai thành phố cấp địa khu (địa cấp thị) bị ảnh hưởng, làm 159 người thiệt mạng và 10 người mất tích theo thống kê tính đến 00:00 giờ Bắc Kinh ngày 21 tháng 8. Đến ngày 22 tháng 10, tổng số người chết và người mất tích do bão Maysak gây ra tại Quảng Tây là 176. Mưa dông và lốc xoáy phát sinh do bão cũng làm 12 người chết tại Hồ Bắc.
Hải Nam và Quảng Đông
Ảnh hưởng của bão Maysak đã gây gió giật 32,6 m/s (cấp 11) tại quận Hải Đường, thành phố Tam Á, vùng ven biển Quảng Đông nhìn chung gió mạnh cấp 7–9 giật cấp 10–11, một số nơi có gió giật cấp 11–13.
Quảng Tây
Trên vùng biển vịnh Bắc Bộ và dọc bờ biển các địa cấp thị Phòng Thành Cảng, Khâm Châu đã xuất hiện gió mạnh cấp 10–11, gió mạnh cục bộ đạt cấp 12 trở lên, gió giật tại trấn Giang Sơn, quận Phòng Thành, địa cấp thị Phòng Thành Cảng đạt 46,9m/s (cấp 15). Mưa lớn trên diện rộng xuất hiện tại Quảng Tây, tại trạm quan trắc khí tượng Bát Phụng (gần hồ chứa Bách Hợp, huyện Tân Dương, địa cấp thị Nam Ninh) và hồ chứa Tam Xoa (huyện cấp thị Hoành Châu, địa cấp thị Nam Ninh) đo được tổng lượng mưa 521,8mm trong 12 giờ và tổng lượng mưa 745,7mm trong 24 giờ, hương dân tộc Dao Nam Bình (huyện Thượng Tư, địa cấp thị Phòng Thành Cảng) ghi nhận tổng lượng mưa đạt 671,9mm trong 24 giờ, trấn Sa Phụ (quận Khâm Nam, địa cấp thị Khâm Châu) ghi nhận cường suất lượng mưa theo giờ cao nhất 186,2mm. Cũng tại Quảng Tây, các hồ chứa nước Lục Lam (một trạm gần hồ chứa này đo được tổng lượng mưa 401,7mm trong 12 giờ) và Vân Biểu ở thành phố cấp huyện Hoành Châu, địa cấp thị Nam Ninh đã xảy ra hiện tượng nước tràn qua đỉnh đập và xuất hiện điểm nứt vỡ, hồ chứa nước Lục Vượng ở huyện Tân Dương, địa cấp thị Nam Ninh cũng bị tràn khiến nhiều thôn, thị trấn vùng hạ lưu bị ngập lụt. Thống kê về ảnh hưởng của thiên tai tại Nam Ninh cho thấy có 90 hương, trấn, nhai đạo thuộc 11 huyện, huyện cấp thị và quận bị ảnh hưởng; tổng cộng 579.700 người bị ảnh hưởng, trong đó 23.300 người được sơ tán khẩn cấp, 78.300 người được di dời, bố trí nơi ở khẩn cấp, 136 người chết, 10 người mất tích. Các sự cố về đập tại các hồ chứa như Lục Lam, Vân Biểu đã khiến 107 người thiệt mạng và 7 người mất tích. Tại Quý Cảng, hơn 1 triệu người tại 5 huyện, huyện cấp thị, quận bị ảnh hưởng, 205.000 người được sơ tán khẩn cấp, 15.000 người được di dời, bố trí chỗ ở khẩn cấp, và 23 người chết do thiên tai từ Maysak. Thiệt hại kinh tế do bão Maysak trực tiếp gây ra tại Quảng Tây lên tới 22,18 tỉ nhân dân tệ (3,28 tỉ USD).
Các cơn lốc xoáy mạnh tại Hồ Bắc
Bão Maysak đã tạo ra 10 cơn lốc xoáy. Tại tỉnh Hồ Bắc ghi nhận 2 cơn lốc xoáy cường độ EF3, khoảng 18:00 giờ Bắc Kinh ngày 6 tháng 7, một trận lốc xoáy cấp EF3 ở các địa cấp thị Hàm Ninh, Hoàng Thạch, Ngạc Châu; khoảng 20:00 giờ Bắc Kinh cùng ngày, một lốc xoáy cấp EF3 khác xảy ra quét qua địa phận các địa cấp thị Ngạc Châu, Hoàng Cương; 12 người tử vong và khoảng 23 nghìn ngôi nhà bị hư hại do đợt mưa dông và lốc xoáy này. trong đó có ba người trong một gia đình tử vong do bị gió mạnh cuốn đi và rơi xuống từ tầng sáu của một tòa xuống ban công tầng ba. Thiệt hại kinh tế tại Hồ Bắc được ước tính khoảng 450 triệu nhân dân tệ (66 triệu USD).