Đạo quân của Henry V, bệnh tật, đói khát, đang hành quân về Calais thì bị một đạo quân Pháp đông gấp hai, gấp ba lần chặn đường. Trên một cánh đồng hẹp vừa cày, bùn lầy, kẹp giữa hai cánh rừng, Henry tiến quân tới tầm bắn xa của cung, cắm lại hàng cọc che chắn cho cung thủ và khiêu khích quân Pháp tấn công. Đợt xung phong của kỵ binh Pháp tan vỡ trước hàng cọc và mưa tên; các kỵ sĩ đánh bộ của họ lội bùn dưới làn mưa tên, dồn cục vào trung tâm quân Anh, rồi bị chém gục, chết ngạt hay bị bắt sống từng đống. Sợ một đợt tấn công mới, Henry ra lệnh giết phần lớn tù binh. Tinh hoa của giới quý tộc Pháp bỏ mạng trên chiến trường, trong khi quân Anh chỉ mất vài trăm người.
Sơ đồ trận đánh · Chiến tranh Trăm Năm
Trận Agincourt
- 25 tháng 10 năm 1415
- Azincourt, xứ Artois
- Chiến thắng quyết định của quân Anh
Các đạo quân
Quân Anh của Henry V
Henry V · Edward, Công tước xứ York · Thomas Camoys · Thomas Erpingham
| Đơn vị | Binh chủng | Quân số |
|---|---|---|
| Cung thủ cánh tráiThomas Erpingham | Cung thủ | 3.500 |
| Kỵ sĩ cánh trái (hậu quân)Thomas Camoys | Bộ binh nặng | 500 |
| Kỵ sĩ ở trung tâm (trung quân)Henry V | Bộ binh nặng | 500 |
| Vua Henry V | Chỉ huy | — |
| Kỵ sĩ cánh phải (tiền quân)Edward, Công tước xứ York | Bộ binh nặng | 500 |
| Cung thủ cánh phải | Cung thủ | 3.500 |
| Lính canh quân nhu và người hầu | Bộ binh nhẹ | 200 |
| Trong sơ đồ này | 8.700 |
Quân đội Pháp
Charles d'Albret · Jean II Le Maingre (Boucicaut) · Công tước xứ Alençon · Công tước xứ Bar
| Đơn vị | Binh chủng | Quân số |
|---|---|---|
| Kỵ sĩ cưỡi ngựa cánh tráiClignet de Bréban | Kỵ binh nặng | 500 |
| Kỵ sĩ cưỡi ngựa cánh phảiLouis de Bosredon | Kỵ binh nặng | 500 |
| Kỵ sĩ đánh bộ cánh tráiBá tước Vendôme | Bộ binh nặng | 600 |
| Tiền quân gồm kỵ sĩ đánh bộCharles d'Albret và Boucicaut | Bộ binh nặng | 4.800 |
| Thống soái Charles d'Albret | Chỉ huy | — |
| Kỵ sĩ đánh bộ cánh phảiBá tước Richemont | Bộ binh nặng | 600 |
| Cung thủ và lính nỏ | Cung thủ | 4.500 |
| Trung quân gồm kỵ sĩ đánh bộCác công tước Alençon và Bar | Bộ binh nặng | 3.000 |
| Hậu quân gồm người hầu cưỡi ngựa | Kỵ binh | 6.000 |
| Toán đột kích của Ysembart d'AzincourtYsembart d'Azincourt | Bộ binh nhẹ | 600 |
| Trong sơ đồ này | 21.100 |
Số liệu theo các nguồn
| Quân Anh | Quân Pháp | |
|---|---|---|
| Quân số, theo sơ đồ | 8.700 (6.000–9.000)Khoảng 1.500 kỵ sĩ và 7.000 cung thủ | 21.000 (12.000–25.000)10.000 kỵ sĩ, 4.000–5.000 cung thủ và lính nỏ, cùng những người hầu cưỡi ngựa |
| Thương vong, theo sơ đồ | 450 (112–600)Tới 600 người chết; 112 người đã xác định được tên | 8.000 (6.700–8.200)Khoảng 6.000 người chết và 700–2.200 người bị bắt |
| Quân số, theo Wikipedia | 6,000–8,100 men(modern estimates; see Numbers at Agincourt)• About archers• dismounted men-at-arms in heavy armour | 14,000–15,000 men or up to 25,000 if counting armed servants• 10,000 men-at-arms• 4,000–5,000 archers and crossbowmen• Up to 10,000 mounted and armed servants (gros valets) present |
| Thương vong, theo Wikipedia | Up to 600 killed (112 identified) | • 6,000 killed (most of whom were of the French nobility)• 700–2,200 captured |
Số liệu trong hộp thông tin của bài “Battle of Agincourt” trên Wikipedia (phiên bản 1381442037), CC BY-SA 4.0.
Sơ đồ và hình ảnh
Sơ đồMap AgincortArdadN · Phạm vi công cộngCommons ↗
Hình ảnhAGINCOURT.hto3Troyeseffigy · CC BY 3.0Commons ↗
Hình ảnhAgincourtcarolPhạm vi công cộngCommons ↗_(14586237139).jpg)
Hình ảnhHistory of the Battle of Agincourt, and of the expedition of Henry the Fifth into France in 1415; to which is added the Roll of the men at arms in the English army (1833) (14586237139)Internet Archive Book Images · Phạm vi công cộngCommons ↗
Hình ảnhKing Henry V at the Battle of Agincourt, 1415John Gilbert (1817–97) · Phạm vi công cộngCommons ↗
Hình ảnhKing Henry V at the Battle of AgincourtHarry Payne · Phạm vi công cộngCommons ↗
Hình ảnhMorning of the Battle of Agincourt, 25th October 1415Sir John Gilbert (1817–1897) · Phạm vi công cộngCommons ↗Ghi chú
Về bản tái hiện này
Vị trí chính xác của trận đánh chưa được xác định: theo truyền thống, chiến trường nằm giữa hai cánh rừng Azincourt và Tramecourt, nhưng một số sử gia cho rằng trận đánh diễn ra ở phía tây Azincourt. Quân số Pháp còn tranh cãi (từ khoảng 12.000 đến 25.000 nếu tính cả những người hầu có vũ trang), và thời điểm toán quân tập kích đoàn quân nhu Anh mỗi nguồn nói một khác. Khoảng cách theo các ghi chép: chừng 900 mét giữa hai đạo quân lúc rạng sáng, rồi một tầm cung xa sau khi quân Anh tiến lên. Ba ngôi làng nằm đúng toạ độ thực; bìa rừng chỉ là ước lượng. Giờ giấc là ước chừng, suy từ thứ tự sự việc trong các ghi chép.
Nguồn
- An English chaplain with the army, Gesta Henrici Quinti · phạm vi công cộngLời kể của người tận mắt chứng kiến, từ đoàn quân nhu; nguồn của chi tiết ba đống xác.
- Enguerrand de Monstrelet, Chronicles · phạm vi công cộng
- Michel Pintoin (the monk of Saint-Denis), Chronique du Religieux de Saint-Denys · phạm vi công cộng
- ArdadN (Wikimedia Commons), Map of Agincourt · phạm vi công cộngCách bố trí quân giữa hai cánh rừng theo sơ đồ này.
- Wikidata (CC0) and OpenStreetMap contributors, Landmark positions · ODbL-1.0Toạ độ của các trang trại, làng mạc và đồi mà sơ đồ dựa vào.
- Wikipedia contributors, Battle of Agincourt · CC-BY-SA-4.0Bố trí quân, khoảng cách và diễn biến theo phần tóm lược trong bài viết.
Dữ kiện thu thập từ Wikidata (CC0), Wikipedia (CC BY-SA 4.0) và Wikimedia Commons (giấy phép theo từng tệp); sơ đồ và lời văn là của timeastra.