Hannibal đối đầu với một đạo quân La Mã đông gần gấp đôi quân mình trên đồng bằng sông Aufidus. Ông xếp lực lượng bộ binh yếu nhất thành hình vầng trăng khuyết lồi về phía trước, giữ lính châu Phi dày dạn lùi lại ở hai đầu, và giao cho kỵ binh nhiệm vụ quét sạch kỵ binh La Mã khỏi cả hai cánh. Khi khối trung tâm dày đặc của quân La Mã đẩy lùi vầng trăng khuyết, nó tiến thẳng vào một cái túi: lính châu Phi quay vào đánh hai bên sườn, còn kỵ binh của Hasdrubal khép kín phía sau. Bị bao vây và chen chúc đến mức không thể chiến đấu, phần lớn quân La Mã bị tàn sát trước khi đêm xuống.
Sơ đồ trận đánh · Chiến tranh Punic lần thứ hai
Trận Cannae
- 2 tháng 8 năm 216 TCN
- Cannae, vùng Apulia
- Chiến thắng quyết định của Carthage
Các đạo quân
Quân La Mã và đồng minh Ý
Gaius Terentius Varro · Lucius Aemilius Paullus · Gnaeus Servilius Geminus
| Đơn vị | Binh chủng | Quân số |
|---|---|---|
| Velites (bộ binh nhẹ) | Khinh binh | 15.000 |
| Các quân đoàn và bộ binh đồng minhGnaeus Servilius Geminus | Bộ binh nặng | 55.000 |
| Kỵ binh công dân La MãLucius Aemilius Paullus | Kỵ binh | 2.400 |
| Kỵ binh đồng minhGaius Terentius Varro | Kỵ binh | 3.600 |
| Trong sơ đồ này | 76.000 |
Quân Carthage và đồng minh
Hannibal · Hasdrubal · Hanno · Mago · Maharbal
| Đơn vị | Binh chủng | Quân số |
|---|---|---|
| Lính ném đá Baleares và lính phóng lao | Khinh binh | 8.000 |
| Bộ binh Gaul và IberiaHannibal và Mago | Bộ binh | 20.000 |
| Bộ binh châu Phi (bên trái) | Bộ binh nặng | 5.000 |
| Bộ binh châu Phi (bên phải) | Bộ binh nặng | 5.000 |
| Kỵ binh Iberia và GaulHasdrubal | Kỵ binh nặng | 6.500 |
| Kỵ binh nhẹ NumidiaHanno | Kỵ binh nhẹ | 3.500 |
| Trong sơ đồ này | 48.000 |
Số liệu theo các nguồn
| La Mã | Carthage | |
|---|---|---|
| Quân số, theo sơ đồ | 86.400 (50.000–86.400)Polybius: 80.000 bộ binh và 6.400 kỵ binh, khoảng 10.000 người trong số đó ở lại canh giữ doanh trại | 50.000 (40.000–50.000) |
| Thương vong, theo sơ đồ | 67.500 (10.500–80.000)Titus Livius: 48.200 người chết và 19.300 người bị bắt; Polybius: 70.000 người chết. Một số ước tính hiện đại thấp hơn nhiều. | 5.700 (5.700–8.000)Polybius: 5.700 (4.000 trong số đó là người Gaul); Titus Livius: khoảng 8.000 |
| Quân số, theo Wikipedia | Total: 86,400 | Total: 50,000 |
| Thương vong, theo Wikipedia | 67,500–80,000 | 5,700–8,000 |
Số liệu trong hộp thông tin của bài “Battle of Cannae” trên Wikipedia (phiên bản 1376557158), CC BY-SA 4.0.
Sơ đồ và hình ảnh
Sơ đồBattle cannae destructionHogweard Battle cannae destruction.png: Frank Martini. Cartographer, Department of History, United States Military Academy · Phạm vi công cộngCommons ↗
Sơ đồBattle of Cannae, 215 BC - Initial Roman attackHogweard Battle of Cannae, 215 BC - Initial Roman attack.png: The Department of History, United States Military Academy · Phạm vi công cộngCommons ↗.jpg)
Hình ảnhThe Death of Paulus Aemilius at the Battle of Cannae (Yale University Art Gallery scan)John Trumbull · Phạm vi công cộngCommons ↗
Hình ảnhThe battle of Cannaefollower of the Luçon Master, First Master of the Grande Bible Historiale Complétée of Jean, Duc de Berry (Paris, BNF, fr. 159) or Ravenelle Master (illuminators) · Phạm vi công cộngCommons ↗Ghi chú
Về bản tái hiện này
Số liệu thời cổ về quân số hai bên đều không chắc chắn, và vị trí chính xác còn tranh cãi (bờ bắc hay bờ nam sông Aufidus). Chiều rộng mặt trận, khoảng cách và giờ của từng giai đoạn là phục dựng theo Polybius và Titus Livius, không phải số đo. Các nguồn không ghi giờ; mốc thời gian là phỏng đoán.
Nguồn
- Polybius, Histories, book III, 107–118 · phạm vi công cộngGhi chép thời cổ đầy đủ nhất; nguồn của thế trận vầng trăng khuyết và cách bố trí quân.
- Livy, History of Rome (Ab Urbe Condita), book XXII, 44–52 · phạm vi công cộng
- Wikipedia contributors, Battle of Cannae · CC-BY-SA-4.0Bố trí quân, quân số và diễn biến theo phần tóm lược trong bài viết.
Dữ kiện thu thập từ Wikidata (CC0), Wikipedia (CC BY-SA 4.0) và Wikimedia Commons (giấy phép theo từng tệp); sơ đồ và lời văn là của timeastra.