Bão Champi (tiếng Anh: Typhoon Champi và PAGASA gọi là Rosal). Đây là siêu bão thứ 5 tại mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2026 đồng thời được cho là siêu bão mạnh nhất thế giới năm nay (tính theo cường độ duy trì 1 phút). Là cơn bão thứ 30 được đặt tên tại mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2026.
Lịch sử khí tượng
Ngày 10 tháng 10, NRL kí hiệt cho vùng thấp hoạt động tại gần phía Đông Nam của rạn san hô Ujae Atoll là 96W. Ngày hôm sau, JMA bắt đầu nâng cấp nó thành áp thấp nhiệt đới trong bản đồ thời tiết của họ. Ngày hôm sau, JTWC đã đưa ra TCFA cho vùng thấp này và nâng cấp khả năng cao thành xoáy thuận nhiệt đới ở mức cao. Vào ngày 15 tháng 10, JTWC đã nâng cấp nhiễu động này thành áp thấp và đặt tên là 29W. Lúc 14:00 (giờ Việt Nam) ngày 15 tháng 10 năm 2026, JMA đã chính thức nâng cấp hệ thống này lên thành một bão nhiệt đới và đặt tên quốc tế là Champi. Vào ngày 16 tháng 10, JMA nâng cấp nó thành bão nhiệt đới dữ dội. Hai cơ quan JMA và JTWC nâgn cấp nó thành bão cuồng phong cũng nhận định cơn bão khả năng tăng cấp rất nhanh và có thê mạnh thành siêu bão.Vào 21:00 ngày 17 tháng 10, JTWC nâng cấp lên Champi là siêu bão. Champi sau đó đạt được sức gió duy trì trong một phút là 165 mph (270 km/h) vào ngày 17 tháng 10 khi nó tiến gần đến Guam. Sau đó, cơn bão trả qua trình thay mắt bão nên JTWC hạ cấp nó thành bão cuồng phong và JMA vẫn giữ nguyên cấp bão cuồng phong rất mạnh (mặc dù sức gió duy trì 10 phút có giảm). Tuy nhiên, lúc 13:00 ngày 19 tháng 10, JMA nâng cấp nó thành siêu bão cuồng phong và dự báo nó có thể mạnh lên nữa. Sau đỉnh điểm lần thứ 2, cơn bão tiếp tục tham gia chu kỳ thay thế thành mắt bão lần thứ 2, và cơn bão tạm thời làm suy yếu nó trở lại cấp 4 trước khi nhanh chóng lấy lại trạng thái bão cấp 5 vào ngày hôm sau. Ngày 20 tháng 10, PAGASA thông bão cơn siêu bão này đi vào vùng PAR và đặt tên là Rosal. Theo JTWC, Champi thay mắt lần thứ 3 và đạt lại thành bão cấp 5 với sức gió 1 phút rơi khoảng 180 mph (285 km/h). Tối cùng ngày đạt cực đại với 160 knots (295 km/h), 894 hPa theo JTWC, và 115 knots (213 km/h), 900 hPa theo JMA.
Nhiệt độ bề mặt biển thấp hơn và hàm lượng nhiệt đại dương giảm đã làm suy yếu nó bắt đầu suy yếu vào ngày 21 tháng 10. Hệ thống suy yếu thành bão cuồng phong (theo JTWC bão cấp 2) vào ngày 23 tháng 10 do gió giật tăng. Tuy nhiên, hệ thống lại mạnh lên thành bão cuồng phong rất mạnh (theo JTWC nó đạt bão cấp 3) khi nó tiến gần đến quần đảo Ryukyu. Tuy nhiên, nó đạt cường độ này không lâu nó bắt đầu suy yếu do gặp vùng biển lạnh và tâm bão bị dịch chuyển nên từ đó JMA hạ cấp nó xuống thành bão nhiệt đới khi nó đang tiếp cận Nhật Bản. Vào lúc 7 giờ tối ngày 25 tháng 10, JMA đã xác định rằng nó đã chuyển thành xoáy thuận ngoại nhiệt đới.
Công tác chuẩn bị
Philippines
Vào ngày 17 tháng 10 lúc 21:00 UTC (ngày 18 tháng 10 lúc 05:00 PHT), PAGASA bắt đầu đưa ra các cảnh báo cho hệ thống này để chuẩn bị cho việc nó đi vào khu vực trách nhiệm của họ. Vào ngày 20 tháng 10 lúc 03:00 UTC (11:00 PHT), PAGASA đã đưa ra cảnh báo Cấp 1 cho Batanes, các phần phía đông của quần đảo Babuyan và phần đất liền Cagayan, và các phần phía Đông Bắc của Isabela và Catanduanes.
Nhật Bản
Trước khi Champi gây ảnh hưởng và đổ bộ bốn hãng hàng không tại Nhật Bản đã hủy hơn 160 chuyến bay. All Nippon Airways đã tạm dừng tất cả các chuyến bay đến và đi từ Sân bay Miyako và Sân bay New Ishigaki ở tỉnh Okinawa vào ngày 23 tháng 10.
Đài Loan
Trường học, công chức và mọi người đã bị hủy bỏ trên hầu hết cả nước. TWH đã đưa ra cảnh báo hàng hải cho vùng biển phía đông và phía bắc của hòn đảo chính.
Hoa Kỳ
Vào ngày 28 tháng 10, NHC đã đưa ra cảnh báo lũ lụt ven biển cho các khu vực từ Vịnh Hooper đến Kotlik và nhận định mực nước có thể dâng cao từ 2 đến 4 feet (0,6-1,2 m) so với mực nước thủy triều cao. Khu vực Bán đảo Seward cũng được dự báo có thể xảy ra sóng lớn và xói mòn bờ biển.
Tác động
Guam và Quần đảo Mariana
Bão Champi cách mũi phía nam đảo Guam khoảng 19 km vào ngày 18 tháng 10 (giờ địa phương) khi bão gần đảo nhất, hòn đảo tránh được những đợt gió mạnh nhất của cơn bão. Vùng lõi cơn bão (thành và mắt bão), nơi có sức gió cực mạnh của bão, phần lớn vẫn nằm ngoài khơi, nhưng bão vẫn ở đủ gần để gây ra những thiệt hại đáng kể cho nhà cửa và quật đổ nhiều cây xanh trên đảo. Trạm Sân bay quốc tế Guam (sân bay Antonio B. Won Pat) đo được sức gió mạnh nhất trong các trạm quan trắc khí tượng trên đảo, với tốc độ gió trung bình 2 phút liên tục tối đa là 85 km/h (cấp 9) và gió giật tối đa 133 km/h (cấp 12). Không có người tử vong, có 1 người bị thương do bão trên đảo Guam.
Đài Loan
Do ảnh hưởng của hoàn lưu bão Champi, gió giật từ cấp 17 trở lên ghi nhận tại nhiều địa điểm như tốc độ gió giật đạt 65,1 m/s (234 km/h) ghi nhận tại mũi Tam Điêu Giác (Santiago), thành phố Tân Bắc; 59,4 m/s (214 km/h) tại Đầu Thành, Nghi Lan; 57,9 m/s (208 km/h) tại núi Đại Đồn, Bắc Đầu, Đài Bắc. Từ 00:00 ngày 22 tháng 10 đến 18:00 ngày 24 tháng 10 (giờ địa phương), tổng lượng mưa đo tại núi Thái Bình, Nghi Lan là 650 mm; tại núi Điểu Chủy, Tân Trúc là 549 mm; tại núi Đông Nhãn, Đào Viên là 522 mm.
Ngoài ra, hoàn lưu Champi kết hợp với địa hình Đài Loan gây ra hiện ứng gió foehn ở phía đông Đài Loan, dẫn đến nhiệt độ tăng cao ghi nhận ngay lúc buổi đêm, rạng sáng ngày 24. Nhiệt độ đo tại trạm Bá Ông ở trấn Thành Công, huyện Đài Đông lúc 03:20 sáng (giờ địa phương) ngày 24 tháng 10 đạt 39,3 ℃; tiếp đó là trạm khí tượng Thành Công thuộc trấn Thành Công, huyện Đài Đông đo được nhiệt độ 38,2 ℃. Nhiệt độ tăng cao một cách đột ngột, dữ liệu từ trạm khí tượng Quan Sơn cho thấy nhiệt độ tăng từ 26,8 ℃ lên 35,3 ℃ chỉ trong vòng 10 phút từ 23:30 đến 23:40 ngày 23 (giờ địa phương).
Thống kê thương vong và thiệt hại cho biết bão Champi làm 1 người chết, 616 người bị thương, trên 340 nghìn hộ bị cắt điện.
Nhật Bản
Ở Okinawa, 8400 ngôi nhà bị mất điện. Đảo Haterumajima cũng phải đối mặt với tình trạng mất điện và gián đoạn nguồn cung cấp nước tạm thời.
Hàn Quốc
Bão Champi mang theo mưa xối xả khắp Hàn Quốc, đặc biệt là với lượng mưa 440 mm được ghi nhận trên núi Hallasan ở Jeju, 147 mm được ghi nhận ở Busan và 113 mm được ghi nhận ở Yeosu.
Alaska
hững tàn dư của Champi đã gây ra những tác động đáng kể ở bang Alaska. Gió giật ở bang này đạt đỉnh 79 mph (127 km/h) ở Anchorage , với Seward ghi nhận lượng mưa 3,3 in (84 mm) . Ở vùng núi, tổng lượng mưa được ước tính trong khoảng 4–5 in (100–130 mm). Ngoài ra, tuyết đã rơi ở dãy núi Alaska.