Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2017 là một sự kiện mà theo đó các xoáy thuận nhiệt đới hình thành ở vùng phía Tây Bắc của Thái Bình Dương trong năm 2017, chủ yếu từ tháng 5-12. Mùa bão diễn biến tương đối bất thường với quỹ đạo các cơn bão lệch rất nhiều về phía Tây, hầu hết các cơn bão tác động đến đất liền các quốc gia và vùng lãnh thổ gây thiệt hại hết sức nặng nề đặc biệt tại Trung Quốc, Nhật Bản, Việt Nam. Hiện đã có tổng cộng 42 ATNĐ trong số đó có 27 cơn mạnh lên thành bão, hơn một nửa đã đi vào Biển Đông. Trên toàn khu vực, mùa bão 2017 diễn biến khá giống mùa bão các năm 1971, 1984, 1999. Mùa bão 2017 ghi nhận số xoáy thuận nhiệt đới nhiều nhất trong tháng 7 (12 cơn bão) kể từ năm 1994. Ngày Noru mạnh lên cấp bão cuồng phong (23/7) là thời điểm muộn nhất trong lịch sử các mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương (kể từ năm 1998, trong vòng 19 năm qua) xuất hiện cơn bão cuồng phong đầu tiên. Sau đánh giá lại thì mùa bão 2017 không ghi nhận cơn bão nào mạnh cấp 5 lần đầu tiên từ năm 1977. Trên biển Đông, mùa bão 2017 đạt kỷ lục về số bão và ATNĐ (16 cơn bão, 6 áp thấp nhiệt đới) tại Việt Nam.
Tại Việt Nam, những cơn bão đổ bộ trong năm 2017 tập trung ở các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Quảng Trị. Mùa bão 2017 ở nước ta, những cơn bão (đặc biệt là bão mạnh) liên tiếp đổ bộ vào Trung Bộ được xem là hệ quả của La Nina (xuất hiện trong tháng 10 cũng như kéo dài 3 năm 2016-2018) và cũng như là việc Trung Bộ không có bão mạnh trong 3 năm 2014-2016. Đặc biệt các tỉnh Bắc Trung Bộ (Thanh Hóa - Quảng Bình) lần đầu tiên ghi nhận bão, áp thấp đổ bộ trực tiếp kể từ sau cơn bão Wutip năm 2013. Vùng đổ bộ của các cơn bão trong năm 2017 (Bắc Trung Bộ - Nam Trung Bộ) đều là những khu vực ít phải gánh bão/ATNĐ trong những năm trở lại đây. Diễn biến mùa bão 2017 ở Việt Nam khá giống năm 1971, 1984, 1999.
Tóm lược
Trên toàn vùng trong năm 2017, số lượng bão trên Tây Bắc Thái Bình Dương là 27 cơn bão, trong đó hơn một nửa đã đi vào Biển Đông (16 cơn bão và 6 ATNĐ). Quỹ đạo của chúng cũng bị lệch nhiều về phía Tây, tác động chủ yếu đến Trung Quốc, Nhật Bản và Việt Nam. Trong đó, đến 8/19 cơn bão đã đổ bộ vào Trung Quốc (tập trung ở miền Nam), 6 cơn bão vào Việt Nam, 5 cơn bão vào Nhật Bản. Cho đến thời điểm này mùa bão năm 2017 diễn biến khá giống các năm 1971, 1984, 1999. Có 13 ATNĐ hình thành trên vùng, trong đó có 5 trên Biển Đông và chỉ có 5/13 ATNĐ tác động đến đất liền tập trung ở Philippines, Việt Nam. Bão hoạt động nhiều hơn một chút so với trung bình nhiều năm (27 cơn bão) song cường độ chúng yếu, hiện tại mới có 2 siêu bão cuồng phong và 11 bão cuồng phong (ít hơn TBNN). Số lượng bão trên Biển Đông chiếm 60% tổng số bão trên toàn vùng năm 2017. Ngoài ra, năm 2017 trên Biển Đông ghi nhận thời gian xuất hiện 9 cơn bão nhanh nhất trong lịch sử (2 tháng, từ 15/7-15/9/2017) và số cơn bão xuất hiện trong 2 tháng cuối năm nhiều nhất (5 cơn, ngang bằng năm 1998).
Việt Nam
*Ghi chú
Trong năm 2017, mùa bão trên Biển Đông diễn biến khá giống năm 1971, 1984 và 1999. Số lượng bão, áp thấp lập kỷ lục mới với 20 cơn, gấp đôi TBNN (tuy nhiên đã bị phá năm 2025). Số bão đổ bộ vào nước ta nhiều hơn TBNN 1 cơn, tập trung ở Trung Bộ (gồm có 5 cơn bão, cơn bão số 2 - Talas vào Hà Tĩnh, cơn bão số 4 - Sơn Ca vào Quảng Trị, cơn bão số 10 - Doksuri đổ bộ vào Quảng Bình, cơn bão số 12 - Damrey đổ bộ vào đất liền tỉnh Khánh Hòa; ngoài ra cơn bão số 14 - Kirogi suy yếu thành ATNĐ trước khi đi vào Bình Thuận và cơn bão số 16 - Tembin suy yếu thành ATNĐ trước khi đi qua mũi Cà Mau). Hai cơn bão số 2 và cơn bão số 4 xuất hiện trong tháng 7, và đó là lần đầu tiên ghi nhận được 2 cơn bão vào miền Trung trong tháng 7 kể từ năm 1971. Ngược lại, Bắc Bộ lại không có cơn bão nào đổ bộ lần đầu tiên từ năm 2006, ngắt mạch 10 năm liên tiếp có bão từ 2007-2016 (tổng cộng 21 cơn). Một điểm kỳ lạ là cả năm cơn bão đầu tiên của mùa bão đều phát sinh (tức là mạnh lên thành bão) ngay trên Biển Đông, lần đầu tiên kể từ năm 2002. Đến ngày 17/11, khi bão Kirogi- bão số 14 mạnh lên trên Biển Đông, mùa bão phá kỷ lục năm 2013. Đêm 23/12, khi bão Tembin vào Biển Đông thành bão số 16, mùa bão đã thiết lập cột mốc mới về số lượng bão - ATNĐ trên Biển Đông với 20 cơn (16 bão - 4 ATNĐ). Số lượng bão trên Biển Đông chiếm 60% số bão trong toàn vùng - cao nhất trong lịch sử (sau đó bị phá vào năm 2020). Trên Biển Đông ghi nhận thời gian xuất hiện 9 cơn bão nhanh nhất (2 tháng - từ ngày 15/7 đến 15/9/2017) và số bão nhiều nhất trong 2 tháng cuối năm (5 cơn, ngang bằng năm 1998). Tỷ lệ: 20/41 cơn=50%, trong đó số bão là 16/27=60%.
Mùa bão năm 2017, ở Bắc Bộ không có bão lần đầu tiên kể từ năm 2006. Năm 2017, bão và ATNĐ đổ bộ nước ta tập trung ở các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Quảng Trị (4 cơn, Hà Tĩnh 1 bão - 1 ATNĐ, 2 tỉnh còn lại mỗi tỉnh 1 cơn). Ngoài ra 1 ATNĐ đi vào Quảng Ninh, 1 cơn bão đổ bộ Khánh Hoà, 1 cơn bão suy yếu thành ATNĐ trước khi đi vào Bình Thuận. Năm 2017, bão và ATNĐ trên Biển Đông đã cân bằng kỷ lục năm 2013 về số lượng. Đặc biệt, 5/8 cơn bão và ATNĐ đổ bộ nước ta năm nay, số lượng dù chỉ tương đương TBNN, nhưng chúng lại đổ bộ (trong đó 2 cơn rất mạnh) vào những vùng ít bão trong những năm gần đây (Bắc Trung Bộ - Nam Trung Bộ) gây thiệt hại rất lớn về người và tài sản nhân dân ở khu vực miền Trung. Năm 2017, thiên tai bão lũ ở nước ta đã khiến hơn 380 người thiệt mạng, thiệt hại 60 nghìn tỷ đồng (2,6 tỷ USD) trong đó chiếm đến 90% là thiệt hại bão số 10 (18 nghìn tỷ), bão số 12 (23 nghìn tỷ), ATNĐ ngày 10/10 (13 nghìn tỷ).
Nói tổng quát, những cơn bão, ATNĐ vào Việt Nam trong năm 2017 tập trung ở các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Quảng Trị. Việc năm 2017 bão tập trung ở Trung Bộ được xem như hệ quả của La Nina kéo dài 3 năm 2016-2018, cũng như là hệ quả mà miền Trung nước ta không phải gánh bão mạnh trong 3 năm 2014-2016. Với cơn bão số 2 và cơn bão số 10, các tỉnh Bắc Trung Bộ (Thanh Hóa - Quảng Bình) lần đầu tiên ghi nhận bão đổ bộ trực tiếp kể từ cơn bão Wutip - bão số 10 năm 2013, khu vực vốn rất ít bão trong 10 năm trở lại đây (2007-2016, với chỉ 7 cơn). Điểm kỳ lạ và oái oăm khác là bão đổ bộ vào nước ta trong năm 2017 đều đi vào những vùng mà 3 năm (2014-2016, Bắc Trung Bộ) hoặc 2 năm (2015-2016, Nam Trung Bộ) không phải hứng bất kỳ cơn bão/ATNĐ nào cũng như chỉ phải chịu ít bão/ATNĐ trong những năm qua, thiệt hại do bão lũ gây ra rất lớn về người và tài sản mà nguyên nhân chính là do người dân chủ quan, không phòng bị, tâm lý bão sẽ không vào. Dù bão số 16 đã yếu đi trước khi kịp tiến sát Mũi Cà Mau, nhưng việc nó đe dọa Nam Bộ đặc biệt là đồng bằng sông Cửu Long đã trở thành bài học cảnh tỉnh bà con nơi đây về công tâc chống bão trong bối cảnh biến đổi khí hậu.
Danh sách bão
Áp thấp nhiệt đới 01W (Auring)
Cấp bão (Việt Nam): < Cấp 6 – Vùng áp thấp
Cấp bão (Nhật Bản): 30kts – Áp thấp nhiệt đới, áp suất 1002 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ - Mỹ): 30kts – Áp thấp nhiệt đới
Cấp bão (Philippines): Áp thấp nhiệt đới
Áp thấp nhiệt đới Bising
Cấp bão (Nhật Bản): 30kts – Áp thấp nhiệt đới, áp suất 1000 hPa (mbar)
Cấp bão (Philippines): Áp thấp nhiệt đới
Áp thấp nhiệt đới 02W (Crising)
Cấp bão (Việt Nam): Cấp 6 – Áp thấp nhiệt đới
Cấp bão (Nhật Bản): 30kts – Áp thấp nhiệt đới, áp suất 1000 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ - Mỹ): 25kts – Áp thấp nhiệt đới
Cấp bão (Philippines): Áp thấp nhiệt đới
Bão Muifa (Dante)
Cấp bão (Nhật Bản): 35kts – Bão nhiệt đới, áp suất 1002 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ - Mỹ): 40kts – Bão nhiệt đới
Cấp bão (Philippines): Bão nhiệt đới
Bão Merbok - Bão số 1
Cấp bão (Việt Nam): Cấp 9 – Bão nhiệt đới
Cấp bão (Nhật Bản): 55kts – Bão nhiệt đới dữ dội, áp suất 985 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ - Mỹ): 45kts – Bão nhiệt đới
Bão Nanmadol (Emong)
Cấp bão (Nhật Bản): 55kts – Bão nhiệt đới dữ dội, áp suất 985 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ - Mỹ): 65kts - bão CP cấp 1
Cấp bão (Philippines): Bão nhiệt đới
Bão Talas - Bão số 2
Cấp bão (Việt Nam): Cấp 10 – Bão nhiệt đới dữ dội
Cấp bão (Nhật Bản): 50kts – Bão nhiệt đới dữ dội, áp suất 985 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ - Mỹ): 50kts – Bão nhiệt đới
- Talas - Bão số 2 là một cơn bão trái mùa đổ bộ vào Bắc Trung Bộ (vào lúc 1h sáng ngày 17/7 vào Bắc Hà Tĩnh,) gây gió mạnh từ cấp 7-8, gió giật cấp 10-12 ở vùng gần tâm bão. sau suy yếu vẫn tồn tại lâu trên đất liền trôi dạt qua Lào, Thái Lan sang Myanmar rồi mới tan hẳn, gây thiệt hại tương đối nặng nề cho Việt Nam và Lào.
- Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương Việt Nam đã thêm vùng bị ảnh hưởng của cơn bão số 2 - Talas là cấp độ rủi ro thiên tai do bão, lũ, lũ quét, gió mạnh ở vùng biển phía Nam bậc cấp 1-2.
- Talas là bão đầu tiên đổ bộ vào Bắc Trung Bộ sau 3 năm từ năm 2014-2016 không phải hứng bất kỳ một cơn bão hay áp thấp nhiệt đới nào.
Bão Noru
Cấp bão (Nhật Bản): 95 kts – Bão cuồng phong, áp suất 925 hPa (mbar).
Cấp bão (Hoa Kỳ - Mỹ): 135 kts – Siêu bão cuồng phong cấp 4
- Ngày Noru lên bão cuồng phong (23/7) là thời điểm muộn nhất trong lịch sử vùng Tây Bắc Thái Bình Dương có bão cuồng phong kể từ năm 1998 (trong vòng 19 năm qua).
Bão Kulap
Cấp bão (Nhật Bản): 40kts – Bão nhiệt đới, áp suất 1002 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ - Mỹ): 50kts – Bão nhiệt đới
- Bão Kulap bị bão Noru hoạt động với cường độ mạnh nhất hút mây và suy yếu đi.
Bão Sonca - Bão số 4
Cấp bão (Việt Nam): Cấp 8 – Bão nhiệt đới
Cấp bão (Nhật Bản): 35kts – Bão nhiệt đới, áp suất 994 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ - Mỹ): 45kts – Bão nhiệt đới
- Do bị tương tác với bão số 3 - Roke nên bão số 4 (lúc còn là ATNĐ) ít di chuyển trong các ngày 22-24/7 đặc biệt hầu như không dịch chuyển trong ngày 23/7 (tuy vậy vẫn giữ nguyên cường độ và còn mạnh lên thành bão), sau đó bão còn hút lại tàn dư bão Roke rồi mới đi chuyển nhanh hơn từ cuối ngày 24/7.
- Sơn Ca - Bão số 4 là một cơn bão trái mùa đổ bộ vào Trung Trung Bộ (Phía Bắc Quảng Trị - Vào lúc 15h chiều ngày 25/7). Tuy không gây thiệt hại nặng ở Việt Nam song hoàn lưu bão tồn tại đến ngày 29/7 mới tan trên khu Đông Bắc Thái Lan gây lũ lụt làm 23 người chết.
Bão Roke (Fabian) - Bão số 3
Cấp bão (Việt Nam): Cấp 8 – Bão nhiệt đới
Cấp bão (Nhật Bản): 35kts – Bão nhiệt đới, áp suất 1002 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ - Mỹ): 35kts – Bão nhiệt đới
Cấp bão (Philippines): Bão nhiệt đới
- Roke và Sơn Ca là 2 cơn bão nhiệt đới tách rời, nhìn khá giống bão nhiệt đới dữ dội.
Bão Nesat (Gorio)
Cấp bão (Nhật Bản): 80kts – Bão cuồng phong, áp suất 960 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ - Mỹ): 90kts bão CP cấp 2
Cấp bão (Hồng Kông - Trung Quốc): 150 km/h (42 m/s) – Bão mạnh
Cấp bão (Philippines): Bão nhiệt đới dữ dội
Bão Haitang (Huaning) - Bão số 5
Cấp bão (Việt Nam): Cấp 9 – Bão nhiệt đới
Cấp bão (Nhật Bản): 45kts – Bão nhiệt đới, áp suất 985 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ - Mỹ): 40kts – Bão nhiệt đới
Cấp bão (Hồng Kông - Trung Quốc): 85 km/h (23 m/s) – Bão nhiệt đới
Cấp bão (Philippines): Bão nhiệt đới
- Nesat và Haitang là 2 cơn bão liên tiếp trong 2 ngày đổ bộ vào Đài Loan lần đầu tiên trong 50 năm qua. Hai cơn bão cũng cùng đổ bộ vào một địa điểm ở Trung Quốc (Phúc Thanh - Phúc Kiến) chỉ trong 2 ngày liên tiếp.
Bão Nalgae
Cấp bão (Nhật Bản): 45kts – Bão nhiệt đới, áp suất 990 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ - Mỹ): 60kts – Bão nhiệt đới.
Bão Banyan
Cấp bão (Nhật Bản): 80kts – Bão cuồng phong, áp suất 955 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ - Mỹ): 110 kts -bão CP cấp 3.
Bão Hato (Isang) - Bão số 6
Cấp bão (Việt Nam): Cấp 14 – Bão cuồng phong
Cấp bão (Nhật Bản): 75 kts – Bão cuồng phong, áp suất 965 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ - Mỹ): 100kts – Bão cuồng phong cấp 3
Cấp bão (Hồng Kông - Trung Quốc): 185 km/h (51 m/s) – Siêu bão cuồng phong
Cấp bão (Philippines):140 km/h - Bão cuồng phong
- Một khu vực áp suất thấp đã phát triển thành một áp thấp nhiệt đới vào ngày 19 tháng 8 trong khi nằm ở phía Đông Nam của Đài Loan.
- Nó dần dần gia tăng và đạt đến mức tình trạng bão nhiệt đới dữ dội vào chiều ngày 22 tháng 8 sau khi đi vào vùng Đông Bắc của Biển Đông. Vào ngày 23 tháng 8, 07:00 (Giờ Hồng Kông - HKT), Hato cách Hồng Kông khoảng 100 km về phía Đông Nam, đưa mưa đến lục địa của Trung Quốc cũng như Hải Nam về phía Tây. Vào lúc 11 giờ (Giờ Hồng Kông - HKT), tâm bão đã trực tiếp đổ bộ Hồng Kông sau đó cơn bão đi thẳng vào lục địa Trung Quốc theo hướng Tây-Tây Bắc.
- Các vùng ven biển Quảng Đông, cửa sông Châu Giang, đông nam Quảng Tây và vùng ven biển Quảng Tây có gió giật lên tới cấp 8-10, một số nơi gió giật mạnh lên tới cấp 11-13. Chu Hải, Macao, Hồng Kông và cửa sông Châu Giang tuyên bố có những cơn gió giật mạnh đặc biệt lên tới cấp 16-17 trên mặt biển hoặc trên đảo, với một số địa phương vượt quá cấp 17. Đảo Guishan, một phần của Chu Hải, đo được tốc độ gió giật tối đa lên tới 66,9 m/s) Trên đảo Huangmao, một trạm quan trắc tự động với độ cao quan trắc là 67m ghi nhận tốc độ gió duy trì trong 10 phút là 70,9 m/s và gió giật đạt 84,2 m/s và một trạm khác với độ cao quan trắc 66 m ghi nhận tốc độ gió duy trì trong 10 phút là 59,9 m/s và gió giật 76,3 m/s.
- Đài quan sát Hồng Kông đã ban hành tín hiệu bão số 10 (mức cao nhất) vào lúc 09:10 (Giờ Hồng Kông - HKT), lần đầu tiên kể từ năm 2012. Tính đến ngày 25 tháng 8, tổng cộng 17 người đã thiệt mạng trong khi tổng số thiệt hại lên đến 12,5 tỷ Nhân Dân tệ (tương đương với khoảng 1,87 tỷ USD).
Bão Pakhar (Jolina) - Bão số 7
Cấp bão (Việt Nam): Cấp 10~11 – Bão nhiệt đới dữ dội
Cấp bão (Nhật Bản): 55kts – Bão nhiệt đới dữ dội, áp suất 985 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ - Mỹ): 60kts – Bão nhiệt đới dữ dội
Cấp bão (Hồng Kông - Trung Quốc): 100 km/h (28 m/s) – Bão mạnh
Cấp bão (Philippines): Bão nhiệt đới
- Bão Pakhar cũng nối đuôi Hato đổ bộ cùng một khu vực trong 5 ngày.
- Khu vực cửa sông và các huyện/thành phố phía Đông Quảng Đông có gió giật mạnh tới cấp 8-12. Đảo Dapeng Sanmen, một phần của Thâm Quyến, đo được gió giật mạnh lên tới 43,9 m/s (cấp 14), với tốc độ gió trung bình lên tới 36,6 m/s (cấp 12).
Bão Sanvu
Cấp bão (Nhật Bản): 80kts – Bão cuồng phong, áp suất 955 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ - Mỹ): 90kts – Bão cuồng phong cấp 2