Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XIII, tên chính thức là Đại hội đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XIII là Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 13 của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đại hội diễn ra từ ngày 25/1 đến ngày 1/2/2021 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, phường Mễ Trì, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội. Các thông tin chính thống đầu tiên được đưa ra khá sớm từ tháng 1/2019 trên báo chí.
Đã có 1.587 đại biểu tham dự đại hội, so với dự đoán 1.590 đại biểu tham dự, hơn 80 đại biểu so với Đại hội 12 (có 1.510 đại biểu). Số lượng này phân bổ cho các đảng bộ trực thuộc Trung ương. Theo đó, có 67 đầu mối các đảng bộ trực thuộc Trung ương, mỗi đảng bộ cử 13 đại biểu. Phân bổ theo số lượng đảng viên và tính đến tháng 3/2020, cứ 12.000 đảng viên có thêm 1 đại biểu; nếu lẻ từ 6.001 đảng viên trở lên thì có thêm 1 đại biểu.
Tại Đại hội, Đảng Cộng sản Việt Nam sẽ tổ chức đánh giá kết quả lãnh đạo và phát triển đất nước, quá trình thực hiện nghị quyết Đại hội XII (2016 – 2021) và đề ra mục tiêu, nhiệm vụ tổng quát phát triển đất nước trong giai đoạn 2021 – 2025, tầm nhìn đến năm 2045. Cũng tại đây, Ban Chấp hành Trung ương Đảng mới lần lượt bầu Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Tổng Bí thư theo thủ tục quy định tại Điều lệ Đảng và Quy chế bầu cử trong Đảng năm 2020 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam và Kênh Truyền hình Nhân Dân được chỉ định làm đơn vị truyền hình trực tiếp, phát thanh trực tiếp phiên khai mạc và phiên bế mạc của đại hội, được tiếp sóng trên các đài phát thanh, truyền hình trên cả nước. Ngoài ra, sự kiện cũng được phát sóng trực tuyến trên Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam và một số trang web khác.
Bối cảnh
Định hướng chung
Trước ngày lễ Quốc khánh Việt Nam 2020, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Trưởng Tiểu ban Văn kiện Đại hội XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam là Nguyễn Phú Trọng đã có bài viết với tiêu đề "Chuẩn bị và tiến hành thật tốt Đại hội XIII của Đảng, đưa đất nước bước vào một giai đoạn phát triển mới" đăng trên báo Nhân dân. Trong đó nêu ra các định hướng cho Đại hội 13. Tóm lược lại có các định hướng quan trọng nhất là:
- Phấn đấu để đến giữa thế kỷ XXI, Việt Nam trở thành nước phát triển, theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Các mục tiêu quan trọng nhất là:
- Đến năm 2025: Việt Nam là nước đang phát triển có công nghiệp theo hướng hiện đại, vượt qua mức thu nhập trung bình thấp;
- Đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam: Việt Nam là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao;
- Đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam: Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao.
- Mục tiêu tổng quát và mục tiêu cụ thể mà Đại hội đề ra là cơ sở để xác định phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp xây dựng, phát triển đất nước. Cụ thể:
- Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển bền vững về kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, bảo vệ môi trường, ..., khơi dậy mọi tiềm năng và nguồn lực, tạo động lực mới cho sự phát triển nhanh và bền vững đất nước;
- Đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động và sức cạnh tranh của nền kinh tế trên cơ sở nhận thức đây là nhiệm vụ cơ bản, trọng yếu, có ý nghĩa quyết định đối với việc thực hiện mục tiêu phát triển nhanh và bền vững đất nước;
- Thực hiện đúng, đầy đủ vấn đề quản lý phát triển xã hội bền vững; giải quyết hài hoà các quan hệ lợi ích trong xã hội. Xử lý hiệu quả mối quan hệ giữa thực hành dân chủ đi đôi với tăng cường pháp chế, bảo đảm kỷ cương xã hội;
- Triển khai đồng bộ, sáng tạo, hiệu quả hoạt động đối ngoại; xây dựng nền ngoại giao hiện đại vì lợi ích quốc gia – dân tộc, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng. Kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, quyền chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa;
- Tăng cường xây dựng và chỉnh đốn Đảng, Nhà nước và toàn hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
Đại hội đại biểu các cấp
Theo Chỉ thị của Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam, các tỉnh, thành phố và tổ chức Đảng trực thuộc trung ương phải hoàn thành tổ chức đại hội các cấp, bầu ra ban chấp hành đảng ủy khóa mới và Bí thư Đảng ủy các cấp. Đại hội cấp cơ sở đồng thời đề cử đại biểu tham dự Đại hội của cơ sở Đảng trên một cấp, theo trình tự từ thấp lên cao. Về trình tự thời gian, Đại hội Đảng bộ cấp cơ sở bắt đầu từ 2019, cho dù bị ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19.
Theo Chỉ thị 35-CT/TW ngày 30/5/2019, thời gian tiến hành đại hội đảng bộ các cấp được quy định như sau:
- Đại hội đảng viên hoặc đại hội đại biểu đảng bộ cơ sở không quá 2 ngày; bắt đầu từ tháng 4/2020, hoàn thành trước ngày 30/6/2020;
- Đại hội đại biểu đảng bộ cấp huyện và tương đương không quá 3 ngày; hoàn thành trước ngày 31/8/2020;
- Đại hội đại biểu đảng bộ trực thuộc Trung ương không quá 4 ngày, hoàn thành trước ngày 31/10/2020.
Từ tháng 9/2020 tiến hành Đại hội đảng các Đảng bộ trực thuộc Trung ương.
- Ngày 21/9/2020 – Hà Nam là tỉnh đầu tiên tiến hành đại hội Đảng cấp tỉnh: Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hà Nam lần thứ XX, nhiệm kỳ 2020 – 2025 đã khai mạc, và đây là địa phương đầu tiên tổ chức đại hội Đảng bộ cấp tỉnh;
- Ngày 26/9/2020 – Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh: Ông Nguyễn Xuân Ký tái đắc cử bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh. Ông Ký 48 tuổi, quê tại xã Xuân Đài, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định) là một cán bộ có quá trình công tác lâu năm tại Quảng Ninh với trình độ chuyên môn thạc sĩ quản trị kinh doanh;
- Ngày 28/9/2020 – Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XI: Đại hội có Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã tới dự phiên khai mạc Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XI;
- Ngày 28/9/2020 – Đại hội Đảng bộ tỉnh Gia Lai Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng dự đại hội Đảng bộ tỉnh Gia Lai. Ông Hồ Văn Niên tái đắc cử bí thư tỉnh ủy Gia Lai. Ông Hồ Văn Niên (45 tuổi), người dân tộc Ba Na, trú tại Gia Lai, là cử nhân luật;
- Ngày 1/10/2020 – Đại hội Đảng bộ Bình Phước: 350 đại biểu dự đại hội Đảng bộ Bình Phước từ ngày 1/10 đến ngày 3/10/2020.
Dự thảo văn kiện Đại hội
Theo Hướng dẫn số 151-HD/BTGTW của Ban Tuyên giáo Trung ương về việc công bố, thảo luận, lấy ý kiến của nhân dân vào dự thảo các văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, ý kiến đóng góp cần tập trung vào các vấn đề lớn sau đây:
A. Đối với Dự thảo báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương (khóa XII) tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến về các vấn đề:
- Kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội XII và diện mạo đất nước sau 35 năm đổi mới.
- Tầm nhìn và định hướng phát triển: Quan điểm chỉ đạo; mục tiêu phát triển tổng quát; các chỉ tiêu chủ yếu về phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021 - 2025; 12 định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2021 - 2030.
- Định hướng nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế.
- Định hướng nhiệm vụ, giải pháp phát triển giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ.
- Định hướng nhiệm vụ, giải pháp phát triển văn hóa, xã hội, con người; quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu.
- Định hướng nhiệm vụ, giải pháp tăng cường quốc phòng, an ninh, đối ngoại.
- Định hướng nhiệm vụ, giải pháp tăng cường đại đoàn kết toàn dân tộc, dân chủ xã hội chủ nghĩa, quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
- Định hướng nhiệm vụ, giải pháp xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng
- Về sáu nhiệm vụ trọng tâm, ba đột phá chiến lược trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng.
B. Đối với Dự thảo báo cáo tổng kết thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2011 - 2020, xây dựng Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 - 2030, tập trung thảo luận và đóng góp ý kiến đối với các vấn đề sau:
- Đánh giá bối cảnh trước và sau Đại hội XI (2011) đã sát, đúng với tình hình chưa?
- Những nhận định, đánh giá về kết quả đạt được, hạn chế, yếu kém và nguyên nhân trong thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2011 - 2020 đã đầy đủ, đúng, sát với thực tiễn chưa?
- Dự báo bối cảnh quốc tế, khu vực, cơ hội, thách thức và tác động đến phát triển kinh tế - xã hội nước ta trong thời gian tới đã đầy đủ chưa? Nội dung nào cần nhấn mạnh, bổ sung?
- 5 quan điểm của Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội nước ta trong thời gian tới đã thể hiện rõ, phù hợp chưa?
- Mục tiêu phát triển đề cập hai phương án, phương án nào phù hợp? Mục tiêu tổng quát đã bảo đảm tính bao quát và khả thi chưa? Việc xác định xây dựng nước ta trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại có phù hợp với thực tiễn và xu thế phát triển của thời đại trong thời gian tới? Các chỉ tiêu chủ yếu về kinh tế, xã hội, môi trường nêu trong dự thảo Báo cáo đã phù hợp chưa?
- 3 đột phá chiến lược nêu trong dự thảo Báo cáo đã phản ánh những trọng tâm, trọng điểm cần thực hiện trong 10 năm tới chưa, nhất là những nội hàm được bổ sung vào 3 đột phá, như: phát triển mạnh mẽ khoa học và công nghệ và đổi mới sáng tạo; khơi dậy khát vọng, lòng tự hào dân tộc và phát huy giá trị văn hóa, con người Việt Nam.
- Những nhiệm vụ, giải pháp về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nhất là thị trường quyền sử dụng đất; cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng; môi trường đầu tư, kinh doanh, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, tạo thuận lợi cho người dân...
- Những nhiệm vụ, giải pháp, cơ chế, chính sách về văn hóa, xã hội; các biện pháp giảm nghèo bền vững, tạo việc làm, chính sách tiền lương; hệ thống an sinh xã hội, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh; xây dựng nền văn hóa, đạo đức con người Việt Nam; giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, tăng cường tiềm lực khoa học và công nghệ... những chủ trương, chính sách đó đã phù hợp chưa và còn vấn đề gì cần bổ sung?
- Những vấn đề nổi cộm về thực trạng và phương hướng xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn; những biện pháp để nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.
- Những nhiệm vụ, giải pháp về bảo vệ môi trường, giảm ô nhiễm nguồn nước, không khí, ứng phó với biến đổi khí hậu đã đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững chưa? Những vấn đề gì đang nổi lên tại nông thôn, đô thị cần quan tâm hơn?
- Những nhiệm vụ, giải pháp về đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước...; các vấn đề về xây dựng chính quyền điện tử tiến tới chính quyền số; các giải pháp nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công.
- Nhiệm vụ, giải pháp về kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với bảo đảm quốc phòng, an ninh và công tác đối ngoại.
- Về trách nhiệm của cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp trong chỉ đạo, triển khai thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế- xã hội 10 năm 2021-2030.
C. Đối với Dự thảo báo cáo đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2016-2020 và phương hướng, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021 - 2025, đề nghị tập trung thảo luận, cho ý kiến vào các vấn đề sau:
- Đánh giá bối cảnh trước và sau Đại hội XII (năm 2016).
- Những nhận định, đánh giá về kết quả đạt được, hạn chế, yếu kém và nguyên nhân trong thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2016 - 2020 đã đầy đủ, đúng, sát với thực tiễn chưa?
- Bối cảnh quốc tế, khu vực và cơ hội, thách thức tác động đến phát triển kinh tế - xã hội nước ta 5 năm tới.
- Mục tiêu tổng quát trong giai đoạn 2021 - 2025 có bảo đảm tính bao quát và khả thi? Có 2 phương án, chọn phương án nào?
- Số lượng, nội dung các chỉ tiêu chủ yếu về kinh tế, xã hội, môi trường.
- Nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu: (1) Tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững trên cơ sở giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; (2) Đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh; phát triển nền kinh tế số; (3) Phát triển các vùng và khu kinh tế; (4) Xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng và phát triển đô thị; (5) Tăng cường huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực đầu tư của nền kinh tế; (6) Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực gắn với đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, ứng dụng và phát triển mạnh mẽ khoa học, công nghệ; (7) Phát huy giá trị văn hóa, con người Việt Nam và sức mạnh toàn dân tộc, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, bảo đảm gắn kết hài hòa giữa phát triển kinh tế với xã hội; (8) Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng, chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; (10) Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và năng lực kiến tạo phát triển; (11) Củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh; kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ và giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội; (12) Nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, chủ động hội nhập quốc tế, tạo môi trường hòa bình và điều kiện thuận lợi để phát triển đất nước.
- Về trách nhiệm của các cấp, các ngành trong tổ chức thực hiện.
D. Đối với Dự thảo báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng và thi hành Điều lệ Đảng nhiệm kỳ Đại hội XII