Vào lúc 22:27 (Giờ Hàn Quốc) ngày 3 tháng 12 năm 2024, Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol đã tuyên bố thiết quân luật trong một bài phát biểu được truyền hình trực tiếp trên đài YTN. Trong tuyên bố của mình, ông cáo buộc Đảng Dân chủ Đồng hành, đang nắm đa số tại Quốc hội, được cho là có cảm tình với Bắc Triều Tiên đang âm mưu thực hiện "các hành động chống phá nhà nước", gọi đảng này là một tổ chức tội phạm cộng tác với "cộng sản Bắc Hàn" để phá hoại đất nước, tạo nên nền "độc tài lập pháp". Sắc lệnh thiết quân luật bao gồm việc cấm mọi hoạt động hội họp chính trị, bao gồm cả Quốc hội, và đình chỉ tự do báo chí.
Tuyên bố trên đã bị Đảng Dân chủ Đồng hành và nhiều phần tử trong chính Đảng Quyền lực Quốc dân của ông Yoon phản đối, đồng thời gây ra các cuộc biểu tình. Vào khoảng 01:01 sáng, các nghị sĩ có mặt tại Quốc hội đã nhất trí thông qua nghị quyết dỡ bỏ thiết quân luật với số phiếu ủng hộ 190–0, bất chấp những nỗ lực ngăn chặn từ lực lượng an ninh.
Yoon sau đó đã dỡ bỏ thiết quân luật sau một cuộc họp Nội các vào lúc 04:30 ngày 4 tháng 12, và Ban chỉ huy thiết quân luật được giải tán. Sau khi dỡ bỏ thiết quân luật, phe đối lập cho biết sẽ bắt đầu quá trình luận tội Tổng thống Yoon nếu ông không từ chức.
Bối cảnh
Hàn Quốc nằm dưới sự quản lý của một nền dân chủ tổng thống chế theo bản Hiến pháp năm 1987, thay thế cho các hệ thống nghị viện và bán tổng thống trước đó. Yoon Suk-yeol, thành viên của Đảng Sức mạnh Quốc dân bảo thủ và là cựu Tổng trưởng Công tố Hàn Quốc, nhậm chức Tổng thống sau khi chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2022. Yoon được coi là mang tư tưởng chính trị cực hữu, từng được so sánh với cựu Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và cựu Tổng thống Brasil Jair Bolsonaro. Chính quyền của ông có tỷ lệ tín nhiệm thấp, có thời điểm chỉ ở mức 17%; một khảo sát vào tháng 11 năm 2024 cho thấy 58% người dân muốn Yoon từ chức hoặc bị luận tội. Ông rất khó khăn trong việc triển khai chương trình nghị sự của mình bởi sự phản đối từ Quốc hội do Đảng Dân chủ Đồng hành đối lập kiểm soát kể từ năm 2020. Trong cuộc bầu cử Quốc hội tháng 4 năm 2024, phe đối lập tiếp tục nắm thế đa số nhưng chưa có đủ số lượng nghị sĩ cần thiết (200 trên 300 nghị sĩ) để luận tội tổng thống.
Yoon đã tẩy chay phiên khai mạc Quốc hội mặc dù tổng thống thường sẽ phát biểu tại sự kiện này. Yoon cũng phản đối các cuộc điều tra về những bê bối liên quan tới vợ ông là Kim Keon-hee và các quan chức cấp cao khác, trong đó có ba lần phủ quyết các dự luật kêu gọi điều tra đặc biệt với vợ mình, lần thứ ba diễn ra vào ngày 26 tháng 11 năm 2024. Quốc hội do phe đối lập kiểm soát cũng bắt đầu tiến hành luận tội Chủ tịch Ủy ban Kiểm toán và Thanh tra Choe Jae-hae và 3 công tố viên có liên quan tới hai vụ bê bối có sự tham gia của bà Kim vào ngày 2 tháng 12 cùng năm, đồng thời bác bỏ đề xuất ngân sách của chính phủ.
Vào tháng 9 năm 2024, ba tháng trước khi thiết quân luật được áp dụng, một số chính khách của Đảng Dân chủ Đồng hành cho rằng Yoon đang mở đường cho một lệnh thiết quân luật. Lãnh đạo đảng Lee Jae-myung trong phát biểu của mình đã ngụ ý về "những đồn đoán rằng [Yoon] đang chuẩn bị cho thiết quân luật". Kim Min-seok, thành viên hội đồng tối cao của đảng này, đã nói rằng "Tôi có những lý do vững chắc để tin rằng chính quyền Yoon bảo thủ đang lên kế hoạch để bất ngờ tuyên bố thiết quân luật." Văn phòng Tổng thống đã phủ nhận và gọi cáo buộc trên là "vô căn cứ". Thành viên Đảng Sức mạnh Quốc dân Choo Kyung-ho cũng phủ nhận khả năng xảy ra kịch bản thiết quân luật, cho rằng "Những giả thuyết [về thiết quân luật] chỉ là những chiến thuật hù dọa và tuyên truyền thuần túy dựa trên trí tưởng tượng mà thôi." Kim Yong-hyun, trong phiên điều trần xác nhận tư cách Bộ trưởng Quốc phòng trước Quốc hội vào ngày 2 tháng 9 năm 2024, đã bị các nghị sĩ phe đối lập chất vấn rằng liệu ông có định tuyên bố thiết quân luật hay không. Kim đã bác bỏ khả năng này và đáp rằng "Tôi nghĩ rằng bàn luận về thiết quân luật là một việc lỗi thời, mà nếu có tuyên bố thì ai sẽ chấp nhận nó? Liệu quân đội thậm chí có chịu tuân theo mệnh lệnh không?" Nhưng trong ba tháng tiếp sau đó, ông bị cáo buộc là đã lên kế hoạch thiết lập quyền kiểm soát quân sự thông qua thiết quân luật.
Đây là lần đầu tiên thiết quân luật được tuyên bố tại Hàn Quốc kể từ cuộc đảo chính quân sự năm 1980 sau vụ ám sát nhà độc tài Park Chung Hee, và cũng là lần đầu tiên kể từ phong trào dân chủ hóa năm 1987. Đây là tuyên bố thiết quân luật thứ 17 kể từ khi quốc gia này được thành lập vào năm 1948. Theo Điều 77 của Hiến pháp Hàn Quốc, khi tuyên bố thiết quân luật, tổng thống phải thông báo ngay cho Quốc hội. Điều này cho phép thực hiện những biện pháp nhằm hạn chế một số quyền tự do, bao gồm yêu cầu lệnh bắt giữ, quyền miễn trừ của nghị sĩ quốc hội, quyền tự do ngôn luận và tự do hội họp. Quốc hội có quyền bỏ phiếu để yêu cầu tổng thống dỡ bỏ thiết quân luật.
Các sự kiện
Tuyên bố thiết quân luật
Vào lúc 22:22 theo giờ Hàn Quốc (KST) ngày 3 tháng 12 năm 2024, Tổng thống Yoon Suk-yeol ban bố tình trạng thiết quân luật. Trong bài phát biểu được truyền hình YTN phát sóng trực tiếp trên cả nước, Yoon cáo buộc phe đối lập "đang cố gắng lật đổ nền dân chủ tự do" bằng việc luận tội các thành viên trong nội các của ông và chặn các kế hoạch ngân sách. Ông kêu gọi người dân tin tưởng mình và cố gắng chịu đựng "một vài sự bất tiện", đồng thời cũng khẳng định đang có âm mưu chống lại chính phủ Hàn Quốc tới từ phía Bắc Triều Tiên. Đây là lần đầu tiên thiết quân luật được tuyên bố tại Hàn Quốc kể từ năm 1979 trong thời kỳ độc tài quân sự của Chun Doo-hwan. The Korea Times đưa tin thủ tướng Han Duck-soo đã bị gạt ra khỏi tuyên bố trên, đồng thời cho rằng có vẻ như bước đi này được thực hiện sau những liên lạc trực tiếp giữa Tổng thống Yoon và bộ trưởng quốc phòng Kim Yong-hyun. Cả hai từng bị gọi là "phe Chungam" bởi Kim từng là tiền bối của Yoon hồi còn học tại Trường Trung học phổ thông Chungam ở Seoul. Bộ Quốc phòng sau đó xác định Kim là người đã đề xuất thiết quân luật cho Yoon. Tại một cuộc họp nội các khẩn ngay trước tuyên bố thiết quân luật chính thức được đưa ra, phần lớn trong số 19 thành viên "phản đối mạnh mẽ" quyết định nhưng điều này đã bị Yoon phớt lờ.
Theo Thông tấn xã Yonhap, Bộ trưởng Quốc phòng Kim Yong-hyun đã lệnh tổ chức một cuộc họp với Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Kim Myung-soo. Yoon bổ nhiệm Tham mưu trưởng Lục quân Park An-su làm chỉ huy thiết quân luật.
Sau tuyên bố trên, chỉnh phủ cho biết hoạt động tại các cơ sở giáo dục và dịch vụ vận tải sẽ tiếp tục diễn ra bình thường.
Sắc lệnh
Vào lúc 23:00 ngày 3 tháng 12, Đại tướng Park An-su của Ban chỉ huy Thiết quân luật đã ban bố sắc lệnh sau trong tình trạng thiết quân luật có hiệu lực:
Ban chỉ huy Thiết quân luật, vào lúc 23:00 ngày 3 tháng 12 năm 2024, nhằm bảo vệ nền dân chủ tự do khỏi các thế lực chống nhà nước hoạt động trong lãnh thổ Đại Hàn Dân Quốc tự do và những mối đe dọa của chúng nhằm lật đổ nhà nước, đồng thời nhằm đảm bảo an ninh công cộng, tuyên bố như sau.
- Mọi hoạt động chính trị, bao gồm các hoạt động của Quốc hội, các hội đồng địa phương, các đảng phái chính trị, và các hiệp hội, tập hợp và tuần hành chính trị, đều bị cấm.
- Mọi hành vi phủ nhận hoặc cố gắng lật đổ nền dân chủ tự do bị cấm. Hành vi tung tin giả, thao túng dư luận, và tuyên truyền sai lệnh bị cấm.
- Mọi phương tiện truyền thông và xuất bản nằm dưới sự kiểm soát của Ban chỉ huy Thiết quân luật.
- Các cuộc đình công, ngừng lao động và biểu tình gây mất trật tự xã hội bị cấm.
- Các bác sĩ thực tập và tất cả nhân viên y tế khác, đang đình công hoặc đã rời khỏi nơi làm việc, phải quay trở lại vị trí trong vòng 48 giờ và làm việc một cách trung thực. Những người vi phạm mệnh lệnh sẽ phải chịu hình phạt theo Đạo luật Thiết quân luật.
- Với những công dân thường vô tội, ngoại trừ các lực lượng phản quốc và các lực lượng lật đổ khác, sẽ có những biện pháp nhằm làm giảm sự bất tiện trong sinh hoạt hàng ngày.
Những người vi phạm tuyên bố trên có thể bị bắt giữ, bắt giam và khám xét mà không cần lệnh bắt theo Điều 9 của Đạo luật Thiết quân luật, và sẽ bị trừng phạt theo Điều 14 của Đạo luật Thiết quân luật.
— Chỉ huy Thiết quân luật, Đại tướng Park An-su.
Cuộc bỏ phiếu của Quốc hội
Sau những tuyên bố trên, khoảng từ 280 tới 300 binh sĩ quân đội đã tới tòa nhà Quốc hội và cố gắng tiến vào sảnh chính, nơi việc bỏ phiếu diễn ra. Các quan chức đảng phái đã đáp trả bằng cách phun vòi xịt cứu hỏa vào lực lượng quân đội và đã chặn đứng thành công nỗ lực tiến vào tòa nhà. Một số quân lính cố gắng xâm nhập tòa nhà từ tầng 4, nhưng đã bị các nhân viên chặn lại. Binh lính đã phá cửa sổ một vài văn phòng của các đại biểu quốc hội, trong khi các cuộc xô xát gây thương tích diễn ra bên trong tòa nhà được chặn bởi những chiếc ghế sô pha. Ít nhất ba chiếc trực thăng cũng đã hạ cánh tại khuôn viên tòa nhà trong khi hai chiếc khác cũng được nhìn thấy bay lơ lửng trên khu vực này. Một số xe tăng được nhìn thấy trên đường phố. Ban chỉ huy thiết quân luật cũng ra lệnh yêu cầu phóng viên báo chí rời khỏi văn phòng tổng thống tại Seoul. Đụng độ đã diễn ra tại cổng chính khu vực tòa nhà quốc hội giữa lực lượng an ninh và dân thường. The Korea Times và các đảng đối lập đã xác định các đơn vị lực lượng vũ trang tham gia vụ việc tại tòa nhà quốc hội là Lữ đoàn Nhảy dù Đặc nhiệm số 1 của Bộ Tư lệnh tác chiến đặc biệt và Cơ quan Cảnh sát thủ đô Seoul, trong đó Cơ quan Cảnh sát Quốc gia được cho là đã bị qua mặt bởi tuyên bố trên. Cơ quan Cảnh sát Quốc gia đã ban bố tình huống khẩn cấp cấp độ B. Báo Kyunghyang Shinmun đã đăng tải những hình ảnh chụp các binh sĩ cạnh nhứng chiếc hộp được cho là đạn dược thật bên trong tòa nhà Quốc hội. Các cuộc biểu tình phản đối thiết quân luật cũng được tổ chức tại Gwangju.
Tất cả các đảng phái chính, bao gồm Đảng Sức mạnh Quốc dân (PPP) cầm quyền mà Tổng thống Yoon đang là thành viên, đều phản đối quyết định thiết quân luật. Lãnh đạo PPP Han Dong-hoon nói: "Tuyên bố thiết quân luật của tổng thống là sai. Chúng tôi sẽ cùng nhân dân ngăn chặn nó." Thị trưởng Seoul, Oh Se-hoon, cũng là thành viên của PPP, cho biết ông phản đối tuyên bố của Yoon. Lee Jae-myung, lãnh đạo Đảng Dân chủ Đồng hành đối lập, kêu gọi người dân tụ tập trước tòa nhà Quốc hội và tuyên bố Yoon "không còn là tổng thống Hàn Quốc nữa". Lee được ghi hình khi đang trèo rào để vào trong tòa nhà Quốc hội, sau khi quân lính đã chặn các cửa ra vào. Lãnh đạo Đảng Cách tân Tổ quốc Cho Kuk cũng gọi tuyên bố thiết quân luật là "bất hợp pháp" và nói rằng đã đủ điều kiện luận tội Yoon và bộ trưởng quốc phòng Kim Yong-hyun. Lee Jun-seok, lãnh đạo của Đảng Cải cách, kêu gọi khai trừ Yoon khỏi PPP, trong khi thống đốc tỉnh Gyeonggi Kim Dong-yeon thì kêu gọi bắt giữ Yoon. Liên minh Công đoàn Dân chủ Hàn Quốc, tổ chức công đoàn lớn nhất cả nước, đã kêu gọi tổng đình công để đảo ngược tuyên bố thiết quân luật và luận tội tổng thống.
Ngược lại, một số nhân vật bảo thủ đã lên tiếng ủng hộ tuyên bố thiết quan luật. Trong số này có cựu thủ tướng Hwang Kyo-ahn, người đã kêu gọi bắt giữa cả Chủ tịch Quốc hội Woo Won-shik và Han Dong-hoon. Thị trưởng Daegu Hong Joon-pyo, mặc dù không trực tiếp bày tỏ ủng hộ phe nào, nói rằng ông hiểu được "lòng trung thành của Yoon" trong khi mô tả những hành động của ông ta là "làm ồn ào" náo loạn và liều lĩnh.
Cựu Tổng thống Moon Jae-in đã phát thông báo công khai trên các nền tảng mạng xã hội, gửi thông điệp tới quân đội với tư cách là một cựu tổng tư lệnh. Ông thúc giục các lực lượng vũ trang tôn trọng ý nguyện của người dân và tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc của hiến pháp. Moon nhấn mạng rằng quân đội không được hành động chống lại Quốc hội hay các đại biểu Quốc hội, nhất là khi tuân theo những mệnh lệnh vi hiến. Ông kêu gọi quân đội tập trung vào những nhiệm vụ chính đáng, bảo vệ an ninh quốc gia thay vì làm tổn hại đến các cơ quan dân chủ.
Những người biểu tình đã đụng độ với cảnh sát bên ngoài tòa nhà Quốc hội. Chủ tịch Quốc hội Woo Won-shik kêu gọi tất cả nhà lập pháp tập trung tại tòa nhà Quốc hội. Chi nhánh Incheon của Đảng Dân chủ Đồng hành chỉ trích hành động này là sự khởi đầu cho một "thời kỳ độc tài của Yoon". Các nhà lập pháp đã phải dùng nhiều mưu mẹo để tránh hàng rào của cảnh sát nhằm tiến vào tòa nhà Quốc hội. Lee Seong-yoon của Đảng Dân chủ Đồng hành còn tự live stream trong lúc trèo hàng rào cao 1,5 m (4 ft 11 in) để đi vào khuôn viên tòa nhà.
Quốc hội đã tiến hành phiên họp khẩn vào lúc 00:48 ngày 4 tháng 12. Vào khoảng 01:00, với 190 người có mặt trên tổng số 300 nhà lập pháp, Quốc hội đã bỏ phiếu nhất trí tuyệt đối dỡ bỏ thiết quân luật. Trong số những người bỏ phiếu có 172 nghị sĩ đối lập và 18 người khác từ PPP là thành viên của một phái ủng hộ Han Dong-hoon. Sau cuộc bỏ phiếu, Chủ tịch Quốc hội Woo Won-shik kêu gọi quân đội rời khỏi Quốc hội, trong khi Lee Jae-myung nói rằng Đảng Dân chủ Đồng hành sẽ tiếp tục ở trong tòa nhà Quốc hội cho tới khi tổng thống dỡ bỏ thiết quân luật. Họ cũng được các thành viên của PPP cùng tham gia.