Trận Pokrovsk là một hoạt động quân sự dằng co ác liệt đang diễn ra do Lực lượng vũ trang Nga phát động với mục tiêu chiếm thành phố chiến lược Pokrovsk ở tỉnh Donetsk. Chiến sự ác liệt diễn ra ở hai cụm cứ điểm là khu vực trung tâm thành phố thủ phủ Pokrovsk (huyện lỵ) và khu vực thành phố Myrnohrad, đây là cụm phòng ngự kép, tạo thế liên thành, ỷ giốc để trấn thủ trước sự tiến chiếm của quân Nga. Một mặt trận khác liên kế cũng đã được khai chiến là trận Dobropillia hay còn gọi là hướng giao tranh Bắc Pokrovsk đã cùng tạo nên diễn biến chiến sự ác liệt và là tâm điểm trong chiến dịch xuân hè năm 2025 của Nga tại mặt trận miền Đông UKraina. Giao tranh tại Pokrovsk mở màn khi Nga tiến vào Prohres vào ngày 18 tháng 7 năm 2024 và sau đó chiếm được Prohres vào ngày 19 tháng 7 năm 2024, một bước ngoặt cho cuộc tấn công của Nga ở phía tây bắc Avdiivka sau trận Avdiivka vào tháng 2 năm 2024, và sau đó chiến sự đã diễn ra ở nhiều khu định cư phía đông Pokrovsk ở Pokrovsk Raion. Pokrovsk thuộc Donetsk, nằm ở giao lộ đường bộ và đường sắt, khiến nơi đây trở thành điểm hậu cần quan trọng cho quân đội và dân thường Ukraina ở phía đông, tuy có diện tích nhỏ nhưng đóng vai trò quan trọng trong chiến lược quân sự của Ukraina do khả năng dễ dàng tiếp cận với các khu vực quân sự khác. Chiến sự diễn ra ác liệt với tổn thất nghiêm trọng khi quân Nga gần như bị vấp phải sự đánh trả quyết liệt từ quân Ukraina vốn có lợi thế phòng ngự kiên cố liên hoàn, gây ra tình thế Nga tiến chậm, tổn thất lớn. Sau khi Nga cử tướng Andrey Mordvichev, quân Nga đã đẩy mạnh tấn công cả hai hướng, gia tăng chiến sự "đỏ lửa" ở mặt trận này. Nga luôn xem việc kiểm soát Pokrovsk và thành phố Myrnohrad lân cận là điều cần thiết để giành quyền kiếm soát những khu vực còn lại của vùng Donetsk, còn Ukraina xem việc bảo vệ thành phố Pokrovsk là chiến lược làm suy yếu sức mạnh của Nga và kéo dài thời gian cho "vành đai pháo đài" Kostiantynivka, Druzhkivka, Kramatorsk và Sloviansk cùng những thành phố lớn còn lại. Vào ngày 1 tháng 12 năm 2025, chính phủ Liên bang Nga đã chính thức đưa ra thông báo về việc quân đội nước này đã chiếm giữ toàn bộ thành phố. Tuy nhiên, ngay vào ngày hôm sau, Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraina đã lên tiếng bác bỏ hoàn toàn những tuyên bố này từ phía Moscow. Phía Ukraina khẳng định rằng lực lượng phòng thủ của họ vẫn đang duy trì sự hiện diện và nắm giữ các vị trí quan trọng tại khu vực phía Bắc của Pokrovsk.
Bối cảnh
Sau thành công của Nga trong trận Avdiivka, lực lượng của Nga đã tiến đáng kể về phía bắc và tây bắc của thành phố để hình thành một điểm nhô ra trong những tháng tiếp theo của năm 2024. Thành công trong trận Ocheretyne diễn ra trên một thị trấn phía tây bắc Avdiivka đã dẫn đến những thành quả tiếp theo trong những tháng dẫn đến tháng 7 năm 2024. Trong bối cảnh tình hình chiến sự căng thẳng, Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky cho biết quân đội Ukraina đang gia tăng lực lượng xung quanh Pokrovsk để đối phó với những đợt tấn công từ phía Nga. Trong bài phát biểu tối 21 tháng 8 năm 2024 thì ông Volodymyr Zelensky cho biết, Kiev “hiểu rõ những gì Nga đang cố gắng làm trên mặt trận Pokrovsk, nên đang tăng cường lực lượng để đối phó”. Chính quyền Kiev lo lắng trước viễn cảnh đáng sợ từ một cuộc tấn công quy mô lớn của Quân đội Nga nhằm vào vùng Dnepropetrovsk, sau khi họ chiếm được Pokrovsk vì sau Pokrovsk là khoảng trống mênh mông của Dnepropetrovsk. Một số nhà phân tích phương Tây không loại trừ khả năng người Nga sẽ không dừng lại ở biên giới Donetsk mà sẽ bắt đầu tiến vào khu vực Dnepropetrovsk, rất có thể là sau khi giành chiến thắng hoàn toàn ở mặt trận Pokrovsk, Lực lượng Vũ trang Nga có thể sẽ tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn vào khu vực này nếu họ tập trung đủ lực lượng dự bị.
Nga có thể trì hoãn việc chiếm hai thành phố trọng yếu còn lại của vùng Donetsk là Kramatorsk và Slavyansk một thời gian, mà sẽ đưa quân từ Pokrovsk đến Dnieper qua thành phố tiền tiêu của tỉnh là Pavlograd. Từ thành phố Pokrovsk của tỉnh Donetsk đến biên giới vùng Dnepropetrovsk chỉ là 25 km và đến thành phố Pavlograd là vào 100 km nếu xe tăng của Nga hành tiến dọc theo đường cao tốc M-30, điều đáng lo ngại ở chỗ, ngoài các tuyến phòng thủ mạnh ở trong thành phố Pokrovsk, sau lưng nó là “một khoảng trống mênh mông” mà quân Nga rất dễ đột phá do lực lượng Ukraina vẫn chưa xây dựng được tuyến phòng thủ vững chắc ở khu vực phía tây của khu định cư này. Pokrovsk là pháo đài cuối cùng ở phía tây nam tỉnh Donetsk, giữ vai trò ngăn chặn quân Nga tiến sâu hơn vào tỉnh Dnipropetrovsk và thủ phủ khu vực là thành phố quan trọng Dnipro. Pokrovsk không chỉ là một trung tâm vận tải quan trọng mà còn là một trong những trung tâm hậu cần của Ukraina, tại đây có các căn cứ dự trữ vật tư và bệnh viện dã chiến quy mô lớn, hỗ trợ các nhiệm vụ then chốt như cung cấp cho lực lượng ở tiền tuyến, vận chuyển thương binh và bảo trì trang thiết bị, nếu Pokrovsk thất thủ, Nga có thể tiến sâu hơn, cắt đứt các tuyến tiếp tế quan trọng và đặt các thị trấn khác do Ukraina kiểm soát vào tình thế bị đe dọa trực tiếp. Tầm quan trọng chiến lược của Pokrovsk chủ yếu được thể hiện ở vị trí địa lý khi nơi đây đã trở thành trung tâm vận tải của miền Đông Ukraina, đồng thời là nút thắt then chốt cho các hoạt động quân sự
Binh lực
Lực lượng Nga
- Lục quân Nga
- Sư đoàn Súng trường Cơ giới Cận vệ số 27
- Lữ đoàn Súng trường Cơ giới số 30
- Sư đoàn Xe tăng Cận vệ số 90
- Lữ đoàn Súng trường Cơ giới số 75
- Sư đoàn Súng trường Cơ giới Cận vệ số 150
- Lữ đoàn số 1 ''Slavyansk''
- Lữ đoàn Vostok
- Lữ đoàn Pyatnashka (Cho tới 12/8/2024)
- Trung đoàn Súng trường số 87
- Không quân Nga
- Hải quân Nga
- Lữ đoàn Hải quân đánh bộ Cận vệ số 810
Lực lượng Ukraina
- Lục quân Ukraina
- Quân đoàn 9
- Quân đoàn 10
- Lữ đoàn Cơ giới số 100
- Bộ Chỉ huy Chiến thuật phía Bắc
- Lữ đoàn Cơ giới số 31
- Lữ đoàn Cơ giới số 110
- Bộ Chỉ huy Chiến thuật phía Nam
- Lữ đoàn Cơ giới số 57
- Lữ đoàn Cơ giới số 59
- Bộ Chỉ huy Chiến thuật phía Đông
- Lữ đoàn Cơ giới số 54
- Lữ đoàn Pháo binh số 55
- Lữ đoàn Cơ giới số 93
- Lữ đoàn Cơ giới số 151
- Thủy quân lục chiến Ukraina
- Lữ đoàn Thủy quân lục chiến số 35
- Lực lượng Đổ bộ Đường không Ukraina
- Lữ đoàn Dù số 25
- Lữ đoàn Xung kích Đường không số 79
- Cảnh sát Quốc gia Ukraina
Vệ binh Quốc gia Ukraina
- Lực lượng Xung kích
- Tiểu đoàn Shkval
Năm 2024
Từ 18-31/7/2024
Vào ngày 17 tháng 7 năm 2024, giao tranh bắt đầu nổ ra ở Prohres, một ngôi làng ở trung tâm tỉnh Donetsk, và quân đội Nga đã tiến vào đây vào ngày hôm sau (ngày 19 tháng 7 năm 2024), trong cuộc tiến công lớn đầu tiên của họ trực tiếp về phía thành phố Pokrovsk. Ngày 19 tháng 7 năm 2024 thì Prohres bị Nga chiếm giữ trong một cuộc giao tranh được cho là chỉ kéo dài 48 giờ. Bước đột phá này, được cho là do các cuộc không kích dữ dội gây ra, dẫn đến sự sụp đổ và rút lui sau đó của Lữ đoàn cơ giới số 110 và Lữ đoàn cơ giới số 47, cho phép Nga tiến quân nhanh chóng dọc theo tuyến đầu vốn đã ổn định trước đó. Hai ngày trước đó, quân đội Nga được cho là đã tiến đến khu định cư Lozuvatske (Лозуватське/селище) phía bắc Prohres, và rồi hai bên bắt đầu giao tranh tại đây. Trang DeepStateMap.Live cho thấy cùng ngày, quân Nga tiến vào chiếm đóng hầu hết ngôi làng này
Vào ngày 20 tháng 7 năm 2024, quân đội Nga bắt đầu bao vây khu vực giữa hai ngôi làng và theo một số nguồn tin, quân Nga đã bao vây nhiều đại đội Ukraina tại đây vào ngày 24 tháng 7 năm 2024 mà theo Forbes thì "có khả năng là hàng trăm binh lính Ukraine" của hai tiểu đoàn này của Lữ đoàn cơ giới số 31. Tuy nhiên, theo David Axe, những người lính này đã thoát khỏi vòng vây vào khoảng ngày 26 tháng 7 năm 2024 với sự trợ giúp của các cuộc không kích phối hợp bằng pháo binh và máy bay không người lái. Forbes cũng đưa tin rằng Lữ đoàn 47 đã mất hai xe tăng M1 Abrams trong cuộc giao tranh quanh Prohres và quân đội Ukraina cũng đã phải chịu thương vong lớn. Vào ngày 25 tháng 7 năm 2024, quân Nga bắt đầu tiến về phía tây Prohres dọc theo tuyến đường sắt hướng tới Vesele là khu định cư Hrodivka thuộc huyện Pokrovsk tỉnh Donetsk. Tiếp theo là việc quân Nga chiếm được Lozuvatske vào khoảng ngày 26 tháng 7 năm 2024 và chiếm Vovche trong khoảng ngày 27 tháng 7 năm 2024 rồi quân Nga chiếm tiếp Novoselivka Persha ở phía đông nam Prohres, vào khoảng ngày 29 tháng 7 năm 2024 Những bước tiến của Nga sau khi chiếm được Prohres và tình hình "căng thẳng và khó khăn" ở phía đông Pokrovsk được cho là do tình trạng thiếu nhân lực và trang thiết bị của Ukraina cũng như việc đào tạo không đầy đủ và tinh thần giảm sút. Những bước tiến của quân đội Nga về phía Pokrovsk đã dẫn đến việc quân đội Ukraine phải rút lui khỏi các vị trí ở phía đông nam thành phố này.
Từ 1-23/8/2024
Vào ngày 1 tháng 8 năm 2024, quân Nga tiến tới ngoại ô Zhelanne và Ivanivka. Giữa ngày 1 và ngày 3 tháng 8 năm 2024, quân Nga tiếp tục bước tiến ở Ivanivka trong khi chiếm Vesele trong ngày 4/8. Theo tờ Forbes, quân Nga đang tiến quân và chỉ còn cách Pokrovsk 18 km (11 dặm), với quân số ước tính là 40,000 quân bao gồm 20 trung đoàn và lữ đoàn trong khi quân đội Ukraina chỉ có 12,000 quân trên hướng này. Giao tranh tiếp diễn theo hướng Pokrovsk trong ngày 5 và ngày 6, với sự gia tăng về bước tiến của quân Nga tại khu vực, khiến cho đây là hướng có hoạt động quân sự nhiều nhất trên mặt trận khi mà Nga đang tiến hành chiến dịch trên hướng này, theo Tổng tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraina Oleksandr Syrskyi. Vào ngày 7 tháng 8, quân Nga chiếm được Serhiivka và bắt đầu tấn công về hướng Hrodivka, nếu thị trấn này bị chiếm giữ thì Pokrovsk sẽ bị pháo kích trực tiếp.
Vào ngày 9 tháng 8 năm 2024, Bộ Quốc phòng Anh báo cáo rằng quân Nga chỉ còn cách Pokrovsk 16 km (9.9 dăm). Vào ngày 13 tháng 8, giao tranh ở Pokrovsk tiếp tục gia tăng với con số 52 giao tranh một ngày (chiếm 1/3 trên toàn tiền tuyến), mặc cho Ukraina đã tấn công Kursk vào ngày 6/8, một đại diện của Lữ đoàn Cơ giới số 110, cho biết kể từ khi quân đội Ukraina đột kích Kursk, tình hình giao tranh trên hướng đã giảm, được cho là do sự suy giảm về đạn dược và quân Nga vẫn tiếp tục nỗ lực tiến quân. Trong cùng ngày, theo quân Nga báo cáo, họ đã tiến vào Hrodivka, kéo dài mặt trận tới sông Kazennyi Torets về phía bắc để phục vụ cho quá trình chiếm Ivanivka, Lysychne, và Svyrdonivka. Một quan chức Ukraina đã nói với tờ Agence France-Presse rằng cuộc đột kích ở tỉnh Kursk gây ít tác dụng lên giao tranh ở mặt trận phía đông nhưng ''cường độ tấn công của quân Nga'' đã giảm nhẹ trong cuối tuần. Một đại úy Ukraina đã chứng thực báo cáo vê giao tranh ở Hrodivka, cho biết ''Mọi thứ đang rất tệ ở mặt trận Pokrovsk'', đồng thời binh sĩ Ukraina cũng cho biết rằng lực lượng Nga đang được ra lệnh chiếm giữ Myrnohrad, thành phố nằm phía tây Pokrovsk.
Vào ngày 14 tháng 8 năm 2024, các bước tiến của quân Nga đã được ghi nhận bao gồm việc chiếm giữ Zhelanne, khu định cư nằm ở đông nam của Hrodivka, chiếm Orlivka, khu định cư nằm theo hướng Novohrodivka, và được báo cáo là đã tiến vào các khu định cư Mykolaivka và Zhuravka. Vào ngày 15 tháng 8 năm 2024, quân đội Ukraina được báo cáo là bắt đầu đưa lực lượng dự bị vào để chuẩn bị bảo vệ Pokrovsk. Trong cùng ngày, người đứng đầu của Chính quyền Quân sự Thành phố Pokrovsk, Serhii Dobriak, nói rằng quân Nga chỉ còn cách thành phố 10 km (6.2 dặm) và kêu gọi cư dân thành phố hãy rời đi. Trong cùng ngày, binh sĩ Ukraina báo cáo rằng quân Nga có lợi thế quân số gấp 10 lần trên mặt trận Pokrovsk và tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công liên tục vào vị trí của quân đội Ukraina, ISW cũng chỉ ra rằng Nga đang hướng sự tập trung của mình về Pokrovsk.
Vào ngày 17 tháng 8 năm 2024, quan chức Hoa Kỳ cho biết quân Nga chỉ rút đi số ít lực lượng của mình ở miền Đông Ukraina để chuyển tới Kursk, binh sĩ Ukraina cũng nói thay vì rút đi, Nga lại chọn củng cố và tăng cường lực lượng theo hướng Pokrovsk. Trong cùng ngày, quan chức Ukraina cho biết quân Nga đang cố tấn công Novohrodivka trong khi người dân ở các thành phố Myrnohrad, Novohrodivka và Selydove đang tiếp tục sơ tán. Cùng ngày, quân Nga được báo cáo đã chiếm Mykolaivka, tiến vào Novozhelanne, và tiến quân dọc theo các cánh đồng phía đông Zhelanne. Một tòa nhà ở Myrnohrad cũng bị pháo kích trong cùng ngày. Quân Nga cũng tuyên bố đã chiếm Novozhelanne và tiếp tục tiến quân về Novohrodivka theo hướng Krutyi Yar thông qua Zhuravka. Vào khoảng ngày 18 tháng 8 năm 2024, quân Nga được xác nhật là đã di chuyển về phía nam Zhelanne, chiếm hai khu định cư là Novozhelanne và Zavitne thông qua các hình ảnh một binh sĩ Nga đang treo cờ ở phía nam của hai khu định cư. Vào hai ngày 19 và 20 tháng 8 năm 2024, dân cư thành phố Pokrovsk tiếp tục di tản, Serhii Dobriak, thị trưởng thành phố Pokrovsk, ra lệnh cho gia đình nào có trẻ em bắt buộc phải di tản, ông cũng nói rằng cư dân có tối đa hai tuần lễ để rời đi do Nga tiếp tục tiến quân, trong khi đó cư dân thành phố Myrnohrad chỉ có một vài ngày để di tản. Dobriak cũng nói rằng tiện nghi và dịch vụ ở Pokrovsk sẽ bị đóng dần dần trong một vài tuần kế tiếp.
Vào ngày 18 và ngày 19 tháng 8 năm 2024, quân Nga tiếp tục tiến quân để chiếm Zhuravka và kiểm soát toàn bộ bờ đông của sông Vovcha, chiếm các khu định cư Mezhove và Skuchne trong quá trình đó. Quân Nga đồng thời cũng tấn công Novohrodivka và các khu định cư ở phía đông Pokrovsk; theo nhà phân tích chiến tranh Franz-Stefan Gady nói rằng Nga có thể hiện đang ''giao chiến với tuyến phòng thủ cuối cùng của thành phố''. Vào ngày 21 tháng 8 năm 2024, quân Nga tiến về phía nam của khu định cư Mykolaivka và Zhelanne, chiếm khu định cư Komyshivka. Tổng thống Volodymyr Zelenskyy cũng xác nhận về bước tiến này của quân Nga ở Pokrovsk, cho biết rằng lực lượng Nga đã được giúp đỡ ở khu vực. Vào ngày 22 tháng 8 năm 2024, quân Nga tiếp tục di chuyển về Ptyche và tiến quân theo hướng Kalynove, và theo báo cáo là giành được vị trí ở phía đông Novohrodivka. ISW cho biết những bước tiến gần đây ở hướng nam là có thể là do lực lượng Ukraina đang rút dần ra khỏi các vị trí để tránh bị bao vây. Trong hai ngày 22 và 23 tháng 8 năm 2024, dân cư ở Pokrovsk tiếp tục di chuyển khỏi thành phố, trong khi đó dịch vụ và chính quyền của thành phố đã di chuyển hoặc đống gần như toàn bộ. Các nguồn Nga cho biết lực lượng Nga tiến vào phía nam của Novohrodivka, tiến vào Krasnyi Yar từ hướng đông nam, chiếm Kalynove.