Vụ hỏa hoạn quán bar ở Crans-Montana 2026 (tiếng Pháp: Incendie du bar Le Constellation) là một vụ hỏa hoạn diễn ra vào ngày 1 tháng 1 năm 2026 lúc 01:30 (CET) trong dịp lễ đón năm mới tại quán bar Le Constellation tại thị trấn nghỉ dưỡng trượt tuyết Crans-Montana, Valais, Thụy Sĩ. Vụ hỏa hoạn khiến 40 người thiệt mạng và 116 người bị thương, trong đó 83 người bị bỏng nghiêm trọng được điều trị. Các khoa chăm sóc tích cực tại bang Valais quá tải và bệnh nhân được chuyển đến những bệnh viện khác tại những địa điểm khác ở Thụy Sĩ và tại các nước châu Âu khác. Một lễ tưởng niệm quốc gia chính thức được tổ chức vào ngày 9 tháng 1 năm 2026 để tưởng nhớ những nạn nhân đã qua đời.
Giới chức Thụy Sĩ cho rằng nhiều khả năng trần nhà quán bar đã bốc cháy khi những chai sâm panh có gắn pháo sáng được đưa quá gần trần nhà để ăn mừng. Một cuộc điều tra trách nhiệm hình sự đối với các chủ quán bar đến vụ hỏa hoạn đã được mở.
Bối cảnh
Địa điểm
Crans-Montana, Valais, Thụy Sĩ, là một thị trấn nghỉ dưỡng trượt tuyết nổi tiếng, độc đáo và sang trọng của Thụy Sĩ, nằm ở độ cao 1.500 m so với mực nước biển, và thu hút đông đảo du khách quốc tế vào dịp lễ đầu năm. Với dân số khoảng 15.000 người, thị trấn này có một cộng đồng gắn kết chặt chẽ, đồng thời cũng là một địa điểm kín đáo để người nổi tiếng đến trượt tuyết, chơi golf và ăn uống.
Quán bar
Le Constellation là một quán bar, hộp đêm và quán cà phê mở cửa hàng ngày ở Crans-Montana. Nó chủ yếu nổi tiếng với dân địa phương ở bang Valais cũng như khách du lịch quốc tế. Quán có sức chứa khoảng 300 người cộng thêm 40 chỗ ngồi ở phần sân hiên. Quán bar có khu vực hút shisha, các khu vực hút thuốc khác và nhiều màn hình phát sóng các sự kiện thể thao.
Quán bar có hai tầng, tầng trệt và một cầu thang hẹp dẫn xuống hộp đêm ở tầng hầm. Nơi này chủ yếu phục vụ giới trẻ địa phương và cũng là điểm tụ tập quen thuộc của họ với giá cả miễn phí. Khách hàng của quán bar đã chỉ trích trên các nền tảng đánh giá về việc đối xử tệ hại với nhân viên và thái độ phục vụ thiếu chuyên nghiệp, trong đó quán bar cũng đã bị người dùng trên các trang web du lịch đánh giá thấp về chỉ số an toàn.
Chủ sở hữu
Quán bar đã được mua lại và tu sửa vào năm 2015 bởi Jacques Moretti và vợ Jessica Moretti, một cặp vợ chồng người Pháp đến từ đảo Corse, những người cũng sở hữu các cơ sở kinh doanh khác trong vùng.
Moretti từng phải ngồi tù hai năm tại Pháp vào năm 2005 vì lừa đảo và liên quan đến các vụ môi giới mại dâm, bắt cóc và giam giữ người trái phép.
Diễn biến vụ hỏa hoạn
Hơn 100 người ở trong quán bar vào thời điểm vụ nổ sắp sửa bùng phát để ăn mừng năm mới. Một nữ nhân viên quán bar đội mũ bảo hiểm xe máy tay cầm chai sâm panh có pháo sáng khi ngồi trên vai một người pha chế rượu nam đeo mặt nạ Guy Fawkes. Những tia lửa chỉ cách trần nhà vài centimet và trần nhà sau đó đã bén lửa. Nỗ lực dập lửa ngay lập tức bằng cách đập quần áo vào trần nhà đã thất bại.
Khi trần nhà bén lửa vài giây sau khi đám cháy bắt đầu, những người trong quán bar nhìn thấy khói bốc lên nghi ngút. Mười giây sau đó, toàn bộ hộp đêm đã bốc cháy. Trần nhà dường như được ốp bằng mút cách âm, vật liệu mà các chuyên gia cháy nổ cho rằng là một vật liệu rất dễ bén lửa và có thể đã góp phần làm cho đám cháy lan nhanh nếu các mút cách âm xốp này không chống cháy. Những vật liệu đó có thể tạo ra làn khói dày đặc ngột ngạt. Các quan chức cho biết rằng vụ hỏa hoạn đã trở nên tồi tệ hơn do hiện tượng "flashover", một hiện tượng trong đó vật liệu bị nung nóng, tạo ra lượng khí lớn rồi bùng cháy đột ngột, hình thành quả cầu lửa và khói lan cực nhanh.
Những người trong hộp đêm dưới tầng hầm đã tìm đường thoát thân bằng cách leo lên một cầu thang hẹp và chui qua một cánh cửa hẹp. Ngọn lửa lan nhanh khiến mọi người không thể tiếp cận các lối thoát hiểm, khiến lối ra chính nhanh chóng bị nghẽn hoàn toàn do lượng người quá đông cùng lúc tìm cách thoát thân. Một số người khác đã phải phá cửa sổ để ra ngoài, trong khi một nhân chứng lao vào giúp đỡ cho biết những nạn nhân bị cháy từ đầu đến chân. Do ngọn lửa quá dữ dội, giấy tờ tùy thân và ví tiền của nhiều nạn nhân đã bị thiêu rụi thành tro. Nhiều nạn nhân bị bỏng nặng đến mức không còn nhận dạng được nữa.
Cảnh sát bang Valais cho biết chính quyền nhận được thông báo đầu tiên lúc khoảng 1:30 (CET) vì khói được phát hiện bốc ra từ quán bar. Cảnh sát và lính cứu hỏa có mặt lúc khoảng 1:32 (CET). Tổng cộng 10 trực thăng, 40 xe cứu thương và khoảng 150 nhân viên y tế đã được huy động đến hiện trường. Cảnh sát đã phong tỏa hoàn toàn thị trấn Crans-Montana và thiết lập một vùng cấm bay. Chi nhánh ngân hàng UBS và các quán bar gần đó đã được trưng dụng làm trạm sơ cứu dã chiến để ủ ấm và phân loại nạn nhân.
Nạn nhân
Một ngày sau vụ hỏa hoạn, giới chức Thụy Sĩ chính thức cho biết 40 người đã thiệt mạng và 115 người bị thương. Một số các nạn nhân thương vong và mất tích là khách du lịch nước ngoài. Phần lớn nạn nhân là thanh thiếu niên. Độ tuổi của những người thiệt mạng dao động từ 14 đến 39, trong đó một nửa số đó là dưới 18 tuổi và phần lớn các nạn nhân là thanh thiếu niên và người trẻ trong độ tuổi từ thiếu niên đến giữa 20.
Một trung tâm tiếp đón và một đường dây nóng đặc biệt đã được mở để giúp đỡ người thân của các nạn nhân. Các nạn nhân được đưa đến bằng trực thăng cứu thương đến nhiều bệnh viện khác nhau tại Sion và Genève. Trong số đó, 22 nạn nhân bị bỏng nặng đang được điều trị tại Lausanne và 12 nạn nhân được chuyển đến Zürich để điều trị. Khoa Hồi sức tích cực bang Valais quá tải khiến bệnh nhân phải được chuyển đến tới các bệnh viện khác trên khắp Thụy Sĩ. Các bệnh viện trên khắp vùng Romandie nhanh chóng quá tải với bệnh nhân bỏng, hầu hết đều trong tình trạng nghiêm trọng.
Thụy Sĩ đã yêu cầu trợ giúp thông qua Cơ chế Bảo vệ Dân sự Liên minh châu Âu. 24 bệnh nhân đã được chuyển tới các bệnh viện chuyên khoa tại Bỉ, Pháp, Đức, Ý và Ba Lan. Tại Ý, một khoa điều trị bỏng đã được mở tại Bệnh viện Ospedale Niguarda Ca' Granda ở Milano. Trong số những nạn nhân bị thương là Tahirys Dos Santos, cầu thủ bóng đá 19 tuổi chơi cho câu lạc bộ FC Metz, được chuyển đến đơn vị điều trị bỏng chuyên khoa tại Stuttgart, Đức, với những vết thương nghiêm trọng. Người đồng sở hữu quán bar cũng có mặt với tư cách là khách hàng và bị bỏng ở tay. Ngày 4 tháng 1 năm 2026, toàn bộ tất cả số thi thể nạn nhân đã được xác định danh tính. Nhiều nạn nhân nhập viện đang trong tình trạng nguy kịch bị bỏng độ 3.
Điều tra
Sáng ngày 1 tháng 1, các bộ trưởng, cảnh sát, quan chức phụ trách tư pháp và Công tố viên bang Valais Béatrice Pilloud đã tổ chức một cuộc họp báo gần hiện trường vụ việc. Pilloud đã tuyên bố rằng một vụ tấn công khủng bố không phải là nguyên nhân của vụ hỏa hoạn. Tối hôm đó, giới chức liên bang và Tổng thống Liên bang Thụy Sĩ Guy Parmelin, người đã tới khu vực hiện trường vụ hỏa hoạn thảm họa, đã phát biểu trong cuộc họp báo sau đó.
Giới chức cho biết vụ điều tra tiếp theo tập trung vào vật liệu sử dụng trong quán bar, giấy phép hoạt động, phương tiện chữa cháy, các công việc cải tạo đã được thực hiện tại quán bar, mức độ tuân thủ quy định phòng cháy, các biện pháp an toàn như bình chữa cháy và lối thoát hiểm, cũng như số lượng người có mặt so với giới hạn cho phép.
Nguyên nhân vụ hỏa hoạn
Phát biểu tại họp báo một ngày sau vụ hoả hoạn, Pilloud đã thông báo rằng mọi bằng chứng hiện có đều cho thấy đám cháy bắt nguồn từ những ngọn nến hoặc que pháo sáng gắn trên chai sâm panh được đưa đến quá gần trần nhà sau khi xem xét các đoạn video và ảnh. Bà cũng cho biết các điều tra viên đang thu thập chứng cứ và xem xét một số giả thuyết về nguyên nhân vụ hỏa hoạn và không có gì bị loại trừ.
Thiếu sót an toàn phòng cháy chữa cháy
Pilloud cho biết vụ điều tra sẽ xác định xem các biện pháp và tiêu chuẩn an toàn cũng như quy định phòng cháy đã được đáp ứng và tuân thủ hay chưa. Các quy định phòng cháy của Thụy Sĩ nhìn chung nghiêm ngặt hơn so với nhiều nước châu Âu khác. Theo quy định tại Thụy Sĩ, các địa điểm công cộng có sức chứa hơn 200 người trở lên cần một số lối thoát rộng 90 cm và một lối khác rộng 1,2 m.
Các chuyên gia tư vấn phòng chống hỏa hoạn tại Mỹ nhận định rằng, từ các bức ảnh chụp trong quán bar, các tấm trần cách âm trong quán bar đã không được lắp đúng cách và có thể đã khiến đám cháy bùng phát và lan nhanh. Họ cho rằng những tấm cách âm dường như được làm từ vật liệu rẻ và rất dễ bắt lửa. Một kỹ sư phòng cháy chữa cháy cho biết các quy định của Thụy Sĩ nghiêm cấm tuyệt đối việc để vật liệu dễ cháy như vậy lộ thiên. Chúng phải được che phủ để ngăn chặn lửa lan truyền nhanh chóng. Các đánh giá sơ bộ cho thấy vật liệu tại Le Constellation đã không được thi công theo các tiêu chuẩn an toàn này.
Một video từ đêm Giao thừa 2019–2020, do đài RTS công bố, cho thấy một nhân viên quán cảnh báo "cẩn thận với bọt cách âm" khi khách mang pháo hoa lên sát trần nhà. Trước đây, quán bar đã quảng bá hiệu ứng lửa của mình thông qua các video quảng cáo. Mặc dù quán bar có sức chứa tối đa là 200 người, báo cáo của thành phố cho biết ban quản lý đã quảng cáo khả năng phục vụ tới 400 người thông qua một số trang web và nền tảng mạng xã hội.
Thiếu cuộc kiểm tra an toàn phòng cháy chữa cháy chính thức
Chính quyền thị trấn Crans-Montana, đơn vị chịu trách nhiệm kiểm tra phòng cháy chữa cháy, cho biết quán bar đã không được kiểm tra an toàn định kỳ kể từ năm 2019, mặc dù kiểm tra định kỳ hằng năm bắt buộc phải được tiến hành. Thị trưởng Crans-Montana, Nicolas Féraud, cho biết chính quyền không hề hay biết về những đợt kiểm tra theo yêu cầu và bày tỏ sự tiếc nuối về sự sơ suất đó. Féraud cho biết các tấm cách âm, được lắp vào năm 2015, chưa từng được kiểm tra cụ thể vì các nhà quản lý an toàn cho rằng không cần thiết. Ông nói vật liệu bọt cách âm được coi là đạt tiêu chuẩn trong đợt kiểm tra vào năm 2019.
Điều tra hình sự
Hai ngày sau vụ hỏa hoạn, văn phòng công tố bang đã mở một cuộc điều tra trách nhiệm hình sự đối với hai người điều hành kiêm sở hữu quán bar với các cáo buộc nghiêm trọng như ngộ sát do sơ suất, gây thương tích do sơ suất và phóng hỏa do sơ suất. Văn phòng Công tố Roma đã khởi động cuộc điều tra hình sự riêng biệt về tội ngộ sát trong vụ hỏa hoạn theo đề nghị của Bộ Ngoại giao Ý.
Ngày 9 tháng 1, Jacques Moretti, đồng sở hữu quán bar Le Constellation, bị tạm giam sau khi bị đánh giá là có nguy cơ bỏ trốn.
Hậu quả
Tối ngày 1 tháng 1, một khu tưởng niệm tạm thời dành cho các nạn nhân đã được dựng gần quán bar. Hội đồng Liên bang Thụy Sĩ đã quyết định treo cờ rủ trên các tòa nhà chính phủ liên bang khắp Thụy Sĩ và tuyên bố quốc tang trong 5 ngày. Tổng thống Liên bang Thụy Sĩ Guy Parmelin quyết định hoãn bài diễn văn đầu năm mới, khi bài diễn văn được phát sóng, ông đã mô tả vụ hỏa hoạn đó là một trong những thảm kịch tồi tệ nhất mà đất nước từng chứng kiến. Ngày 9 tháng 1, Thụy Sĩ dành một ngày Quốc tang để tưởng nhớ các nạn nhân của vụ hỏa hoạn với một phút mặc niệm và chuông nhà thờ ngân vang kéo dài 5 phút lúc 14:00 (CET). Một buổi lễ chính thức được tổ chức tại Martigny, với sự tham gia của Parmelin, người đã có bài phát biểu tại đó, và các lãnh đạo thế giới khác như Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Tổng thống Ý Sergio Mattarella, Thủ tướng Bỉ Bart De Wever và cựu Đại Công tước Henri của Luxembourg.
Các nhà lãnh đạo và chính phủ trên khắp thế giới đã bày tỏ đoàn kết với Thụy Sĩ và gửi điện chia buồn. Tổng thống Parmelin cũng bày tỏ cảm ơn chính quyền bang Valais đã kịp thời ứng phó, đồng thời ghi nhận sự hỗ trợ từ các quốc gia láng giềng vì đã cho phép sử dụng các trung tâm điều trị bỏng của họ. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron bày tỏ "sự bàng hoàng sâu sắc" trước vụ việc và đề nghị hỗ trợ hậu cần cho Thụy Sĩ. Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul gửi lời chia buồn và đề nghị hỗ trợ về y tế và công tác nhận dạng nạn nhân. Thủ tướng Ý Giorgia Meloni mô tả vụ việc là "khoảnh khắc đau lòng đối với toàn bộ khu vực dãy Anpơ", và các phòng khám ở miền bắc Ý đã được đặt trong tình trạng báo động để hỗ trợ những người bị thương. Ngoại trưởng Ý Antonio Tajani đã tới hiện trường tại Crans-Montana ngày 2 tháng 1 để hợp tác với giới chức bang Valais, nhận xét quá trình triển khai công tác cứu hộ diễn ra tích cực sau vụ hỏa hoạn. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nhấn mạnh Liên minh châu Âu đoàn kết với Thụy Sĩ và luôn hướng về cộng đồng đang đau buồn, đồng thời cam kết phối hợp mọi nguồn lực để hỗ trợ nạn nhân và gia đình họ vượt qua giai đoạn khó khăn. Thủ tướng Liechtenstein Brigitte Haas đã bày tỏ lời chia buồn và đề nghị hỗ trợ giới chức Thụy Sĩ. Chủ tịch nước Việt Nam Lương Cường đã gửi điện chia buồn tới Tổng thống Parmelin.