Sự kiện
1925 legal case in Tennessee, USA
Đang tải bài viết từ Wikipedia…
Phiên tòa Scopes, tên chính thức tiếng Anh: The State of Tennessee v. John Thomas Scopes, và thường được gọi là Phiên tòa Khỉ Scopes, là một vụ kiện pháp lý ở Hoa Kỳ, diễn ra từ ngày 10/7 đến ngày 21/7/1925, trong đó bị cáo là một giáo viên trung học tên là John T. Scopes, bị buộc tội vi phạm Đạo luật Butler của tiểu bang Tennessee. Đạo luật này quy định rằng, bất kỳ giáo viên nào dạy thuyết tiến hóa của loài người trong các trường học do tiểu bang tài trợ (trường công) sẽ bị xem là bất hợp pháp. Phiên tòa được tạo ra một cách có chủ ý nhằm thu hút dư luận đến thị trấn nhỏ Dayton, Tennessee, nơi phiên tòa được tổ chức. Scopes không chắc liệu bản thân mình có thật sự giảng dạy về thuyết tiến hóa hay không, nhưng ông đã cố tình tự buộc tội mình để vụ án có bị cáo và đưa dư luận hướng đến những quy định phi lý của Đạo luật Butler.
Scopes bị kết tội và phải nộp phạt 100 đô la Mỹ (tương đương 1.500 đô la vào năm 2021), nhưng phán quyết đã bị hủy bỏ vì một lý do kỹ thuật. Phiên tòa phục vụ mục đích thu hút dư luận quốc gia mạnh mẽ, khi các phóng viên trên toàn nước Mỹ đổ xô đến Dayton để đưa tin về sự kiện và các luật sư nổi tiếng đương thời đã đồng ý đại diện cho mỗi bên. William Jennings Bryan, ứng cử viên tổng thống 3 lần và là cựu Ngoại trưởng Mỹ dưới thời Tổng thống Woodrow Wilson, biện hộ cho việc truy tố, trong khi Clarence Darrow là luật sư bào chữa cho Scopes. Phiên tòa đã công khai cuộc tranh luận giữa những người theo chủ nghĩa cơ yếu và chủ nghĩa hiện đại (Fundamentalist–modernist controversy), khiến những người theo chủ nghĩa Hiện đại, những người cho rằng sự tiến hóa có thể phù hợp với tôn giáo, chống lại những người theo trào lưu cơ yếu, những người cho rằng lời Chúa được tiết lộ trong Kinh thánh được ưu tiên hơn tất cả kiến thức của con người. Do đó, vụ án được xem vừa là một cuộc thi thần học vừa là một thử nghiệm về việc liệu thuyết tiến hóa có nên được dạy trong trường học hay không. Đây cũng là phiên tòa đầu tiên của Hoa Kỳ được phát sóng trên đài phát thanh.
John Washington Butler là một nông dân Mỹ và là thành viên của Hạ viện Tennessee, ông ấy là người đứng đầu của Hiệp hội Cơ yếu Cơ đốc giáo Thế giới, đã vận động các cơ quan lập pháp bang thông qua luật chống lại việc giảng dạy Thuyết tiến hóa trong các trường công. Ông đã thành công khi Đạo luật mang tên mình được thông qua ở Tennessee, vào ngày 25 tháng 3 năm 1925. Butler sau đó đã nói rằng:
Thống đốc bang Tennessee, Austin Peay, đã ký thông qua đạo luật để nhận được sự ủng hộ của các nhà lập pháp đại diện cho giới điền chủ và nông dân của bang, nhưng ông ấy cũng tin rằng đạo luật này sẽ không được thi hành cũng như không can thiệp vào việc giáo dục tại các trường học ở Tennessee. William Jennings Bryan đã nhiệt tình cảm ơn Peay về dự luật:
Đáp lại, Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ đã tài trợ cho một trường hợp để xem thử Đạo luật Butler sẽ được áp dụng và nghiêm khắc đến mức nào, trong đó John Scopes, một giáo viên khoa học của trường trung học Tennessee, đã đồng ý vi phạm Đạo luật để trở thành bị cáo của vụ án. Scopes, người đã thay thế giáo viên sinh học thông thường, bị buộc tội vào ngày 5 tháng 5 năm 1925, với việc giảng dạy Thuyết tiến hóa từ một chương trong sách giáo khoa của George William Hunter, Sinh học công dân: Presented in Problems (1914), mô tả thuyết tiến hóa, chủng tộc, và thuyết ưu sinh. Hai bên đã đưa ra những tên tuổi đương thời có uy tín lớn nhất trong cả nước để đứng ra tranh tụng cho mình, William Jennings Bryan cho bên nguyên và Clarence Darrow cho bên bào chữa, và phiên tòa được theo dõi trên sóng vô tuyến khắp nước Mỹ.
Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ (ACLU) đề nghị bảo vệ bất kỳ ai bị buộc tội giảng dạy thuyết tiến hóa bất chấp Đạo luật Butler. Vào ngày 5 tháng 4 năm 1925, George Rappleyea, giám đốc địa phương của Công ty Sắt và Than Cumberland, đã sắp xếp một cuộc gặp với Walter White, giám đốc các trường học quận và luật sư địa phương Sue K. Hicks tại Cửa hàng Thuốc Robinson, thuyết phục họ rằng cuộc tranh cãi về một phiên tòa như vậy sẽ mang lại cho Dayton sự chú ý và xem như là một hình thức quảng bá địa phương hiệu quả. Theo Robinson, Rappleyea nói:
Sau đó, họ đã gặp John T. Scopes, 24 tuổi, một giáo viên toán và khoa học trường trung học Dayton. Nhóm đã yêu cầu Scopes thừa nhận đã giảng dạy thuyết tiến hóa.
Rappleyea chỉ ra rằng, trong khi Đạo luật Butler cấm giảng dạy thuyết tiến hóa, tiểu bang yêu cầu giáo viên sử dụng sách giáo khoa mô tả rõ ràng và xác nhận thuyết tiến hóa, và do đó, giáo viên thực sự buộc phải vi phạm luật. Scopes đề cập rằng mặc dù anh ấy không thể nhớ liệu mình có thực sự dạy về Thuyết tiến hóa trong lớp hay không, tuy nhiên, anh ấy đã cùng cả lớp xem qua biểu đồ và chương trình tiến hóa. Scopes được thêm vào nhóm:
Scopes kêu gọi học sinh làm chứng chống lại mình và hướng dẫn họ cách trả lời. Anh ta bị truy tố vào ngày 25 tháng 5, sau khi 3 sinh viên làm chứng chống lại anh ta tại đại bồi thẩm đoàn; một học sinh sau đó nói với các phóng viên, "Tôi tin vào một phần của Thuyết tiến hóa, nhưng tôi không tin vào vấn đề khỉ."
Thẩm phán John T. Raulston đã đẩy nhanh việc triệu tập đại bồi thẩm đoàn và "... gần như chỉ thị đại bồi thẩm đoàn truy tố Scopes, bất chấp bằng chứng ít ỏi chống lại anh ta và những câu chuyện được báo cáo rộng rãi đặt câu hỏi liệu bị cáo tự nguyện đã từng dạy về Thuyết tiến hóa trong lớp học hay chưa". Scopes bị buộc tội đã dạy từ chương về Thuyết tiến hóa cho một lớp cấp III vi phạm Đạo luật Butler và bị bắt trên danh nghĩa, mặc dù anh ta chưa bao giờ thực sự bị giam giữ. Paul Patterson, chủ sở hữu của tờ Nhật báo The Baltimore Sun, đã nộp 500 đô la tiền bảo lãnh cho Scopes.
Các công tố viên ban đầu là Herbert E. và Sue K. Hicks, hai anh em là luật sư địa phương và là bạn của Scopes, nhưng vụ truy tố cuối cùng do Tom Stewart, tốt nghiệp Trường Luật Cumberland, người sau này trở thành Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ, lãnh đạo. Stewart được hỗ trợ bởi luật sư Gordon McKenzie của Dayton, người đã ủng hộ dự luật chống Thuyết tiến hóa trên cơ sở tôn giáo, và mô tả Thuyết tiến hóa là "có hại cho đạo đức của chúng ta" và là một cuộc tấn công vào "thành trì của tôn giáo Cơ đốc của chúng ta".
Với hy vọng thu hút được giới truyền thông trên toàn nước Mỹ, George Rappleyea đã đi xa đến mức viết thư cho tiểu thuyết gia người Anh H. G. Wells đề nghị ông ta tham gia đội bào chữa. Wells trả lời rằng bản thân mình không được đào tạo về luật ở Anh chứ chưa nói đến ở Mỹ, và từ chối lời đề nghị. John R. Neal, một giáo sư trường luật từ Knoxville, tuyên bố rằng ông sẽ làm luật sư bào chữa cho Scopes cho dù Scopes có thích hay không, và ông trở thành người đứng đầu trên danh nghĩa của đội bào chữa.
Mục sư Baptist William Bell Riley, người sáng lập và chủ tịch của Hiệp hội Cơ yếu Cơ đốc Thế giới, là người có công kêu gọi luật sư và ứng cử viên tổng thống 3 lần của đảng Dân chủ, cựu Ngoại trưởng Mỹ, và là tín đồ Trưởng lão suốt đời William Jennings Bryan làm cố vấn pháp lý chống lại Scopes. Bryan ban đầu được Sue Hicks mời trở thành cộng sự của bên công tố và Bryan đã sẵn sàng nhận lời, mặc dù thực tế là anh ta đã không tham gia xét xử bất kỳ một vụ án nào trong 36 năm. Như Scopes đã chỉ ra cho James Presley trong cuốn sách "Tâm bão" mà cả hai cùng hợp tác:
Đáp lại, người bào chữa đã tìm đến Clarence Darrow, một người theo thuyết bất khả tri. Darrow ban đầu từ chối, sợ rằng sự hiện diện của mình sẽ tạo ra bầu không khí rạp xiếc, nhưng cuối cùng nhận ra rằng phiên tòa sẽ là một rạp xiếc dù ông ta có tham gia hay không, và đồng ý cho người bào chữa mượn dịch vụ của mình, sau đó "nhận ra rằng không có giới hạn nào cho những trò nghịch ngợm, điều đó có thể được thực hiện trừ khi đất nước bị khơi dậy bởi cái ác hiện hữu". Sau nhiều lần thay đổi qua lại, đội bào chữa bao gồm Darrow, luật sư ACLU Arthur Garfield Hays, Dudley Field Malone, luật sư ly hôn quốc tế từng làm việc tại Bộ Ngoại giao Mỹ, W.O. Thompson, đối tác luật của Darrow, và F.B. McElwee. Việc bào chữa cũng được hỗ trợ bởi thủ thư và người có thẩm quyền về Kinh thánh Charles Francis Potter, một nhà thuyết giáo theo Chủ nghĩa Nhất thể Hiện đại.
Đội truy tố do Tom Stewart, luật sư quận của Khu vực 18 (và Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ tương lai) dẫn đầu, và bao gồm, ngoài Herbert và Sue Hicks, Ben B. McKenzie và William Jennings Bryan.
Phiên tòa được đưa tin bởi các nhà báo từ miền Nam và trên toàn thế giới, bao gồm cả H. L. Mencken cho Nhật bảo The Baltimore Sun, tờ báo cũng đang trả một phần chi phí bào chữa. Mencken chính là người đã gán cho phiên tòa những nhãn hiệu sặc sỡ và trào phúng nhất, chẳng hạn như "Phiên tòa khỉ" hay "Người ngoại đạo Scopes". Đây cũng là phiên tòa đầu tiên của Hoa Kỳ được phát sóng trên đài phát thanh.
ACLU ban đầu có ý định phản đối Đạo luật Butlet với lý do đạo luật này vi phạm quyền cá nhân và quyền tự do học thuật của giáo viên, và do đó bản thân nó đã vi hiến. Người đứng đầu chủ yếu là Clarence Darrow, chiến lược này đã thay đổi khi vụ án Scopes bắt đầu. Lập luận sớm nhất được người bào chữa đưa ra sau khi phiên tòa bắt đầu là thực tế không có mâu thuẫn nào giữa quá trình tiến hóa và lời tường thuật về sự sáng thế trong Kinh thánh; về sau, quan điểm này sẽ được gọi là thuyết tiến hóa hữu thần. Để hỗ trợ cho tuyên bố này, họ đã mời 8 chuyên gia về Thuyết tiến hóa tham gia phiên toà. Nhưng ngoài Tiến sĩ Maynard Metcalf, một nhà động vật học từ Đại học Johns Hopkins, thẩm phán đã không cho phép các chuyên gia khác trong nhóm 8 người này làm chứng trực tiếp. Thay vào đó, họ được phép gửi bản tường trình để bằng chứng của họ có thể được sử dụng tại phiên kháng cáo. Đáp lại quyết định này, Darrow đã đưa ra một nhận xét mỉa mai với Thẩm phán Raulston (như ông ấy thường làm trong suốt phiên tòa) về việc ông ấy chỉ đồng ý với những đề nghị của bên công tố. Darrow đã xin lỗi vào ngày hôm sau, để tránh bị coi là khinh thường tòa án.
Chủ tọa phiên tòa, John T. Raulston, bị cáo buộc thiên vị cho bên công tố và thường xuyên xung đột với Darrow. Khi bắt đầu phiên tòa, Raulston đã trích dẫn Sách Sáng Thế và Đạo luật Butler. Anh ta cũng cảnh báo bồi thẩm đoàn không đánh giá giá trị của luật pháp (điều này sẽ trở thành tâm điểm của phiên tòa) mà dựa trên hành vi vi phạm Đạo luật mà ông ta gọi là 'tội nhẹ'. Bản thân người đứng đầu bồi thẩm đoàn không tin vào giá trị của Đạo luật nhưng ông ta đã hành động, cũng như hầu hết bồi thẩm đoàn, theo chỉ thị của thẩm phán.
Bryan chỉ trích thuyết tiến hóa vì đã dạy trẻ em rằng con người chỉ là một trong 35.000 loại động vật có vú và phàn nàn về quan điểm cho rằng con người có nguồn gốc "Thậm chí không phải từ loài khỉ ở Mỹ, mà từ loài khỉ ở cựu thế giới".
Darrow trả lời bào chữa trong một bài phát biểu được mọi người coi là cao trào hùng biện của phiên tòa. Làm dấy lên nỗi sợ hãi về "cuộc điều tra", Darrow lập luận rằng Kinh thánh nên được bảo tồn trong lĩnh vực thần học và đạo đức chứ không phải đưa vào một chương trình khoa học. Trong phần kết luận của mình, Darrow tuyên bố rằng "cuộc đọ sức sinh tử" của Bryan chống lại sự tiến hóa không nên được thực hiện một cách phiến diện bởi phán quyết của một tòa án đã loại bỏ các nhân chứng tham gia vào quá trình bào chữa. Darrow hứa sẽ không có cuộc đấu tay đôi vì "không bao giờ có cuộc đấu tay đôi với sự thật." Phòng xử án náo nhiệt khi Darrow kết thúc; Scopes tuyên bố bài phát biểu của Darrow là điểm nhấn đầy kịch tính của toàn bộ phiên tòa và nhấn mạnh rằng một phần lý do khiến Bryan muốn đứng trước tòa là để lấy lại chút vinh quang đã bị hoen ố của mình.
Vào ngày thứ 6 của phiên tòa, bên bào chữa đã hết nhân chứng. Thẩm phán tuyên bố rằng tất cả các lời khai bào chữa về Kinh thánh là không liên quan và không nên được trình bày trước bồi thẩm đoàn (đã bị loại trừ trong quá trình bào chữa). Vào ngày thứ 7 của phiên tòa, luật sự bào chữa yêu cầu thẩm phán gọi Bryan làm nhân chứng để thẩm vấn ông ta về Kinh thánh, vì các chuyên gia của họ cho rằng không liên quan; Darrow đã lên kế hoạch cho việc này từ ngày hôm trước và gọi Bryan là "chuyên gia Kinh thánh". Động thái này khiến những người có mặt tại tòa ngạc nhiên, vì Bryan là luật sư bên nguyên và bản thân Bryan (theo một nhà báo đưa tin về phiên tòa) chưa bao giờ tự nhận mình là một chuyên gia, mặc dù ông ta có khoe kiến thức về Kinh thánh của mình. Lời khai này xoay quanh một số câu hỏi liên quan đến các câu chuyện trong Kinh thánh và niềm tin của Bryan như đã nêu sau; lời khai này lên đến đỉnh điểm khi Bryan tuyên bố rằng Darrow đang sử dụng tòa án để "nói xấu Kinh thánh" trong khi Darrow trả lời rằng những tuyên bố của Bryan về Kinh thánh là "ngu ngốc".
Vào ngày thứ 7 của phiên tòa, Clarence Darrow đã thực hiện một bước đi bất ngờ và gọi William Jennings Bryan, luật sư bên nguyên, đến đứng trước tòa với tư cách là nhân chứng trong nỗ lực chứng minh niềm tin vào tính lịch sử của Kinh thánh và nhiều câu chuyện về phép lạ trong Kinh thánh là không hợp lý. Bryan chấp nhận, vì sau khi hoàn thành điều này thì đến lượt mình, Darrow sẽ bị Bryan thẩm vấn. Mặc dù Hays tuyên bố trong cuốn tự truyện của mình rằng việc kiểm tra Bryan là nằm ngoài kế hoạch, nhưng Darrow đã dành cả đêm trước đó để chuẩn bị. Các nhà khoa học mà bên bào chữa đã đưa đến Dayton—và Charles Francis Potter, một mục sư theo chủ nghĩa hiện đại, người đã tham gia vào một loạt các cuộc tranh luận công khai về sự tiến hóa với nhà thuyết giáo theo trào lưu cơ yếu John Roach Straton—đã chuẩn bị các chủ đề và câu hỏi để Darrow trình bày trước Bryan trên bục nhân chứng. Kirtley F. Mather, chủ nhiệm khoa địa chất tại Đại học Harvard và cũng là một tín đồ Baptist sùng đạo, đã đóng vai Bryan và trả lời các câu hỏi mà ông tin rằng Bryan sẽ nói. Raulston đã hoãn phiên tòa để dời phiên xử ra khán đài trên bãi cỏ của tòa án, bề ngoài là vì ông ta sợ phía trong toà nhà có quá nhiều khán giả chen chúc trong phòng xử án, nhưng có lẽ vì cái nóng ngột ngạt thì đúng hơn.
Nội dung từ bài Wikipedia “Phiên tòa Scopes”, theo giấy phép CC BY-SA 4.0.