Đang tải bài viết từ Wikipedia…
Chiến tranh
Trận Philippines
Japanese invasion of the Philippines, fought 8 December 1941 – 8 May 1942
- 1941 – 1942
- Đông Nam Á
Chiến tranh
Japanese invasion of the Philippines, fought 8 December 1941 – 8 May 1942
Đang tải bài viết từ Wikipedia…
Chiến dịch Philippines (1941–1942) (tiếng Philippines: Kampanya sa Pilipinas, tiếng Tây Ban Nha: Campaña en las Filipinas del Ejercito Japonés, tiếng Nhật: フィリピンの戦い, tiếng Lating: Firipin no Tatakai), hay còn được biết đến với tên gọi là Trận Philippines (tiếng Philippines: Labanan sa Pilipinas) hoặc Philippines thất thủ, là cuộc hành quân xâm lược Philippines được thực hiện bởi quân đội Nhật Bản và các lực lượng quân sự Hoa Kỳ và Philippines với nhiệm vụ phòng thủ quần đảo Philippines trong Thế chiến 2. Nó diễn ra từ ngày 8 tháng 12 năm 1941 đến ngày 8 tháng 5 năm 1942.
Quân Nhật đã phát động cuộc xâm lược bằng đường biển từ Đài Loan, cách Philippines 200 dặm (320 km) về phía bắc. Các lực lượng phòng thủ đông hơn lực lượng Nhật Bản theo tỷ lệ 3:2 nhưng là một lực lượng hỗn hợp bao gồm các đơn vị chính quy, vệ binh quốc gia, cảnh sát và Khối Thịnh vượng chung không có kinh nghiệm chiến đấu. Bằng cách sử dụng lực lượng tuyến đầu ngay từ đầu chiến dịch, và bằng cách tập trung lực lượng, quân Nhật đã nhanh chóng kiểm soát hầu hết hòn đảo Luzon trong tháng đầu tiên.
Bộ Chỉ huy tối cao Nhật Bản, tin rằng họ đã giành chiến thắng trong chiến dịch, đã đưa ra một quyết định chiến lược là thêm một tháng trong thời gian biểu hoạt động của họ ở Borneo và Indonesia và rút đơn vị sư đoàn tốt nhất và phần lớn không quân của họ vào đầu tháng 1 năm 1942. Điều đó, cùng với quyết định của quân phòng thủ là rút lui vào các vị trí phòng thủ ở bán đảo Bataan và cũng là thất bại của ba tiểu đoàn Nhật Bản tại "Trận chiến Điểm" và "Trận chiến Túi", cho phép người Mỹ và người Philippines cầm cự thêm bốn tháng nữa. Sau khi quân Nhật thất bại trong việc đột phá phòng tuyến của Đồng minh tại Bataan vào tháng 2, người Nhật đã tiến hành một cuộc bao vây kéo dài 40 ngày. Các bến cảng tự nhiên lớn quan trọng và các cơ sở hạ tầng cảng biển của vịnh Manila đã bị Nhật Bản từ chối cho đến tháng 5 năm 1942. Trong khi các hoạt động tại Đông Ấn thuộc Hà Lan không bị ảnh hưởng, điều này đã cản trở nặng nề các hoạt động tấn công của Nhật Bản tại New Guinea và quần đảo Solomon, kéo dài thời gian cho Hải quân Hoa Kỳ lên kế hoạch đối đầu với Nhật Bản tại Guadalcanal thay vì xa hơn về phía đông.
Việc Nhật Bản chinh phục Philippines thường được coi là thất bại quân sự tồi tệ nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Khoảng 23,000 quân Mỹ và khoảng 100,000 quân Philippines đã thiệt mạng hoặc bị bắt.
Người Nhật đã lên kế hoạch đánh chiếm Philippines như là một phần trong kế hoạch thiết lập "Khối Thịnh vượng chung Đại Đông Á" của họ, trong đó Đạo quân phương Nam của họ chiếm giữ các nguồn tài nguyên thiên nhiên ở Mã Lai, Đông Ấn Hà Lan trong khi Hạm đội Liên hợp vô hiệu hoá Hạm đội Thái Bình Dương Hoa Kỳ. 5 năm trước đó, vào năm 1936, Đại uý Ishikawa Shingo, một người theo đường lối cứng rắn trong Hải quân Nhật Bản, đã đi thăm Philippines và các khu vực khác của Đông Nam Á, lưu ý rằng các quốc gia này có nguồn nguyên liệu thô mà Nhật Bản cần cho nền công nghiệp chiến tranh của họ. Điều này đã giúp tăng thêm khát vọng thuộc địa hoá Philippines của họ.
Đạo quân phương Nam được thành lập vào ngày 6 tháng 11 năm 1941, dưới quyền chỉ huy của Thống chế Hisaichi Terauchi, trước đây từng là Bộ trưởng Chiến tranh. Nó được lệnh chuẩn bị cho chiến tranh trong trường hợp các cuộc đàm phán với Hoa Kỳ không thành công trong việc đáp ứng hoà bình các mục tiêu của Nhật Bản. Chúng cũng bao gồm điều kiện Mỹ chấp nhận vị trí của họ trong Thái Bình Dương như một lực lượng vượt trội, với minh chứng cho việc chiếm đóng Trung Quốc, nhưng họ đã không đạt được những gì họ muốn. Dưới sự chỉ huy của Terauchi là bốn quân đoàn tương đương, bao gồm 10 sư đoàn và 3 lữ đoàn vũ trang kết hợp, bao gồm cả Phương diện quân 14 Nhật Bản. Các hoạt động chống lại Philippines và Mã Lai sẽ được tiến hành đồng thời khi Tổng Hành dinh Đế quốc ra lệnh.
Cuộc hành quân xâm lược Philippines có bốn mục tiêu:
Terauchi giao nhiệm vụ đánh chiếm Philippines cho Tập đoàn quân 14, dưới quyền chỉ huy của Trung tướng Masaharu Homma. Hỗ trợ trên không cho các lực lượng trên bộ là Liên đoàn Không quân 5, dưới quyền chỉ huy của Trung tướng Hideyoshi Obata, được chuyển đến Đài Loan từ Mãn Châu. Cuộc đổ bộ được tiến hành bởi Lực lượng Philippines dưới quyền chỉ huy của Phó Đô đốc Ibō Takahashi, sử dụng Hạm đội 3 Nhật Bản, được hỗ trợ bởi các máy bay đặt căn cứ trên đất liền thuộc Không Hạm đội 11 dưới quyền chỉ huy của Phó Đô đốc Nishizo Tsukahara.
Tập đoàn quân 14 có hai sư đoàn bộ binh tuyến đầu, Sư đoàn Bộ binh 16 (Susumu Morioka) và Sư đoàn Bộ binh 48 (Yuitsu Tsuchihashi), được giao nhiệm vụ xâm chiếm đảo Luzon, và Lữ đoàn 65 đóng vai trò như một lực lượng đồn trú. Sư đoàn 48 đặt căn cứ tại Đài Loan, mặc dù không có kinh nghiệm chiến đấu, nhưng được coi là một trong những đơn vị tốt nhất của quân đội Nhật Bản, được huấn luyện đặc biệt cho các hoạt động đổ bộ, và được giao nhiệm vụ đổ bộ chính lên vịnh Lingayen. Sư đoàn 16, được giao nhiệm vụ đổ bộ lên vịnh Lamon, được chọn là một trong những sư đoàn tốt nhất vẫn còn tồn tại ở Nhật Bản và được tổ chức từ Ryukyus và Palau. Tập đoàn quân 14 cũng có Trung đoàn Tăng 4 và 7, 5 tiểu đoàn pháo dã chiến, 5 tiểu đoàn pháo phòng không, 4 đại đội chống tăng và một tiểu đoàn súng cối. Một nhóm công binh chiến đấu và các đơn vị xây cầu mạnh mẽ đã được đưa vào lực lượng hỗ trợ của Tập đoàn quân 14.
Để hỗ trợ cho cuộc đổ bộ, Hạm đội 3 được tăng cường bởi 2 hải đội khu trục hạm và một sư đoàn tuần dương hạm thuộc Hạm đội 2, và hàng không mẫu hạm Ryūjō thuộc Hạm đội Hàng không Mẫu hạm 1. Lực lượng Philippines bao gồm một tàu sân bay, 5 tuần dương hạm hạng nặng, 5 tuần dương hạm hạng nhẹ, 29 khu trục hạm, 2 tàu tiếp liệu thuỷ phi cơ, tàu quét mìn và tàu phóng lôi.
Lực lượng liên hợp không lục hải quân được phân bố để hỗ trợ cuộc đổ bộ là 541 máy bay. Không Hạm đội 11 bao gồm các Đội bay 21 và 23, tổng cộng 156 máy bay ném bom G4M "Betty" và G3M "Nell", 107 máy bay chiến đấu A6M Zero, cộng với các thuỷ phi cơ và máy bay trinh sát. Đa số chúng đặt căn cứ tại Takao, và khoảng 1/3 được gửi đến Đông Dương trong tuần cuối cùng của tháng 11 để hỗ trợ các hoạt động tại Mã Lai. Ryujo cung cấp thêm 16 máy bay chiến đấu và 18 máy bay ném ngư lôi, và các tàu mặt nước có 68 thuỷ phi cơ để tìm kiếm và quan sát, tổng cộng có 412 máy bay hải quân. Liên đoàn Không quân 5 của lục quân bao gồm 2 trung đoàn tiêm kích, 2 trung đoàn máy bay ném bom hạng nhẹ và một trung đoàn máy bay ném bom hạng nặng, tổng cộng có 192 máy bay: 76 máy bay ném bom Ki-21 "Sally", Ki-48 "Lily", và Ki-30 "Ann"; 36 máy bay chiến đấu Ki-27 "Nate", và 19 máy bay quan sát Ki-15 "Babs" và Ki-36 "Ida".
Từ giữa năm 1941, sau khi căng thẳng gia tăng giữa Nhật Bản và một số cường quốc khác, bao gồm Hoa Kỳ, Anh và Hà Lan, nhiều quốc gia ở Đông Nam Á và Thái Bình Dương bắt đầu chuẩn bị cho chiến tranh. Đến tháng 12 năm 1941, các lực lượng phòng thủ liên hợp ở Philippines được tổ chức thành Lực lượng Lục quân Hoa Kỳ ở Viễn Đông (USAFFE), bao gồm Sư đoàn Chính quy 1, Sư đoàn 2 (Constabulary) thuộc Quân đội Philippines, và 10 sư đoàn dự bị được huy động, và Bộ Philippines của Quân đội Hoa Kỳ. Tướng Douglas MacArthur được Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ triệu hồi sau khi nghỉ hưu và được bổ nhiệm làm Tổng Tư lệnh USAFFE vào ngày 26 tháng 7 năm 1941. MacArthur đã nghỉ hưu vào năm 1937 sau hai năm làm cố vấn quân sự cho Khối Thịnh vượng chung Philippine, và chấp nhận quyền kiểm soát Quân đội Philippine, được Chính phủ Philippine giao nhiệm vụ cải tổ một đội quân chủ yếu gồm quân dự bị thiếu trang thiết bị, huấn luyện và tổ chức.
Vào ngày 31 tháng 7 năm 1941, Bộ Philippine có 22,532 quân được chỉ định, khoảng một nửa trong số đó là người Philippine. MacArthur đề nghị tái bổ nhiệm người đứng đầu Bộ, Thiếu tướng George Grunert vào tháng 10 năm 1941 và tự mình nắm quyền chỉ huy. Thành phần chính của Bộ là Sư đoàn Philippine của Quân đội Hoa Kỳ, một đội hình 10,500 người bao gồm chủ yếu là các đơn vị chiến đấu của Hướng đạo sinh Philippine (PS). Bộ Philippines đã được tăng cường từ tháng 8 đến tháng 11 năm 1941 bởi 8,500 quân thuộc Không Lục quân Hoa Kỳ, và bởi 3 đơn vị Vệ binh Quốc gia, bao gồm cả lực lượng thiết giáp duy nhất, hai tiểu đoàn xe tăng hạng nhẹ M3. Các đơn vị này, Trung đoàn Pháo phòng thủ bờ biển 200 (một đơn vị phòng không), Tiểu đoàn Xe tăng 192 và 194, đã rút quân từ New Mexico, Wisconsin, Illinois, Ohio, Kentucky, Minnesota, Missouri, và California. Sau khi được tăng cường, quân số của bộ tính đến ngày 30 tháng 11 năm 1941 là 31,095 người, trong đó có 11,988 Hướng đạo sinh Philippines.
MacArthur tổ chức USAFFE thành bốn bộ chỉ huy chiến thuật. Lực lượng Bắc Luzon, được kích hoạt vào ngày 3 tháng 12 năm 1941 dưới quyền chỉ huy của Thiếu tướng Jonathan M. Wainwright, bảo vệ các địa điểm có khả năng nhất cho các cuộc tấn công đổ bộ và vùng đồng bằng trung tâm Luzon. Các lực lượng của Wainwright bao gồm các Sư đoàn Bộ binh 11, 21 và 31 Philippines, Trung đoàn Kỵ binh 26 Mỹ (PS), một tiểu đoàn thuộc Trung đoàn Bộ binh 45 (PS) và Cụm Pháo binh lâm thời 1 gồm hai khẩu đội pháo 155 mm và một khẩu sơn pháo 75 mm (2,95 inch). Sư đoàn Bộ binh 71 Philippines phục vụ như một lực lượng dự bị và chỉ có thể được cam kết trên thẩm quyền của MacArthur.
Lực lượng Nam Luzon, được kích hoạt vào ngày 13 tháng 12 năm 1941, dưới quyền chỉ huy của Chuẩn tướng George M. Parker Jr., kiểm soát khu vực phía đông và nam Manila. Parker có Sư đoàn Bộ binh 41 Philippines và 51 và Cụm Pháo binh lâm thời 2 gồm hai khẩu đội thuộc Trung đoàn Pháo dã chiến 86 Mỹ (PS).
Lực lượng Visayan–Mindanao dưới quyền chỉ huy của Chuẩn tướng William F. Sharp bao gồm các Sư đoàn Bộ binh 61, 81 và 101, được tăng cường sau khi bắt đầu chiến tranh bởi các Trung đoàn Bộ binh 73 và 93 mới được cử đến. Sư đoàn 61 đóng tại Panay, Sư đoàn 81 ở Cebu và Negros, và Sư đoàn 101 ở Mindanao. Vào tháng 1, một sư đoàn thứ tư, Sư đoàn 102, được thành lập trên đảo Mindanao từ các trung đoàn pháo pháo dã chiến của Sư đoàn 61 và 81 hoạt động như bộ binh (họ không có pháo) và Bộ binh 103 của Sư đoàn 101. Bộ binh 2 thuộc Sư đoàn Chính quy 1 của Quân đội Philippines và Tiểu đoàn 2 của Bộ binh 43 Hoa Kỳ (Hướng đạo sinh Philippines) cũng là một phần của Lực lượng Mindanao.
Lực lượng dự bị của USAFFE, dưới sự kiểm soát trực tiếp của MacArthur, bao gồm Sư đoàn Philippines, Sư đoàn 91, và các đơn vị trụ sở từ PA và Bộ Philippines, đóng ngay phía bắc Manila. Các tiểu đoàn tăng 192 và 194 đã thành lập Liên đoàn Xe tăng Lâm thời riêng biệt, cũng dưới sự chỉ huy trực tiếp của MacArthur, tại Phi trường Clark/Pháo đài Stotsenburg, nơi họ được bố trí như một lực lượng phòng thủ cơ động chống lại bất kỳ nỗ lực nào của các đơn vị không quân để kiểm soát chiến trường.
Bốn trung đoàn pháo phòng thủ bờ biển Hoa Kỳ bảo vệ lối vào vịnh Manila, bao gồm cả đảo Corregidor. Băng qua một eo biển hẹp 3 km (2 dặm) từ Bataan trên Corregidor là Pháo đài Mills, được bảo vệ bởi các khẩu đội của Trung đoàn Phào Phòng thủ Bờ biển 59 và 60 (sau này là một đơn vị phòng không), và Trung đoàn Pháo Phòng thủ Bờ biển 91 và 92 (Hướng đạo sinh Philippines) của Phòng thủ Cảng Manila và vịnh Subic. CA 59 hoạt động như một đơn vị giám sát cho các khẩu đội của tất cả các đơn vị được bố trí trên Pháo đài Hughes, Drum, Frank, và Wint. Phần lớn các pháo đài đã được xây dựng vào khoảng năm 1910-1915 và, ngoại trừ Pháo đài Drum và Khẩu đội Monja trên Corregidor, không được bảo vệ chống lại các cuộc tấn công của không quân và pháo binh tầm cao ngoại trừ nguỵ trang.
Lực lượng hàng không của USAFFE là Không lực Viễn đông (FEAF) của Không quân Hoa Kỳ, do Thiếu tướng Lewis H. Brereton chỉ huy. Trước đây là USAFFE của Bộ Không quân và Không quân Philippines, lực lượng không quân được thành lập vào ngày 16 tháng 11 năm 1941 và là tổ chức không quân chiến đấu lớn nhất của Không lực Hoa Kỳ bên ngoài nước Mỹ. Sức mạnh chiến đấu chính của nó vào tháng 12 năm 1941 bao gồm 91 máy bay chiến đấu P-40 Warhawk và 34 máy bay ném bom B-17 Flying Fortress, với các máy bay hiện đại hơn trên đường đi. Về mặt chiến thuật, FEAF là một phần của Lực lượng Dự bị, do đó nó nằm dưới sự chỉ huy trực tiếp của MacArthur.
Tính đến ngày 30 tháng 11 năm 1941, quân số của Quân đội Hoa Kỳ tại Philippines, bao gồm các đơn vị Philippines, là 31,095, bao gồm 2,504 sĩ quan và 28,591 lính nhập ngũ (16,643 người Mỹ và 11,957 Hướng đạo sinh Philippines).
Kế hoạch động viên của MacArthur kêu gọi kết nạp 10 sư đoàn dự bị từ ngày 1 tháng 9 đến ngày 15 tháng 12 năm 1941. Thời gian biểu đã được đáp ứng vào ngày 1 tháng 9 với việc giới thiệu một trung đoàn cho mỗi sư đoàn, nhưng bị chậm lại do thiếu cơ sở vật chất và thiết bị cản trở việc huấn luyện. Các trung đoàn thứ hai của các sư đoàn không được gọi cho đến ngày 1 tháng 11, và các trung đoàn thứ ba không được tổ chức cho đến khi chiến sự bắt đầu. Việc huấn luyện cũng bị ức chế nghiêm trọng bởi những khó khăn về ngôn ngữ giữa các cán bộ Mỹ và quân đội Philippines, và bởi nhiều phương ngữ khác nhau (ước tính khoảng 70) của nhiều nhóm dân tộc bao gồm quân đội. Khi chiến tranh nổ ra, chỉ có 2/3 quân đội được huy động, nhưng việc bổ sung lực lượng vẫn tiếp tục với sự kết nạp của Cảnh sát và một phần của quân đội chính quy, cho đến khi đạt được một lực lượng khoảng 130,000 người.
Sự thiếu hụt thiết bị quan trọng nhất là súng trường và pháo hạng nhẹ cấp sư đoàn. MacArthur đã yêu cầu 84,500 súng trường M1 Garand để thay thế M1917 Enfields từ thời Thế chiến 1 trang bị cho PA, trong đó có đủ số lượng, nhưng Bộ Chiến tranh đã từ chối yêu cầu vì những khó khăn trong sản xuất. Các sư đoàn chỉ có 20% nhu cầu pháo binh của họ, và trong khi các kế hoạch đã được phê duyệt để giảm đáng kể khoảng cách này, các thoả thuận đã đến quá muộn đê được thực hiện trước khi chiến tranh cô lập Philippines.
Nội dung từ bài Wikipedia “Chiến dịch Philippines (1941–1942)”, theo giấy phép CC BY-SA 4.0.