Trận đánh
một trận đánh giữa hoa kì và nhật bản trong chiến tranh thái bình dương
Đang tải bài viết từ Wikipedia…
Trận Tarawa là một trận đánh giữa lực lượng Hoa Kỳ và Nhật Bản ở Tarawa của Quần đảo Gilbert, diễn ra từ ngày 20 tháng 11 tới ngày 23 tháng 11 năm 1943. Tarawa là một phần của Chiến dịch Galvanic - chiến dịch tấn công và đánh chiếm quần đảo Gilbert, của quân đội Hoa Kỳ tại mặt trận trung tâm Thái Bình Dương. Gần 6.400 quân nhân Nhật Bản và Hoa Kỳ, cùng với nhiều người lao động Triều Tiên, đã thiệt mạng trong trận đánh kéo dài ba ngày ở Betio, một hòn đảo nằm ở khu vực cực tây nam của Tarawa, và các khu vực lân cận khác. Từ trận đánh này, các lực lượng Thủy quân Lục chiến đã có nhiều kinh nghiệm quý giá cho các chiến dịch sau này. Đây cũng là cuộc tấn công lớn đầu tiên của quân đội Hoa Kỳ vào vành đai phòng thủ của Đế quốc Nhật Bản.
Tuy nhiên, không như mong đợi của người Mỹ, quân Nhật được hỗ trợ bởi những lực lượng tinh nhuệ cũng như hệ thống phòng ngự vững chắc đã gây thương vong cao cho quân Mỹ, trận đánh có thể được xem là một trong những trận đánh chết chóc nhất trong giai đoạn hai của Chiến tranh Thái Bình Dương.
Để thiết lập các căn cứ không quân chuyển tiếp có nhiệm vụ hỗ trợ các chiến dịch lớn từ Trung tâm Thái Bình Dương tới Philippines và Nhật Bản, người Mỹ soạn thảo kế hoạch đánh chiếm quần đảo Mariana. Mariana có hệ thống phòng thủ rất vững chắc. Học thuyết Hải quân Hoa Kỳ chỉ ra rằng, để các cuộc tấn công đạt được sự thành công, các máy bay xuất phát từ căn cứ đất liền là thiết yếu với nhiệm vụ vô hiệu hóa tuyến phòng thủ và bảo vệ lực lượng đổ bộ. Quần đảo gần nhất mà đáp ứng được những tiêu chí đó chính là Mariana. Chiếm được Mariana là bàn đạp cho các chiến dịch tấn công sau đó, nhưng con đường kết nối Mariana và Hawaii bị cản trở bởi một hòn đảo nhỏ tên Beito, nằm ở phía Tây đảo san hô Tarawa ở quần đảo Gilberts. Vì vậy, để có thể mở màn chiến dịch đánh chiếm Mariana, người Mỹ phải bắt đầu từ phía Đông, tức hòn đảo Beito. Sư đoàn Thủy quân Lục chiến số 1 sau Chiến dịch Watchtower đã hoàn toàn kiệt sức được đưa tới Melbourne để nghỉ ngơi, Sư đoàn Thủy quân Lục chiến 2 được chuyển về New Zealand để hồi sức và tái trang bị, những người bị thương, bị sốt rét hay mắc những bệnh khác trong các chiến dịch quần đảo Solomon được thay thế bằng những người lính trẻ tuổi, khỏe mạnh vừa mới gia nhập tòng quân.
Ngày 20 tháng 7 năm 1943, Bộ Tổng Tham mưu chỉ định Đô đốc Chetster Nimitz chuẩn bị các hoạt động tấn công trên quần đảo Gilbert, lực lượng Mỹ tiến đánh Tarawa dưới sự chỉ huy của Thiếu tướng Julian C. Smith là Sư đoàn Thủy quân Lục chiến số 2, Sư đoàn Bộ binh số 27, với tổng số 35.000 binh lính, lực lượng hỗ trợ cuộc đổ bộ là Đệ Ngũ Hạm đội Hoa Kỳ gồm năm mẫu hạm hộ tống, ba thiết giáp hạm, bốn tuần dương hạm các loại, 22 tàu khu trục và 18 tàu vận tải có nhiệm vụ bắn phá hàng phòng ngự của quân Nhật, đây là một trong những hạm đội lớn của Hải quân Hoa Kỳ tham gia chiến tranh Thái Bình Dương. Để chuẩn bị cho trận đánh, phó đô đốc Raymond Spruance đã bay tới New Zealand để bàn bạc chiến dịch với thiếu tướng Smith và vạch ra kế hoạch đổ bộ lên đảo Beito.
Theo kế hoạch ban đầu của Bộ Tư lệnh, lúc 9 giờ sáng 20 tháng 11, 5.000 lính Mỹ thuộc ba Tiểu đoàn Thủy quân Lục chiến sẽ đổ bộ vào các bãi biển Red 1, 2 và 3 sau đợt bắn phá của hải quân, tuy nhiên trước trận đánh quân Mỹ cũng mắc một số sai lầm, chẳng hạn như dự đoán sai số quân Nhật trú phòng trên đảo, trinh sát thì không phát hiện ra mực nước quá nông cho tàu đổ bộ cập bến, và không lường trước việc bắn phá của hải quân cũng không làm thiệt hại gì mấy đến hệ thống phòng ngự của quân Nhật. Những sai lầm này khiến cho quân Mỹ chịu thiệt hại nặng nề trong ngày đầu tiên của trận đánh.
Nằm khoảng 2.400 dặm về phía Tây Nam Trân Châu Cảng, Beito là hòn đảo lớn nhất trong một chuỗi các đảo san hô ở Tarawa, chỉ dài khoảng hai dặm và rộng 800 m, Tarawa có một sân bay để bảo trì và sửa chữa các loại máy bay ném bom hạng nặng. Sau cuộc oanh tạc đảo Makin tháng 8 năm 1942, Bộ Tư lệnh Nhật nhận thức được giá trị của quần đảo Gilbert, họ cũng biết trước sau thì quân Mỹ sẽ tấn công hòn đảo nên ra lệnh cho những đơn vị đặc nhiệm lên tăng cường hệ thống phòng ngự của đảo. Lực lượng Đổ bộ Đặc biệt số 6 Yokosuka (sau đổi tên thành Lực lượng Phòng vệ đặc biệt số 3) được đưa tới Beito để củng cố vào tháng 2 năm 1943, Chuẩn Đô đốc Tomanari Saichiro, một kỹ sư giàu kinh nghiệm nhận lệnh chỉ đạo công việc xây dựng các công trình phòng thủ tinh vi trên đảo, mục tiêu của Saichiro trong sơ đồ phòng thủ của quân Nhật là ngăn chặn lực lượng tấn công của địch ở ngoài khơi hoặc kìm chặt chúng trên các bãi đổ bộ. Hơn 500 boongke, công sự và lô cốt cùng hệ thống hào phòng thủ được xây dựng bao bọc sân bay, chướng ngại vật, rào kẽm gai và các loại mìn cũng được bố trí, trên các ngọn đồi san hô thấp người Nhật xây dựng các công sự được trang bị súng máy hạng nặng và nhẹ, một số khác được trang bị pháo 20 ly và pháo chống tăng 47 ly, ngoài ra còn có một loạt 14 khẩu pháo hải quân 8-inch mua từ Hải quân Hoàng gia Anh sau Chiến tranh Nga–Nhật trải dài xung quanh hòn đảo, người Nhật cho rằng những khẩu pháo này sẽ khiến cho quân Mỹ gặp nhiều khó khăn khi họ đổ bộ lên bờ.
Người Nhật làm việc không mệt mỏi trong gần một năm để củng cố hệ thống phòng ngự trên đảo . Để hỗ trợ các đơn vị đồn trú trên đảo, 1.247 người của Tiểu đoàn Xây dựng số 111, cùng với 970 người thuộc Tiểu đoàn Công binh số 4 của Hải quân Đế quốc được đưa vào, khoảng 1.200 người trong số này là lao động Hàn Quốc. Kể từ mùa xuân năm 1943, Lực lượng Phòng vệ Đặc biệt số 3 là đơn vị phòng thủ nòng cốt của Tarawa với quân số 1.112 người, họ được tăng cường bởi Lực lượng Đổ bộ Đặc biệt số 7 Sasebo, với 1.497 người, chỉ huy bởi Đại úy Takeo Sugai, đơn vị này được hỗ trợ thêm một Đại đội xe tăng hạng nhẹ 14 chiếc, do Thiếu úy Ohtani chỉ huy. Các đơn vị đổ bộ đặc biệt, được tình báo Mỹ đánh giá là có kỉ luật tốt, nhiều kinh nghiệm và có nhuệ khí cao hơn các lực lượng khác trong quân đội Thiên Hoàng. Ngày 20 tháng 7 năm 1943, Chuẩn Đô đốc Keiji Shibazaki, một sĩ quan có nhiều kinh nghiệm từ chiến trường Trung Quốc, đã trấn an Saichiro rằng cuộc chiến sắp tới sẽ nổ ra như dự đoán, Shibazaki tiếp tục công tác chuẩn bị phòng thủ cho đến ngày đầu tiên Thủy quân Lục chiến Mỹ tấn công, ông tuyên truyền, khuyến khích những người lính của mình rằng ''Phải cần đến một triệu người trong 100 năm thì mới chiếm được Tarawa....''. Đến lúc này, trong tay Shibazaki có hơn 2.600 binh sĩ và 2.200 lao động sẵn sàng đón chờ cuộc tấn công của quân Mỹ.
Phó Đô đốc Raymond A. Spruance (kì hạm Indianapolis)
Quân đoàn Tác chiến Đổ bộ V
Thiếu tướng Holland M. "Howlin' Mad" Smith
Đơn vị phòng thủ Quần đảo Gilberts
Chuẩn đô đốc Keiji Shibazaki (tử trận ngày 20) - chỉ huy trưởng
Xấp xỉ 5000 lính trong lực lượng phòng thủ
Lực lượng Hải quân Hoa Kỳ tập trung ở quần đảo Gilberts được coi là một trong những lực lượng có quy mô lớn nhất từng thấy tại một chiến dịch riêng lẻ ở Thái Bình Dương, bao gồm 17 hàng không mẫu hạm (sáu hàng không mẫu hạm chủ lực, năm hàng không mẫu hạm hạng nhẹ và sáu hàng không mẫu hạm hộ tống), 12 thiết giáp hạm, tám tuần dương hạm hạng nặng, bốn tuần dương hạm hạng nhẹ, 66 khu trục hạm và 36 tàu vận tải. Có tổng cộng 35.000 binh lính thuộc Sư đoàn Thủy quân Lục chiến số 2 và Sư đoàn Bộ binh 27 của Lục quân Hoa Kỳ.
Lúc 6 giờ sáng ngày 20, Hải quân Mỹ mở trận pháo kích khủng khiếp lên đầu quân phòng thủ, các thiết giáp hạm, tuần dương hạm và khu trục hạm đồng loạt nhả đạn, trong khi đó máy bay ném bom trên hàng không mẫu hạm cất cánh và oanh tạc hòn đảo. Ngay lập tức, bốn khẩu pháo 8-inch trên bờ bắn trả, trận đấu pháo đã khiến cho thiết giáp hạm USS Colorado (BB-45) và USS Maryland (BB-46) trúng đạn và hư hỏng, nhưng sau đó các khẩu pháo 16-inch trên tàu khai hỏa, bốn khẩu súng trên bờ biển đều bị phá hủy hoặc hỏng nặng, tuy vẫn còn một khẩu trong số đó vẫn hoạt động qua ngày thứ hai trước khi bị tiêu diệt.
Trong lúc trận bắn phá và oanh tạc hòn đảo diễn ra, hai xe quét mìn vượt qua lưới lửa đạn và loại bỏ các chướng ngại vật, mở đường cho Thủy quân Lục chiến tiến vào. Cuộc tấn công của quân Mỹ bắt đầu vào lúc 9 giờ, chậm hơn dự kiến 30 phút, hàng loạt các xe lội nước và tàu đổ bộ, mỗi chiếc chở 20 binh sĩ Thủy quân Lục chiến ồ ạt tiến vào, nhưng khi tiếp cận hòn đảo, họ nhận ra mức thủy triều không đủ cao để xe lội nước vượt qua những dãy đá san hô sắc như dao, điều đó khiến lái tàu phải dừng lại và thả lính Mỹ xuống vùng nước sâu ba mét, từ đây Thủy quân Lục chiến Mỹ bắt đầu tản ra và tiến lên bờ. Quân Nhật nhanh chóng điều động quân từ các bãi biển Black 1 và 2 vốn không nằm trong kế hoạch tấn công lên tăng cường cho các bãi biển Red 1, 2 và 3.
Khi Thủy quân Lục chiến đổ bộ lên bờ, quân Nhật nấp trong các lô cốt hay trên các ngọn đồi san hô bắn vào quân Mỹ với những khẩu súng máy 20 ly, quân Mỹ bị bất ngờ vì trước đó họ cho rằng chỉ gặp sức kháng cự yếu ớt. Nhiều lính Mỹ cố gắng tiến lên giữa các rặng đá san hô trong khi đó trên bờ súng máy và súng bắn tỉa Nhật đua nhau lấy mạng từng người một, các khẩu pháo, súng cối của quân Nhật liên tiếp xả vào đoàn tàu đang chở lính Mỹ cập bờ, nhiều tàu đổ bộ và xe lội nước bị phá hủy, lính Thủy quân Lục chiến theo nhau bỏ mạng. Đến cuối ngày, hơn một nửa trong hơn 120 phương tiện đổ bộ đã bị loại khỏi vòng chiến.
Đại tá David Shoup là một trong những sĩ quan cao cấp nhất có mặt trên đảo, đã trực tiếp chỉ huy lực lượng đổ bộ mặc dù bị thương ở tay trong lúc đổ bộ tại một cầu cảng. Ông đã dẫn dắt người của mình tiêu diệt các ổ bắn tỉa của quân Nhật trên cầu cảng và phá vây cho tốp lính Thủy quân Lục chiến đã đổ bộ trong đợt một, lúc đó đang co cụm lại tại các chướng ngại vật bé và thấp. Ông đã trực tiếp chỉ huy người của mình đến khi trận đánh kết thúc, dẫn đầu các đợt xung kích vào các ụ súng máy của quân Nhật và liên tục cổ vũ tinh thần cho lính dưới quyền. Ông được trao tặng Huân chương Danh dự vì sự dũng cảm sau trận đánh.
Trước tình thế quân Mỹ đang bị mắc kẹt trên bờ biển, lực lượng thiết giáp được chở trên các tàu đổ bộ LCM tiến vào đất liền để hỗ trợ, nhưng giống như các tàu chở lính Thủy quân Lục chiến trước đó, họ bị kẹt lại trên các rặng đá san hô. Nhiều tàu LCM bị bắn chìm khi đang kẹt gần bãi biển hoặc chìm khi đang cố gắng rút ra khỏi khu vực. Hai chiếc M3 Stuart đổ bộ thành công lên phía đông hòn đảo nhưng bị hỏa lực của lính Nhật bắn hạ nhanh chóng. Trung tá Kenneth F. McLeod - chỉ huy Tiểu đoàn Thủy quân Lục chiến số 3, đã phơi mình trước hỏa lực của người Nhật để dẫn dắt các tàu LCM vào bãi Red 2 để thả xe tăng. hai xe tăng M3 Stuart và bốn chiếc M4 Sherman tiến vào bãi biển Red 2 thành công, tuy nhiên những chiếc xe tăng này rơi vào hố chứa mìn của quân Nhật và nổ tung, một số còn sống sót đều bị trọng pháo Nhật tiêu diệt hoặc vô hiệu hóa, chỉ có một chiếc trong đó thoát được. Tương tự, một trung đội đã cố đưa bốn xe tăng ra khỏi bãi Red 3, nhưng đến cuối ngày cũng chỉ còn một chiếc hoạt động do bị hỏa lực Nhật đánh chặn dữ dội.
Đến trưa cùng ngày, Thủy quân Lục chiến đã kiểm soát thành công các bãi đổ bộ và họ chỉ còn cách sân bay chừng vài chục mét. Tuy nhiên, không một đơn vị nào có thể tiến lên được do súng máy và súng cối Nhật liên tiếp xả vào họ, quân Mỹ buộc phải dừng lại củng cố, lấy bờ biển làm bàn đạp cho cuộc tấn công sắp tới.
Trong khi đó, ở phía Tây Nam của bãi Red 1, Đại đội trưởng - Thiếu tá Micheal P. Ryan đã tập hợp 200 lính Mỹ gồm đủ thành phần thủy thủ, công binh, vận tải và cả Thủy quân Lục chiến, cùng với hai chiếc xe tăng duy nhất còn hoạt động mở cuộc tấn công thọc sâu vào bãi biển Green vốn được phòng ngự mỏng hơn, rồi từ đó tiến vào và vô hiệu hóa các công sự của quân Nhật trên hai bãi Black 1 và 2. Đơn vị chiến đấu này được biết đến với tên gọi "đội quân mồ côi". Ryan đã chỉ huy đội quân này hạ gục từng điểm phòng thủ của quân Nhật, trực tiếp dẫn bắn cho hải pháo của Hải quân và dọn sạch tuyến phòng thủ của quân Nhật ở phía Tây hòn đảo. Sau trận đánh, Ryan được trao thưởng Huân chương Chữ Thập Hải quân - huân chương cao quý nhất của Hải quân Hoa Kỳ, vì sự dũng cảm trong trận đánh.
Hệ thống liên lạc của người Nhật trên đảo phần lớn bị phá hủy bởi đạn pháo người Mỹ, khiến đô đốc Keiji Shibazaki không thể chỉ huy và liên lạc được tới các đơn vị phòng thủ quanh đảo. Vào giữa chiều, đô đốc Shibazaki của ban tham mưu quyết định rời sở chỉ huy về phía Nam hòn đảo với sự hỗ trợ của hai xe tăng Ha-Go Type 95, nhưng chưa kịp di chuyển thì một quả đạn pháo 5-inch rơi trúng sở chỉ huy, cướp đi sinh mạng của Shibazaki và phần lớn ban tham mưu của ông. Tổn thất này đã ảnh hưởng không nhỏ tới hệ thống chỉ huy quân phòng thủ của đảo sau đó.
Nội dung từ bài Wikipedia “Trận Tarawa”, theo giấy phép CC BY-SA 4.0.