Đang tải bài viết từ Wikipedia…
Bầu cử
Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ 1912
Cuộc bầu cử Tổng thống thứ 32 của Hoa Kỳ (1912): Woodrow Wilson (1909-1913)
- 5 tháng 11 năm 1912
- Bắc Mỹ
Bầu cử
Cuộc bầu cử Tổng thống thứ 32 của Hoa Kỳ (1912): Woodrow Wilson (1909-1913)
Đang tải bài viết từ Wikipedia…
Cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ năm 1912 là cuộc bầu cử tổng thống bốn năm một lần lần thứ 32, được tổ chức vào thứ Ba, ngày 5 tháng 11 năm 1912. Thống đốc Đảng Dân chủ Woodrow Wilson từ New Jersey đã đánh bại cả Tổng thống đương nhiệm Đảng Cộng hòa William Howard Taft lẫn cựu Tổng thống Theodore Roosevelt (người tranh cử dưới ngọn cờ của Đảng Cấp tiến mới thành lập) và ứng cử viên Đảng Xã hội chủ nghĩa Eugene V. Debs.
Roosevelt làm Tổng thống từ năm 1901 đến năm 1909 với tư cách là đảng viên Đảng Cộng hòa, và được người do ông ủng hộ, Taft, kế nhiệm. Thiên hướng bảo thủ của Taft ngày càng làm phật lòng Roosevelt, vì vậy ông đã đối đầu với Taft để tranh đề cử của đảng tại Đại hội toàn quốc Đảng Cộng hòa năm 1912. Khi Taft và các đồng minh bảo thủ của ông giành chiến thắng trong gang tấc, Roosevelt, cùng với các đảng viên cấp tiến ủng hộ mình, thành lập Đảng Cấp tiến và tham gia tranh cử với tư cách là đảng thứ ba. Tại Đại hội Đảng Dân chủ, Wilson đã giành được đề cử Tổng thống ở lần bỏ phiếu thứ 46, đánh bại Chủ tịch Hạ viện Champ Clark và một số ứng cử viên khác với sự ủng hộ của William Jennings Bryan và các đảng viên Đảng Dân chủ cấp tiến khác. Đảng Xã hội chủ nghĩa thì tái đề cử Eugene V. Debs.
Cuộc tổng tuyển cử đã bị Wilson, Roosevelt, Taft và Debs chi phối gay gắt. Cương lĩnh "Chủ nghĩa tân dân tộc" của Roosevelt ủng hộ các chương trình bảo hiểm xã hội, giảm thời gian làm việc xuống còn 8 giờ một ngày cũng như các quy định khắt khe của liên bang đối với nền kinh tế. Cương lĩnh "Tân Tự do" của Wilson ủng hộ cắt giảm thuế, cải cách ngân hàng và ban hành luật chống độc quyền mới. Đương kim Tổng thống Taft tham gia tranh cử trong một chiến dịch nhẹ nhàng với cương lĩnh "Bảo thủ tiến bộ" làm nòng cốt. Debs, người đang cố gắng thu hút sự ủng hộ cho các chính sách xã hội chủ nghĩa của mình, tuyên bố rằng Wilson, Roosevelt và Taft đều được các phe phái khác nhau trong các quỹ tín thác tư bản tài trợ, và rằng Roosevelt là một nhà mị dân sử dụng ngôn ngữ xã hội chủ nghĩa để hạ bệ chính các chính sách xã hội chủ nghĩa, mở đường cho các chính sách tư bản chủ nghĩa của mình.
Sự chia rẽ trong nội bộ Đảng Cộng hòa đã mở đường cho việc Wilson giành được 40 bang và một chiến thắng vang dội ở Đại cử tri đoàn với chỉ 41,8% số phiếu phổ thông, tỷ lệ phiếu bầu phổ thông thấp nhất của ứng cử viên chiến thắng kể từ năm 1860. Wilson là đảng viên Dân chủ đầu tiên giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống kể từ năm 1892 cũng như là ứng cử viên tổng thống đầu tiên nhận được hơn 400 phiếu đại cử tri trong một cuộc bầu cử tổng thống. Roosevelt đứng thứ hai với 88 phiếu đại cử tri và 27% số phiếu phổ thông. Taft giành được 23% số phiếu bầu toàn quốc và giành chiến thắng cử tri đoàn ở hai bang Vermont và Utah. Debs, người về đích ở vị trí thứ tư, không giành được bất kỳ phiếu đại cử tri nào nhưng thu về 6% số phiếu phổ thông, tỷ lệ phiếu bầu cao nhất của một ứng cử viên Đảng Xã hội chủ nghĩa từng giành được trong lịch sử bầu cử tổng thống Mỹ. Đây là cuộc bầu cử Tổng thống gần đây nhất kể từ năm 1876, mà Đảng Dân chủ đề cử một Thống đốc đương nhiệm ra tranh cử.
Tổng thống Đảng Cộng hòa Theodore Roosevelt đã từ chối tái tranh cử vào năm 1908 để thực hiện cam kết với người dân Mỹ là không tranh cử nhiệm kỳ thứ ba. Roosevelt đã chọn Bộ trưởng Chiến tranh William Howard Taft để trở thành người kế nhiệm, và Taft đã đánh bại William Jennings Bryan trong cuộc tổng tuyển cử năm 1908.
Trong thời gian Taft nắm quyền, rạn nứt đã xuất hiện trong mối quan hệ của Roosevelt và Taft, và họ lần lượt trở thành lãnh đạo của hai phe phái trong nội bộ Đảng Cộng hòa: phái Cấp tiến do Roosevelt lãnh đạo và phái Bảo thủ do Taft lãnh đạo. Phái cấp tiến ủng hộ hạn chế lao động đối với phụ nữ và trẻ em, thúc đẩy bảo tồn thiên nhiên và có thiện cảm hơn với công đoàn. Họ cũng ủng hộ bầu cử trực tiếp các thẩm phán liên bang và tiểu bang thay vì Tổng thống hoặc Thống đốc bổ nhiệm. Phái bảo thủ ủng hộ áp thuế cao để khuyến khích sản xuất trong nước, đồng thời ủng hộ các lãnh đạo doanh nghiệp thay vì các liên đoàn lao động và nhìn chung phản đối bầu cử trực tiếp đối với các thẩm phán.
Những rạn nứt trong đảng bộc lộ rõ nhất khi Taft ủng hộ Đạo luật thuế quan Payne–Aldrich vào năm 1909. Đạo luật tạo điều kiện lớn cho vùng Đông Bắc công nghiệp và khiến vùng Tây Bắc và Nam tức giận, nơi có nhu cầu giảm thuế rất lớn. Điều này trái ngược với lời hứa của Taft vào đầu nhiệm kỳ rằng ông sẽ ủng hộ giảm thuế, dù thực tế chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch đã là chính sách cốt lõi của Đảng Cộng hòa kể từ khi mới thành lập.
Taft cũng phản đối chính sách chống độc quyền của Roosevelt. Sự phân biệt của Roosevelt đối với "quỹ tín thác tốt" với "quỹ tín thác xấu" đã nhận về vô vàn chỉ trích. Taft thì lập luận rằng tất cả các công ty độc quyền phải bị giải tán. Taft cũng sa thải nhà bảo tồn nổi tiếng Gifford Pinchot khỏi vị trí Cục trưởng Cục Kiểm lâm vào năm 1910. Đến năm 1910, sự chia rẽ trong đảng ngày càng lớn hơn, Roosevelt và Taft quay lưng lại với nhau bất chấp tình bạn cá nhân của họ. Vào mùa hè năm đó, Roosevelt bắt đầu chuyến công du diễn thuyết toàn quốc, trong đó ông vạch ra triết lý cấp tiến của mình và đề xướng cương lĩnh Chủ nghĩa Tân Dân tộc trong một bài phát biểu ở Osawatomie, Kansas, vào ngày 31 tháng 8.
Một nguồn gốc khác cho sự căng thẳng này còn liên quan đến thẩm quyền của Tòa án, đặc biệt là Tòa án Tối cao. Ngay từ năm 1910, Roosevelt đã bắt đầu chỉ trích một số quyết định của tòa án, chẳng hạn như vụ Lochner kiện New York (1905), và những luật gia mà ông gọi là "thẩm phán hóa thạch". Ông tin rằng Tòa án Tối cao đang cố gắng giải thích một cách luồn lách nhằm hợp pháp hóa Tu chính án thứ 14 cũng như học thuyết "hợp đồng tự do" để ngăn chặn những cải cách tiến bộ như giới hạn giờ làm việc. Roosevelt, cùng với những người cấp tiến theo chủ nghĩa dân túy như William Jennings Bryan trong Đảng Dân chủ, ủng hộ một tu chính án cho phép bãi nhiệm các thẩm phán và thậm chí hủy bỏ cả các quyết định của tòa án. Điều này khiến Taft (cựu thẩm phán và Chánh án Tòa án Tối cao tương lai) và phái bảo thủ phẫn nộ. Taft coi Roosevelt là mối nguy hiểm đối với chính phủ hợp hiến và quyết tâm chống lại sự hiện diện của ông trong cuộc chiến giành đề cử tại Đảng Cộng hòa.
Trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm 1910, đảng Cộng hòa mất 57 ghế tại Hạ viện, mở đường cho việc đảng Dân chủ giành được thế đa số lần đầu tiên kể từ năm 1894. Kết quả này là một thất bại nặng nề đối với phái bảo thủ trong đảng. James E. Campbell viết rằng một nguyên nhân khả dĩ là do một số lượng lớn cử tri cấp tiến ủng hộ các ứng cử viên của đảng thứ ba thay vì các đảng viên Cộng hòa bảo thủ. Roosevelt tiếp tục từ chối lời kêu gọi tranh cử tổng thống cho đến năm 1911. Trong một lá thư vào tháng 1 gửi cho biên tập viên tờ báo William Allen White, ông viết, "Tôi không nghĩ chỉ có tham gia khi chỉ có một phần nghìn cơ hội để giành được đề cử là một quyết định khôn ngoan."
Tuy nhiên, những đồn đoán vẫn tiếp tục làm rạn nứt mối quan hệ của Roosevelt và Taft. Sau nhiều tháng liên tục nhận được sự ủng hộ đề nghị tranh cử, Roosevelt thay đổi quan điểm của mình, viết cho nhà báo Henry Beach Needham vào tháng 1 năm 1912 rằng nếu đề cử "đến với tôi như một phong trào quần chúng thực sự thì tất nhiên tôi sẽ chấp nhận."
Lần đầu tiên, nhiều đại biểu tại đại hội đã được bầu trong một cuộc bầu cử sơ bộ Tổng thống. Phái cấp tiến ủng hộ các cuộc bầu cử sơ bộ như một cách phá vỡ sự kiểm soát của các thủ lĩnh chính trị đối với đảng. Tổng cộng có 12 bang đã tổ chức bầu cử sơ bộ trước Đại hội Đảng Cộng hòa.
Thượng nghị sĩ Robert "Fighting Bob" La Follette đã thắng hai trong bốn cuộc bầu cử sơ bộ đầu tiên (Bắc Dakota và Wisconsin, quê hương của ông), nhưng Taft đã giành được chiến thắng lớn tại New York, quê hương của Roosevelt và tiếp tục thu hút các đại biểu ở những bang truyền thống và bảo thủ.
Bắt đầu bằng chiến thắng vang dội ở Illinois vào ngày 9 tháng 4, Roosevelt đã thắng chín trong số mười cuộc bầu cử sơ bộ tổng thống gần nhất (bao gồm cả Ohio, quê hương của Taft), và chỉ thua Massachusetts.
Taft cũng nhận được sự hỗ trợ lớn từ các tổ chức của Đảng Cộng hòa ở miền Nam. Số bang thuộc Liên minh miền Nam cũ ủng hộ Taft gấp 5 lần số bang phản đối ông. Các bang này đã luôn bỏ phiếu cho Đảng Dân chủ trong mọi cuộc bầu cử tổng thống kể từ năm 1880, và Roosevelt cho rằng trao cho những bang này 1/4 số đại biểu dù họ sẽ không đóng góp gì vào chiến thắng của Đảng Cộng hòa là một điều bất công.
388 đại biểu được bầu qua cuộc bầu cử sơ bộ và Roosevelt giành được 281 đại biểu, Taft nhận được 71 đại biểu, và La Follette nhận được 36 đại biểu. Tuy nhiên, nhờ lá phiếu từ các đại biểu được bầu tại Đại hội các bang, Taft giành tới 566 phiếu so với 466 phiếu của tất cả các ứng viên khác, đồng thời giúp ông có nhiều hơn 540 phiếu cần thiết để được đề cử. Roosevelt cáo buộc phe Taft có hơn 200 đại biểu được chọn một cách gian lận. Tuy nhiên, Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa đã ra phán quyết có lợi cho Taft trong 233 trường hợp trong khi chỉ có 6 trường hợp có lợi cho Roosevelt. Ủy ban cũng điều tra 92 trường hợp khác và đều đưa ra phán quyết có lợi cho cả hai người họ.
Phe Roosevelt chỉ trích số lượng lớn đại biểu phân cho các khu vực mà Đảng Cộng hòa dường như không có cơ hội giành chiến thắng trong tổng tuyển cử, khi hơn 200 đại biểu được phân bổ cho các khu vực mà Đảng Cộng hòa chưa từng giành chiến thắng kể từ Thỏa hiệp năm 1877, hoặc 4 đại biểu đến từ các vùng lãnh thổ không có quyền bỏ phiếu trong tổng tuyển cử. Tuy nhiên, chính Roosevelt, khi ấy còn ủng hộ Taft, đã từ chối ủng hộ bãi bỏ hoàn toàn các phái đoàn từ phía nam tại Đại hội toàn quốc Đảng Cộng hòa năm 1908 do ông cần những lá phiếu này để Taft giành được đề cử.
Herbert S. Hadley là giám đốc chiến dịch của Roosevelt trong suốt Đại hội. Hadley đề nghị thay thế 74 đại biểu của Taft bằng 72 đại biểu sau khi Đại hội được triệu tập, nhưng đề nghị của ông bị bác bỏ. Elihu Root, một người ủng hộ Taft, đã được chọn để chủ tọa đại hội sau khi giành được 558 phiếu so với 501 phiếu của McGovern. Root bị cáo buộc đã giành chiến thắng bằng sự ủng hộ từ các quận có rất ít cử tri từ các phái đoàn miền Nam để nâng số phiếu nhận được của mình trong khi mọi bang miền Bắc, ngoại trừ bốn bang, đều bỏ phiếu ủng hộ McGovern. Trong bài phát biểu bế mạc của mình, Root nhắc lại sự ủng hộ của đảng đối với việc "kiểm tra và giới hạn hiến pháp" bằng cách trích dẫn lời của những nhân vật như Alexander Hamilton, John Marshall và Abraham Lincoln, bác bỏ hoàn toàn ủng hộ của Roosevelt đối với việc bãi nhiệm Thẩm phán, và xác định Đảng Bảo thủ là đảng theo chủ nghĩa bảo thủ hiến pháp.
Roosevelt đã phá vỡ truyền thống và tham dự đại hội, nơi ông được chào đón với sự ủng hộ to lớn của các cử tri. Bất chấp sự hiện diện của Roosevelt ở Chicago và những nỗ lực của ông nhằm loại bỏ những người ủng hộ Taft, liên danh Taft và James S. Sherman đã được tái đề cử ngay từ lần bỏ phiếu đầu tiên. Sherman là Phó Tổng thống đương nhiệm đầu tiên được tái đề cử kể từ John C. Calhoun năm 1828. Sau khi thất bại, Roosevelt tuyên bố thành lập một đảng mới với khẩu hiệu "phục vụ toàn dân". Đảng này sau này được gọi là Đảng Cấp tiến. Roosevelt thông báo rằng đảng của ông sẽ tổ chức Đại hội ở Chicago và ông sẽ chấp nhận đề cử của họ nếu ông được chọn. Trong khi đó, Taft quyết định không vận động tranh cử trước cuộc bầu cử sau bài phát biểu nhận đề cử vào ngày 1 tháng 8. Warren G. Harding là người tuyên bố đề cử Taft. Taft đã giành được đề cử trong khi 344 đại biểu của Roosevelt bỏ phiếu trắng. Henry Justin Allen đã đọc một bài phát biểu của Roosevelt, trong đó ông chỉ trích tiến trình Đại hội này và tuyên bố rằng các đại biểu đã bị "cướp" từ tay ông để củng cố đề cử của Taft.
Vào đầu năm 1912, nhiều người tin rằng ứng cử viên Tổng thống ba lần của Đảng Dân chủ William Jennings Bryan sẽ cố gắng tìm kiếm sự ủng hộ để giành đề cử của đảng lần thứ tư và dường như sẽ không gặp khó khăn gì nếu ông làm vậy. Tuy nhiên, Bryan đã tuyên bố vài tháng trước Đại hội rằng ông không quan tâm đến một cuộc chiến dịch tranh cử khác. Mặc dù vẫn được nhiều người coi là nhà lãnh đạo tư tưởng của Đảng Dân chủ, nhưng sự thay đổi trong quyền lực của Đảng sau thành công của họ tại cuộc bầu cử giữa kỳ năm 1910 đồng nghĩa với việc Bryan không còn được 2/3 số thành viên ủng hộ để giành lấy đề cử một lần nữa.
Bryan thừa nhận rằng 3 cuộc tranh cử tổng thống của ông đều kết thúc với thất bại lớn, đầu tiên là trước William McKinley, và sau đó là Taft, sẽ làm tổn hại nghiêm trọng đến uy tín của ông với tư cách là một ứng cử viên, ngay cả cuộc bầu cử năm 1904, cuộc bầu cử duy nhất trong bốn cuộc bầu cử liền kề trước đó mà Bryan không được đề cử là ứng cử viên của đảng, Đảng Dân chủ cũng nhận thất bại nặng nề. Tuy nhiên, Bryan vẫn có đủ người ủng hộ trong đảng nên ông vẫn có đủ ảnh hưởng để trở thành lãnh đạo hàng đầu tại đại hội.
Đại hội Đảng Dân chủ được tổ chức tại Baltimore từ ngày 25 tháng 6 đến ngày 2 tháng 7. Ban đầu, người dẫn đầu trong các thăm dò là Chủ tịch Hạ viện Champ Clark từ Missouri . Mặc dù Clark nhận được nhiều phiếu bầu nhất trong các lần bỏ phiếu sớm, nhưng ông ấy không thể đạt được đa số 2/3 cần thiết để giành chiến thắng.
Cơ hội giành được đề cử của Clark bị tổn hại khi Tammany Hall, tổ chức chính trị hùng mạnh của Đảng Dân chủ tại Thành phố New York, ủng hộ ông. Sự ủng hộ của Tammany đã khiến Bryan, ứng cử viên tổng thống ba lần của đảng Dân chủ và lãnh đạo phái cấp tiến của đảng, quay lưng lại với Clark, người mà ông chỉ trích là ứng cử viên của Phố Wall, và chuyển sự ủng hộ của mình sang Thống đốc theo chủ nghĩa cải cách của New Jersey Woodrow Wilson. Wilson đã liên tục đứng thứ hai trong nhiều lần bỏ phiếu, gần như từ bỏ hy vọng và gần như rời bỏ các đại biểu của mình để họ bỏ phiếu cho một ứng cử viên khác. Thay vào đó, việc Bryan chuyển sự ủng hộ từ Clark sang Wilson đã khiến nhiều đại biểu khác làm điều tương tự. Wilson dần dần có được sức mạnh trong khi sự ủng hộ của Clark ngày càng giảm, và cuối cùng Wilson đã nhận được đề cử ở lần bỏ phiếu thứ 46.
Thomas R. Marshall, Thống đốc Indiana, người đã trao phiếu bầu của Indiana cho Wilson, được tuyên bố là người đồng tranh cử cùng Wilson.
Nội dung từ bài Wikipedia “Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ 1912”, theo giấy phép CC BY-SA 4.0.