Kỳ quan
Những kỳ quan thế giới trên bản đồ gắn với lịch sử Hồi giáo: được xây cho tôn giáo này, được nó dùng lâu dài, hoặc đứng trên đất thánh của nó.
Xây dựng 691 – 692 CN
Mái vòm Đá
Jerusalem
Do khalip Abd al-Malik xây trên tảng đá mà theo truyền thống Hồi giáo là nơi Muhammad lên trời; đây là công trình kiến trúc Hồi giáo cổ nhất còn đứng vững.
Xây dựng 1199 – 1220
Qutb Minar
Delhi, Ấn Độ
Tháp minaret của thánh đường Hồi giáo đầu tiên ở Delhi, được xây sau khi quân Hồi giáo chiếm thành phố năm 1193; công trình do Qutb ud-Din Aibak khởi công và Iltutmish hoàn thành, hai vị sultan đầu tiên của Delhi.
Xây dựng khoảng 1250
Đại thánh đường Djenné
Djenné, Mali
Công trình bằng gạch bùn lớn nhất thế giới; tương truyền thánh đường đầu tiên trên nền đất này là cung điện của Koi Kunboro, vị vua Hồi giáo đầu tiên của Djenné, vào thế kỷ 13.
Xây dựng 532 – 537 CN
Hagia Sophia
Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ
Trở thành thánh đường chính của Istanbul khi người Ottoman chiếm thành phố năm 1453, được xây thêm các tháp minaret; là bảo tàng từ năm 1935, và lại là thánh đường từ năm 2020.
Xây dựng 1632 – 1653
Taj Mahal
Agra, Ấn Độ
Lăng mộ do hoàng đế Mogul Shah Jahan xây cho vợ là Mumtaz Mahal, có một thánh đường bên cạnh và các câu Kinh Qur'an được khảm trên cổng và tường.
Tuyến thương mại truyền đạo
Các tuyến đường trên bản đồ mà nhà truyền giáo, thương nhân và người hành hương của tôn giáo này đã đi qua. Bản đồ phía trên vẽ chúng trong những năm chúng hoạt động.
khoảng 130 TCN – 1453 CN · bằng đường bộ
Con đường tơ lụa
Sau khi người Ả Rập chinh phục Trung Á, Hồi giáo theo chân thương nhân và các nhà truyền đạo Sufi trên những con đường này tới Bukhara, Samarkand và Kashgar, và thương nhân Hồi giáo đến định cư ở Trường An.
khoảng 780 CN – 1050 · bằng đường bộ, đường biển và đường sông
Tuyến thương mại sông Volga
Năm 922, sứ giả của khalip là Ibn Fadlan ngược tuyến đường này đến gặp vua xứ Volga Bulgaria, người đã xin gửi thầy dạy Hồi giáo; lông thú của người Bulgar theo tuyến này đi xuống phương nam để đổi lấy bạc.
khoảng 900 CN – 1500 · bằng đường bộ và đường biển
Thương mại bờ biển Swahili
Thương nhân Ả Rập và Ba Tư đưa Hồi giáo xuôi theo bờ biển Đông Phi, nơi các thị trấn Swahili như Mogadishu, Kilwa và Mombasa xây thánh đường bằng đá san hô.
khoảng 500 TCN – 1900 CN · bằng đường bộ và đường sông
Thương mại xuyên Sahara
Thương nhân Hồi giáo băng qua sa mạc đã đưa Hồi giáo tới các triều đình vùng Sahel: kinh đô của Ghana có một thị trấn Hồi giáo vào thế kỷ 11, và Mali biến Timbuktu thành một trung tâm học thuật.
khoảng 200 TCN – 1500 CN · bằng đường biển và đường sông
Con đường tơ lụa trên biển
Thương nhân Ả Rập và Ba Tư theo tuyến hải trình này tới Trung Quốc, nơi các khu phố Hồi giáo hình thành ở Quảng Châu và Tuyền Châu, và tới Sumatra, nơi Pasai đã có một vị vua Hồi giáo vào năm 1297.
khoảng 1200 – 1500 · bằng đường bộ, đường biển và đường sông
Thương mại gia vị
Thương nhân Hồi giáo từ Gujarat và bán đảo Ả Rập mang tôn giáo này tới các cảng gia vị: vua Malacca theo Hồi giáo vào khoảng năm 1414, và từ đó đức tin lan tới các cảng của Java và quần đảo Maluku.
Ý nghĩa biểu tượng
Sao và trăng lưỡi liềm
Vầng trăng lưỡi liềm kèm một ngôi sao, biểu tượng của Đế quốc Ottoman. Từ thế kỷ 19, nó dần trở thành biểu tượng của Hồi giáo và của nhiều quốc gia Hồi giáo, có mặt trên quốc kỳ của các nước này. Biểu tượng này không có chỗ trong giáo lý Hồi giáo, và nhiều người Hồi giáo không coi đó là một biểu tượng tôn giáo; trăng lưỡi liềm gợi nhắc âm lịch của tôn giáo này.
Dòng thời gian
62 nơi, xếp theo thứ tự tôn giáo này truyền đến: khi nào những tín đồ đầu tiên tới, từ đâu và bằng cách nào; khi nào nó trở thành tôn giáo chính ở đó, và khi nào nó phai nhạt.
khoảng 610 CN, tôn giáo chính từ 630 CN · Mecca
Muhammad, một thương nhân thuộc bộ tộc Quraysh, bắt đầu nhận mặc khải năm 610 và rao giảng ít lâu sau đó; bị buộc phải rời thành năm 622, đến năm 630 Muhammad trở về và chiếm được Mecca.
khoảng 615 CN, đến 628 CN · Aksum
Trong cuộc Hijra đầu tiên, những người Hồi giáo bị bức hại đã đến nương náu nơi vị vua Kitô giáo của Aksum, tức Negus; những người cuối cùng trong số họ trở về với Muhammad năm 628.
từ Mecca · qua di cư
622 CN, tôn giáo chính từ 627 CN · Medina
Trong cuộc Hijra, Muhammad và các tín đồ dời đến Yathrib; thành phố này, được đổi tên thành Medina, trở thành nơi hình thành cộng đồng và nhà nước Hồi giáo đầu tiên.
từ Mecca · qua người sáng lập và di cư
khoảng 628 CN, tôn giáo chính từ 633 CN · Yemen (Sana'a)
Badhan, thống đốc người Ba Tư của Yemen, theo Hồi giáo vào khoảng năm 628, và các sứ giả của Muhammad như Mu'adh ibn Jabal giảng dạy cho các bộ lạc Yemen.
từ Medina · qua truyền giáo
khoảng 630 CN, tôn giáo chính từ 633 CN · Oman (Sohar)
Amr ibn al-As mang thư của Muhammad đến Jayfar và Abd, hai người cai trị Oman thuộc dòng họ Julanda, và họ cùng dân chúng theo Hồi giáo.
từ Medina · qua truyền giáo
634 CN, tôn giáo chính từ 1000 · Syria (Damascus)
Quân Ả Rập dưới quyền Khalid ibn al-Walid chiếm Damascus năm 634, rồi chiếm lại sau trận Yarmouk năm 636; từ năm 661 đây là kinh đô của các khalip nhà Umayyad.
từ Medina · qua chinh phục
khoảng 636 CN, trở thành tôn giáo chính ngay · Basra
Được lập làm doanh trại cho quân Ả Rập đối đầu với Ba Tư, Basra lớn lên thành một thành phố Hồi giáo, một hải cảng của mạng lưới buôn bán Ấn Độ Dương và một trung tâm học thuật thời kỳ đầu.
từ Medina · qua chinh phục và di cư
637 CN, tôn giáo chính từ 900 CN · Iraq (Ctesiphon)
Sau trận al-Qadisiyyah, Sa'd ibn Abi Waqqas chiếm kinh đô nhà Sasan, nơi người Ả Rập gọi là al-Mada'in, mở cửa Iraq và Ba Tư cho Hồi giáo.
từ Medina · qua chinh phục
637 CN, đến 1099 · Jerusalem
Thượng phụ Sophronius giao thành cho khalip Umar; Mái vòm Đá hoàn thành năm 691. Năm 1099, quân Thập tự chinh giết hoặc đuổi người Hồi giáo khỏi thành.
từ Damascus · qua chinh phục
641 CN, tôn giáo chính từ 950 CN · Ai Cập (Fustat)
Amr ibn al-As chinh phục Ai Cập thuộc Đông La Mã (639–642) và lập Fustat làm thủ phủ đồn trú của người Ả Rập, bên cạnh pháo đài La Mã mang tên Babylon.
từ Jerusalem · qua chinh phục
khoảng 642 CN, tôn giáo chính từ 900 CN · Ba Tư (Isfahan)
Quân Ả Rập chiếm Isfahan trong những năm sau chiến thắng ở Nahavand năm 642; người Iran cải đạo chậm rãi, và đa số đã theo Hồi giáo vào thế kỷ 10.
từ Ctesiphon · qua chinh phục
643 CN · Tripolitania (Tripoli)
Amr ibn al-As chiếm Tripoli trên đường tiến quân về phía tây từ Ai Cập; người Berber ở Tripolitania và vùng đồi Nafusa về sau theo Hồi giáo, nhiều người theo phái Ibadi.
từ Fustat · qua chinh phục
651 CN, tôn giáo chính từ 900 CN · Khurasan (Merv)
Abd Allah ibn Amir, thống đốc Basra, chiếm Merv năm 651, năm mà vị vua cuối cùng của nhà Sasan bị giết ở gần đó; thành phố trở thành căn cứ của xứ Khurasan dưới quyền người Ả Rập.
từ Basra · qua chinh phục
670 CN, tôn giáo chính từ 950 CN · Ifriqiya (Kairouan)
Uqba ibn Nafi lập nên Kairouan làm căn cứ cho cuộc chinh phục Maghreb; Đại thánh đường của thành phố trở thành một trung tâm học thuật của trường phái Maliki.
từ Fustat · qua chinh phục
709 CN, tôn giáo chính từ 950 CN · Bukhara
Qutayba ibn Muslim, thống đốc Khurasan đóng ở Merv, chiếm Bukhara và xây thánh đường đầu tiên tại đây; dưới thời nhà Samanid, thành phố trở thành một trung tâm học thuật Sunni.
từ Merv · qua chinh phục
711 CN, tôn giáo chính từ 950 CN, đến 1236 · al-Andalus (Córdoba)
Tariq ibn Ziyad vượt biển từ châu Phi sang và Córdoba thất thủ năm 711; đây là kinh đô của al-Andalus cho đến khi Castilla chiếm thành năm 1236 và người Hồi giáo ở đây ra đi.
từ Kairouan · qua chinh phục
khoảng 711 CN · Sindh (Debal)
Muhammad ibn Qasim, được al-Hajjaj, thống đốc Iraq, phái đi, đã đánh chiếm cảng Debal rồi tiến lên chinh phục Sindh và Multan.
từ Basra · qua chinh phục
712 CN, tôn giáo chính từ 950 CN · Samarkand
Năm 712, Qutayba ibn Muslim buộc Samarkand quy phục, đặt ở đó một đơn vị đồn trú và một thánh đường; cư dân Sogdia của thành phố cải đạo trong hai thế kỷ tiếp theo.
từ Merv · qua chinh phục
khoảng 713 CN, tôn giáo chính 950 CN – 1501, đến 1609 · Granada
Bị chiếm trong những năm đầu của cuộc chinh phục, Granada là vương quốc Hồi giáo cuối cùng trên bán đảo Iberia, tồn tại đến năm 1492; người Hồi giáo ở đây bị cưỡng ép rửa tội, và con cháu họ bị trục xuất hết vào năm 1609.
từ Córdoba · qua chinh phục
khoảng 742 CN · Trường An
Thương nhân, sứ thần và binh lính Ả Rập và Ba Tư theo Con đường Tơ lụa đến định cư ở kinh đô nhà Đường; theo truyền thống, Đại thánh đường của thành phố có từ năm 742.
từ Samarkand · qua thương mại
757 CN · Sijilmasa
Người Berber Miknasa, được các nhà truyền đạo phái Kharijite đưa đến với Hồi giáo, lập nên Sijilmasa ở đầu phía bắc của tuyến buôn bán bằng đoàn lữ hành xuyên Sahara.
từ Kairouan · qua truyền giáo
761 CN · Tahert
Abd al-Rahman ibn Rustam, thống đốc theo phái Ibadi bị đuổi khỏi Kairouan, lập nên Tahert, trị sở của các imam nhà Rustamid cho đến khi nhà Fatimid chiếm được năm 909.
từ Kairouan · qua di cư · Ibadi
762 CN, trở thành tôn giáo chính ngay · Baghdad
Khalip al-Mansur xây toà thành tròn của mình bên sông Tigris làm kinh đô nhà Abbas; nơi đây phát triển thành thành phố lớn nhất và trung tâm học thuật của thế giới Hồi giáo.
từ Ctesiphon · qua di cư
789 CN, trở thành tôn giáo chính ngay · Maroc (Fes)
Idris ibn Abd Allah, một hậu duệ của Ali chạy trốn khỏi Hejaz, được người Berber ở Walila đón nhận và lập nên Fes, kinh đô của triều đại Hồi giáo đầu tiên ở Maroc.
từ Medina · qua di cư
831 CN, đến 1246 · Sicilia (Palermo)
Quân nhà Aghlabid từ Ifriqiya đổ bộ năm 827 và chiếm Palermo năm 831; sau cuộc chinh phục của người Norman, số người Hồi giáo giảm dần cho đến khi Friedrich II đày những người cuối cùng tới Lucera.
từ Kairouan · qua chinh phục
khoảng 900 CN · Mogadishu
Thương nhân Ả Rập và Ba Tư định cư trên bờ biển Benadir, và Mogadishu lớn lên thành một thị trấn buôn bán Hồi giáo, nơi Ibn Battuta đến yết kiến vị sultan năm 1331.
từ Basra · qua thương mại
khoảng 903 CN, tôn giáo chính từ 914 CN · Gilan và Daylam (Lahijan)
Al-Hasan al-Utrush, một hậu duệ của Ali theo phái Zaydi, giảng đạo cho người Daylam và người Gilan, vốn chưa bao giờ bị người Ả Rập chinh phục; họ tiếp nhận Hồi giáo theo hình thức Shia Zaydi.
từ Medina · qua truyền giáo · Shia
922 CN, trở thành tôn giáo chính ngay · Volga Bulgaria (Bolghar)
Almish, người cai trị người Bulgar vùng Volga, tiếp phái đoàn của khalip từ Baghdad, được Ibn Fadlan mô tả lại, và đưa Hồi giáo thành tôn giáo của vương quốc mình.
từ Baghdad · qua truyền giáo · Sunni
khoảng 934 CN, tôn giáo chính từ 960 CN · Hãn quốc Kara-Khanid (Kashgar)
Satuq Bughra Khan, một hoàng tử Kara-Khanid, cải đạo qua giao thiệp với Bukhara của nhà Samanid; các sử gia biên niên ghi rằng năm 960 có 200.000 lều người Turk theo Hồi giáo.
từ Bukhara · qua truyền giáo · Sunni
khoảng 950 CN · Gujarat (Cambay)
Theo các nhà địa lý Ả Rập thế kỷ 10, thương nhân Ả Rập và Ba Tư sống ở Cambay dưới quyền các vua Hindu, những người cho phép họ duy trì một thánh đường cho lễ cầu nguyện chung.
từ Basra · qua thương mại
962 CN · Ghazni
Alptigin, một tướng người Turk của nhà Samanid, chiếm Ghazni năm 962; dưới thời Mahmud xứ Ghazni (998–1030), nơi đây trở thành căn cứ cho những cuộc tập kích sâu vào Ấn Độ.
từ Bukhara · qua chinh phục · Sunni
khoảng 1000 · Kilwa
Biên niên sử Kilwa kể rằng một hoàng tử, Ali ibn al-Hasan, tương truyền đến từ Shiraz, đã lập nên vương triều sultan của thị trấn; Đại thánh đường bằng đá ở đây có từ thế kỷ 11.
từ Mogadishu · qua thương mại
khoảng 1000 · Ghana (Koumbi Saleh)
Theo ghi chép của al-Bakri năm 1068, thương nhân Hồi giáo từ phương bắc sống trong một thị trấn riêng có mười hai thánh đường, bên cạnh thị trấn của nhà vua Ghana.
từ Sijilmasa · qua thương mại
khoảng 1009 · Gao
Tương truyền Za Kosoi, vua Gao, cải đạo vào khoảng năm 1009 nhờ các thương nhân Hồi giáo từ bên kia Sahara; triều đình của ông giữ Hồi giáo trong khi phần lớn người Songhay vẫn giữ tôn giáo riêng của mình.
từ Kairouan · qua thương mại
1009 · Tuyền Châu
Thương nhân Ả Rập và Ba Tư định cư ở Tuyền Châu, hải cảng lớn nhất Trung Quốc thời Tống và Nguyên; thánh đường Thanh Tịnh được lập năm 1009.
từ Sohar · qua thương mại
khoảng 1021 · Punjab (Lahore)
Mahmud xứ Ghazni sáp nhập Punjab, và Lahore trở thành một kinh đô của nhà Ghaznavid, nơi nhà Sufi Ali Hujwiri giảng dạy và được an táng.
từ Ghazni · qua chinh phục · Sunni
khoảng 1053, trở thành tôn giáo chính ngay · Mzab (Ghardaïa)
Những người Ibadi chạy khỏi Tahert sau năm 909 đến định cư ở thung lũng sa mạc Mzab, lập nên Ghardaïa vào khoảng năm 1053, một trong năm thị trấn có tường bao của vùng này.
từ Tahert · qua di cư · Ibadi
1084, tôn giáo chính từ 1400 · Tiểu Á (Konya)
Người Turk Seljuk, ồ ạt tràn vào Tiểu Á sau khi đánh bại Đông La Mã ở Manzikert năm 1071, chiếm Konya năm 1084; nơi đây trở thành kinh đô của Hồi quốc Rûm.
từ Isfahan · qua chinh phục · Sunni
khoảng 1085 · Kanem (Njimi)
Hume, vị mai (vua) của Kanem, theo Hồi giáo từ học giả Muhammad ibn Mani vào khoảng năm 1085; tôn giáo này đã đến đây qua con đường buôn bán xuyên Sahara với Fezzan và Tripoli.
từ Tripoli · qua truyền giáo · Sunni
khoảng 1100 · Mali (Timbuktu)
Được người Tuareg lập nên như một khu trại theo mùa, Timbuktu lớn lên thành một thị trấn buôn bán và học thuật Hồi giáo; Mansa Musa của Mali xây thánh đường Djinguereber sau chuyến hành hương năm 1324.
từ Koumbi Saleh · qua thương mại
1107 · Zanzibar (Kizimkazi)
Một bia ký chữ Kufic năm 1107 trong thánh đường Kizimkazi là dấu vết có niên đại sớm nhất của Hồi giáo trên đảo Zanzibar; sự cai trị của Oman cùng các sultan theo phái Ibadi chỉ bắt đầu từ năm 1698.
từ Kilwa · qua thương mại
1187, trở thành tôn giáo chính ngay · Jerusalem
Saladin giành lại Jerusalem từ tay quân Thập tự chinh năm 1187 và đưa người Hồi giáo trở lại sinh sống; trừ giai đoạn 1229–1244, thành phố nằm dưới sự cai trị Hồi giáo cho đến năm 1917.
từ Damascus · qua chinh phục
1193 · Delhi
Qutb al-Din Aibak chiếm Delhi cho Muhammad xứ Ghor năm 1193 và lập nên Hồi quốc Delhi năm 1206; người Hồi giáo cai trị phần lớn Ấn Độ trong nhiều thế kỷ nhưng vẫn là thiểu số.
từ Ghazni · qua chinh phục · Sunni
1204 · Bengal (Lakhnauti)
Bakhtiyar Khalji chiếm Bengal và cai trị từ Lakhnauti; về sau, các nhà Sufi và những người khai hoang rừng ở miền đông châu thổ đã khiến vùng này phần lớn theo Hồi giáo (theo Eaton).
từ Delhi · qua chinh phục · Sunni
1257, tôn giáo chính từ 1313 · Kim Trướng hãn quốc (Sarai)
Berke, vị hãn Hồi giáo đầu tiên của Kim Trướng hãn quốc, cải đạo nhờ Sayf al-Din Bakharzi, một nhà Sufi ở Bukhara; sau năm 1313, Özbeg Khan đưa Hồi giáo thành tôn giáo của nhà nước.
từ Bukhara · qua truyền giáo · Sunni
khoảng 1264, tôn giáo chính từ 1368 · Brunei
Bia mộ năm 1264 của một người Hồi giáo gốc Hoa là dấu vết cổ nhất; theo truyền thống, Awang Alak Betatar trở thành sultan Hồi giáo đầu tiên của Brunei năm 1368, lấy hiệu Muhammad Shah.
từ Tuyền Châu · qua thương mại · Sunni
khoảng 1267, trở thành tôn giáo chính ngay · miền bắc Sumatra (Pasai)
Merah Silu trở thành sultan với tên Malik al-Salih, một trong những nhà cai trị Hồi giáo đầu tiên của thế giới Mã Lai; bia mộ năm 1297 của ông được tạc ở Cambay, dấu hiệu của con đường buôn bán đã mang Hồi giáo đến.
từ Cambay · qua thương mại · Sunni
1326 · Bursa
Orhan, con trai Osman, chiếm thị trấn Prusa của Đông La Mã năm 1326 và biến nơi đây thành kinh đô đầu tiên của nhà Ottoman.
từ Konya · qua chinh phục · Sunni
khoảng 1380, tôn giáo chính từ 1457 · Sulu (Jolo)
Truyền thống cho rằng học giả Makhdum Karim đã dựng thánh đường đầu tiên ở Sulu vào khoảng năm 1380; Sharif ul-Hashim lập nên Hồi quốc Sulu vào thế kỷ 15.
từ Tuyền Châu · qua thương mại và truyền giáo · Sunni
khoảng 1380, tôn giáo chính từ 1807 · xứ Hausa (Kano)
Thương nhân Wangara từ Mali đưa Hồi giáo tới Kano dưới thời vua Ali Yaji; cuộc jihad của Usman dan Fodio, khởi đầu năm 1804, giành Kano năm 1807 về cho Khalifah Sokoto.
từ Timbuktu · qua thương mại và truyền giáo · Sunni
khoảng 1414, trở thành tôn giáo chính ngay · Malacca
Parameswara, người lập ra Malacca, theo Hồi giáo vào khoảng năm 1414 sau khi cưới một công chúa Pasai; từ đó hải cảng này mang Hồi giáo đi theo các tuyến thương mại của quần đảo.
từ Pasai · qua thương mại · Sunni
1453, tôn giáo chính từ 1477 · Istanbul
Mehmed II chiếm Constantinopolis năm 1453 và đặt làm kinh đô Ottoman, đưa người Hồi giáo đến định cư; theo cuộc điều tra dân số năm 1477, họ đã chiếm đa số.
từ Bursa · qua chinh phục · Sunni
1461, tôn giáo chính từ 1600 · Bosnia (Sarajevo)
Isa-Beg Isaković lập nên Sarajevo như một thị trấn Ottoman ngay trước khi vương quốc Bosnia sụp đổ năm 1463; trong thế kỷ tiếp theo, nhiều người Bosnia trở thành tín đồ Hồi giáo.
từ Istanbul · qua chinh phục · Sunni
khoảng 1475, tôn giáo chính từ 1527 · Java (Demak)
Raden Patah lập nên Hồi quốc Demak, vương quốc Hồi giáo đầu tiên trên đảo Java; cùng với các nhà truyền đạo được người đời nhớ đến là Wali Songo, Hồi giáo lan khắp hòn đảo.
từ Malacca · qua thương mại và truyền giáo · Sunni
1478, tôn giáo chính từ 1700 · Albania (Krujë)
Krujë, thành trì của Skanderbeg, rơi vào tay Ottoman năm 1478; trong hai thế kỷ tiếp theo, phần lớn người Albania chuyển sang Hồi giáo.
từ Istanbul · qua chinh phục
khoảng 1500, đến 1571 · Maynila
Maynila bên sông Pasig trở thành một thị trấn Hồi giáo gắn bó với Brunei; các rajah của thị trấn, trong đó có Sulayman, để mất nó vào tay người Tây Ban Nha, những người lập nên Manila ngay tại nơi này năm 1571.
từ Brunei · qua thương mại và chinh phục · Sunni
1694 · Cape Town
Năm 1694, người Hà Lan đày Shaykh Yusuf người Makassar tới vùng Cape; cùng với nô lệ và tù nhân từ Đông Ấn, ông khởi đầu cộng đồng người Mã Lai Cape, với thánh đường đầu tiên mở cửa năm 1794.
từ Demak · qua di cư · Sunni
khoảng 1800, đến 1910 · Bahia (Salvador)
Những người Hồi giáo Hausa và Yoruba bị bắt làm nô lệ và đưa tới Bahia đã lập nên những cộng đồng về sau lãnh đạo cuộc nổi dậy Malê năm 1835; tiếp theo là đàn áp và trục xuất, và cộng đồng dần mai một.
từ Kano · qua di cư · Sunni
1866 · Úc (Adelaide)
Những người dắt lạc đà từ Ấn Độ thuộc Anh và Afghanistan, được gọi chung là “người Afghan”, điều hành các đoàn lữ hành ở vùng hoang mạc nội địa (outback) từ thập niên 1860 và xây một thánh đường ở Adelaide vào cuối thập niên 1880.
từ Lahore · qua di cư · Sunni
1910 · Luân Đôn
Những người Hồi giáo Ấn Độ, nhiều người là thuỷ thủ, lập Quỹ Thánh đường Luân Đôn năm 1910; người di cư từ Pakistan và Bangladesh sau Chiến tranh thế giới thứ hai đã biến Luân Đôn thành một trung tâm Hồi giáo.
từ Lahore · qua di cư
khoảng 1916 · Dearborn
Người Hồi giáo Ả Rập, phần lớn từ vùng nay là Liban và về sau từ Yemen, đến làm việc trong các nhà máy ô tô của Henry Ford; Dearborn trở thành một trung tâm đời sống Hồi giáo của người Mỹ gốc Ả Rập.
từ Damascus · qua di cư
1926 · Paris
Được xây để tôn vinh những người lính Hồi giáo trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, Đại thánh đường Paris mở cửa năm 1926; người di cư từ Bắc Phi đã khiến Pháp có một cộng đồng Hồi giáo đông đảo.
từ Fes · qua di cư
