Vụ thảm sát Điền Minh Kiến (còn được gọi là sự kiện Kiến Quốc Môn) là một vụ xả súng hàng loạt xảy ra tại Bắc Kinh, Trung Quốc vào ngày 20 tháng 9 năm 1994. Thượng úy Điền Minh Kiến, một sĩ quan của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, đã giết chết sĩ quan chỉ huy và một số binh sĩ khác tại căn cứ ở Thông Châu, trước khi lái xe đến Kiến Quốc Môn, nơi hắn tiếp tục xả súng bừa bãi vào đám đông trên đường phố. Mười bảy thường dân, bao gồm một nhà ngoại giao người Iran và con trai ông, cùng khoảng 11 binh sĩ và cảnh sát đã thiệt mạng trước khi Điền bị một lính bắn tỉa của cảnh sát hoặc quân đội bắn chết.
Lý lịch
Điền Minh Kiến ( tiếng Trung: 田明建 ), sinh ngày 20 tháng 9 năm 1964, là một thượng úy công tác tại một căn cứ quân đội ở huyện Thông Châu, ngoại ô Bắc Kinh. Hắn đã phục vụ trong quân đội hơn mười năm, ban đầu với vai trò xạ thủ thiện xạ, và có chuyên môn cao về công nghệ quân sự. Hắn từng được thăng chức lên sĩ quan tham mưu trung đoàn phụ trách các vấn đề quân sự. Vào thời điểm xảy ra vụ nổ súng, hắn đang giữ chức vụ này tại Trung đoàn 12 thuộc Sư đoàn Vệ binh số 3 thuộc Bộ tư lệnh Thủ vệ Bắc Kinh.
Theo một nguồn thông tin, Điền đã cãi nhau gay gắt với cấp trên vì họ ép vợ hắn nạo phá thai đứa con thứ hai theo chính sách một con của Trung Quốc. Điền đã có một con gái; tuy nhiên, do xuất thân từ vùng nông thôn tỉnh Hà Nam, với tư tưởng truyền thống coi trọng việc có con trai, Điền đã bí mật lên kế hoạch sinh con trai cho đến khi một người khác trong quân đội phát giác và cán bộ kế hoạch hóa gia đình đã tới ép vợ hắn phải phá thai. Vợ của Điền khi đó mang thai được bảy tháng đã qua đời trong ca phẫu thuật nạo phá cùng với thai nhi (sau này được xác định là một bé trai). Ngoài ra, hắn trước đó cũng đã bị kỷ luật vì đánh một quân nhân khác.
Thông cáo chính thức
Trong một bài báo được đăng trên tạp chí Tương Trào (《湘潮》), một tạp chí thuộc Cơ quan Nghiên cứu Lịch sử Đảng tỉnh Hồ Nam, Điền Minh Kiến bị mô tả là kẻ có tham vọng tiền tài chức tước, tùy tiện đánh đập và mắng mỏ cấp dưới, thậm chí còn tặng quà cho các lãnh đạo trung đoàn để dễ bề thăng chức.
Theo bài báo, Điền Minh Kiến từng bị phát hiện nhận hối lộ và sau đó bị giáng chức xuống làm phó trung đội trưởng trong trung đoàn. Trong thời gian công tác tại trung đoàn, Điền đã xảy ra xích mích với một quân nhân khác sau khi yêu cầu nghỉ phép về thăm thân của hắn bị từ chối, dẫn đến việc Điền xô xát với binh sĩ đó. Vụ việc này đã khiến cấp trên đình chỉ công tác của Điền và yêu cầu hắn tự kiểm điểm, cũng như quyết định tái cơ cấu trung đoàn. Không hài lòng với quyết định trên, Điền đã mâu thuẫn với lãnh đạo cấp đại đội và bị chỉ huy trung đoàn giáng lệnh phục viên. Sau đó, Điền đã thực hiện vụ xả súng tại nơi đóng quân của trung đoàn, cướp một chiếc xe lên thành phố và sau đó gây ra một vụ xả súng ở Kiến Quốc Môn.
Vụ xả súng
Tại doanh trại
Ngày 20 tháng 9, Điền mang một khẩu súng trường tự động Type 81 và giết chết chính ủy trung đoàn ngay tại bãi tập. Hắn cũng đã bắn chết ba sĩ quan quân đội khác cố gắng ngăn hắn và làm bị thương ít nhất mười người nữa trước khi bỏ trốn khỏi doanh trại. Trong khi các đồng đội của hắn được lệnh thay mặc thường phục để không gây rối trật tự công cộng trong quá trình truy tìm kẻ đào ngũ, Điền đã cướp một chiếc xe jeep và hướng về Bắc Kinh. Trong khi đó, có các báo cáo khác cho biết hắn đã lên Bắc Kinh bằng xe buýt.
Tại Kiến Quốc Môn
Vào lúc 7:20 sáng cùng ngày, khi đến gần đèn đỏ ở Kiến Quốc Môn, một tài xế đã đâm xe do Điền cầm lái lao vào một cái cây và cố gắng bỏ trốn. Điền bắn chết người này, nhảy ra khỏi xe và bắt đầu xả súng bừa bãi vào đám đông người dân trên đường tiến vào khu vực đại sứ quán. Tổng cộng, hắn đã giết 17 thường dân, bao gồm nhà ngoại giao người Iran Yousef Mohammadi Pishknari và con trai 9 tuổi của ông, trong khi một người con trai khác và con gái của ông bị thương.
Hàng nghìn cảnh sát đã tức tốc đến hiện trường để cố gắng khống chế kẻ xả súng nhưng không thành công. Điền với kinh nghiệm của một xạ thủ xuất sắc, đã kéo cảnh sát bao vây hắn vào một cuộc đấu súng kéo dài, trong đó một số lượng cảnh sát không được tiết lộ đã thiệt mạng và một số người đi đường bị trúng đạn. Một chiếc xe buýt cũng bị trúng đạn khiến tài xế hoảng loạn dừng xe đột ngột, dẫn đến thêm nhiều người bị thương. Cuối cùng, hỏa lực của cảnh sát đã buộc Điền phải rút vào một ngõ cụt trên đường Nhã Bảo, nơi y bị một lính bắn tỉa tiêu diệt.
Số thương vong chính xác vẫn chưa được biết, mặc dù ngay sau đó, 14 người được báo cáo là đã chết và 72 người khác bị thương, nhiều người trong số họ bị thương nặng đến mức các bác sĩ dự đoán số người chết sẽ lên tới 40 hoặc 50. Tờ Liên Hợp Báo ngày 7 tháng 12 cùng năm đưa tin 15 người thiệt mạng, trong đó có 6 quân nhân, và 60 người khác bị thương. Hầu hết các nạn nhân thiệt mạng đều bị bắn vào đầu hoặc ngực.
Hậu quả
Khi đài truyền hình Canada bắt đầu đưa tin trực tiếp về vụ xả súng tại khu vực đại sứ quán, chính phủ Trung Quốc đã ngay lập tức ngắt đường truyền vệ tinh và cấm đưa tin thêm, bao gồm cả phỏng vấn tại chỗ về vụ việc.
Ngay sau vụ xả súng, Bộ Tư lệnh Cảnh vệ Bắc Kinh (BGC) đã nhận lệnh từ Ủy ban Quân sự Trung ương tiến hành xem xét kỹ lưỡng vụ việc. Cuộc điều tra do Bộ Tổng tham mưu Quân Giải phóng Nhân dân và Cục Chính trị tổ chức và do Trương Chấn, nguyên phó chủ tịch Quân ủy Trung ương, dẫn đầu.
Dựa theo kết quả điều tra, Tư lệnh Quân khu Bắc Kinh, Trung tướng Lý Lai Trụ, và Chính ủy Quân khu, Trung tướng Cốc Thiện Khánh, đã bị cảnh cáo nghiêm khắc và hạ tín nhiệm nghiêm trọng trong đảng. Điều này cũng dẫn đến việc cách chức và hạ chức Tư lệnh Cảnh vệ Bắc Kinh Thiếu tướng Lưu Phong Quân và Chính ủy BGC Thiếu tướng Dương Huệ Xuyên, sau đó được thay thế bởi Hà Đạo Toàn và Trương Bảo Đồ. Ngoài ra, chỉ huy và chính ủy Sư đoàn Cận vệ số 3, cũng như chỉ huy Trung đoàn 12 và tất cả các chỉ huy tiểu đoàn và sĩ quan huấn luyện thuộc quyền ông ta đều bị cách chức, đồng thời một số quan chức quân sự thuộc Cục Chính trị Quân khu Bắc Kinh, Bộ Chỉ huy Thủ vệ Bắc Kinh và Cục Chính trị cũng đã bị kỷ luật. Tổng cộng, khoảng 60 quan chức quân đội đã bị trừng phạt, giáng cấp hoặc bãi nhiệm do hậu quả của vụ xả súng.
Cuối cùng, Sư đoàn Vệ binh số 3 thuộc Thủ vệ Bắc Kinh bị điều chuyển từ Bắc Kinh ra phía biên giới, và Bộ Tư lệnh Quân ủy Trung ương đã ban hành mệnh lệnh cho toàn quân để quán triệt duy trì hệ thống quản lý vũ khí và tăng cường công tác tư tưởng. Những người khác được khen thưởng nhờ đóng góp trong việc khống chế vụ nổ súng, trong đó có một quan chức chỉ đạo việc chặn Điền và xạ thủ đã bắn chết hắn.