Kể từ thế kỷ 19, Hoa Kỳ đã thực hiện nhiều nỗ lực nhằm giành lấy đảo Greenland từ Đan Mạch. Về mặt lịch sử, gần 40% lãnh thổ của Hoa Kỳ có được thông qua việc mua bán; đáng chú ý là Alaska và thương vụ Louisiana. Đã có những cuộc thảo luận trong chính quyền liên bang Hoa Kỳ về việc mua Greenland vào năm 1867, được ủng hộ bởi ngoại trưởng William H. Seward, và một lần nữa vào năm 1910. Trong Thế chiến II, Hoa Kỳ đã xây dựng các căn cứ quân sự tại Greenland, và kể từ đó họ luôn duy trì ít nhất một căn cứ quân sự tại đây. Năm 1946, Hoa Kỳ đã bí mật đề nghị mua Greenland, nhưng đã bị Đan Mạch từ chối. Kể từ năm 1949, Greenland nằm dưới sự bảo vệ của NATO, tổ chức mà cả Hoa Kỳ và Đan Mạch đều là thành viên. Tuy nhiên, Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân đã đề xuất thâu tóm Greenland vào năm 1955. Gần đây hơn, Donald Trump đã khẳng định trong cả hai nhiệm kỳ tổng thống của mình rằng Hoa Kỳ nên tiếp quản Greenland.
Năm 2019, trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, Donald Trump đã bày tỏ mong muốn Hoa Kỳ mua lại Greenland; đề nghị này đã bị từ chối và bị Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen mô tả là "lố bịch". Trong nhiệm kỳ thứ hai của mình, kể từ năm 2025, Trump đã cổ súy cho chủ nghĩa bành trướng của Mỹ và ngày càng khẳng định mạnh mẽ rằng Hoa Kỳ phải thâu tóm Greenland. Sau những lời từ chối bán lãnh thổ phía Greenland và Đan Mạch, Trump đã đe dọa xâm lược hoặc sáp nhập Greenland. Điều này đã châm ngòi cho Khủng hoảng Greenland.
Greenland là một lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch. Chính quyền Greenland và Đan Mạch đã công khai khẳng định quyền tự quyết của Greenland và tuyên bố rằng Greenland "không phải để bán". Hầu hết người dân Greenland phản đối việc Mỹ tiếp quản, và nhiều người Đan Mạch coi mối quan hệ lịch sử với Greenland là một phần không thể thiếu trong bản sắc dân tộc Đan Mạch.
Lý do
Lịch sử ban đầu về tuyên bố chủ quyền ở Greenland
Năm 1261, các thuộc địa Bắc Âu ở miền nam Greenland chấp nhận quyền thống trị của Na Uy. Mặc dù các thuộc địa này đã giải thể vào thập niên 1400, Na Uy vẫn không từ bỏ các tuyên bố chủ quyền của Na Uy đối với Greenland và tiếp tục được Đan Mạch-Na Uy khẳng định sau khi liên minh các vương quốc Đan Mạch và Na Uy vào năm 1537. Bắt đầu từ năm 1721, các nhà truyền giáo và thương nhân từ Đan Mạch-Na Uy bắt đầu tái chiếm miền nam Greenland. Năm 1775, Đan Mạch-Na Uy tuyên bố Greenland là xứ thuộc địa. Cùng với tất cả các quốc gia phụ thuộc khác của Na Uy, Greenland chính thức được chuyển từ Na Uy sang Đan Mạch theo Hòa ước Kiel vào năm 1814 và Đan Mạch bắt đầu cố gắng xâm chiếm toàn bộ hòn đảo vào thập niên 1880.
Các đề nghị
Thế kỷ 21
Hoa Kỳ, Nga và Trung Quốc tăng cường chú ý đến Greenland và địa chính trị Bắc Cực vào đầu thế kỷ 21. Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton và người đồng cấp Nga Sergey Lavrov đã tham dự cuộc họp năm bộ 5 Bắc Cực năm 2010. Rasmus Nielsen của Đại học Greenland cho biết vào năm 2019, "Trong vài năm qua, chúng ta có thể thấy sự tập trung và tham gia lớn hơn mà Hoa Kỳ muốn có [ở Greenland]. Quý vị có thể cảm thấy rằng Hoa Kỳ đang thực sự thức tỉnh" trước thực tế Bắc Cực – một phần vì Nga, một phần vì Trung Quốc".
Hoa Kỳ
Đại sứ Mỹ tại Đan Mạch James P. Cain đã viết vào năm 2007 rằng nền độc lập của Greenland là điều không thể tránh khỏi. Nước Mỹ của ông có cơ hội tác động đến cấu trúc của một quốc gia mới nên chuẩn bị bằng cách liên lạc trực tiếp với Greenland khi hòn đảo này giành được quyền tự chủ. Cain viết: "Các chương trình giáo dục, văn hóa và khoa học đang diễn ra của Mỹ đã củng cố mối quan hệ với đất nước tương lai và đẩy Trung Quốc ra ngoài".
Đề xuất của Donald Trump
Nhiệm kỳ đầu tiên
Kể từ năm 2019, trong nhiệm kỳ đầu tiên và ngày càng tăng kể từ khi được bầu vào nhiệm kỳ thứ hai, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần và nhất quán khẳng định tuyên bố rằng Hoa Kỳ nên kiểm soát Greenland.
Trump được cho là đã thảo luận về việc mua lại Greenland từ năm 2017. Trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của mình, Ron Lauder đã gợi ý với Trump rằng Hoa Kỳ nên mua Greenland và tự mình đề nghị đóng vai trò là kênh liên lạc hậu trường với chính phủ Đan Mạch. Trump sau đó tuyên bố ý tưởng này là cảm hứng cá nhân của ông, và giao nhiệm vụ cho Cố vấn An ninh Quốc gia John Bolton nghiên cứu nó. Bolton đã giao cho Fiona Hill thực hiện đề xuất này, tập hợp một nhóm nhỏ để thảo luận các phương án, và tham gia vào các cuộc đàm phán bí mật với đại sứ Đan Mạch. Trump nhiều lần đề xuất lấy ngân sách liên bang dành cho Puerto Rico để mua Greenland, và thảo luận về việc trao đổi hòn đảo này lấy lãnh thổ nói trên. Trump sau đó đã nói với các nhà báo của tờ New York Times là Peter Baker và Susan Glasser trong một cuộc phỏng vấn cho cuốn sách của họ rằng ông say mê thương vụ này vì kích thước của hòn đảo, và ông nghĩ đó là một thương vụ bất động sản tuyệt vời sẽ đảm bảo vị trí của ông trong lịch sử.
Trump đã thảo luận ý tưởng mua Greenland với các cố vấn cấp cao và Thượng nghị sĩ Tom Cotton, người đã đề xuất mua hòn đảo này với đại sứ Đan Mạch Lars Gert Lose vào tháng 8 năm 2018. Nhà địa chất người Úc Greg Barnes đã thảo luận về đất hiếm của hòn đảo với 20 quan chức chính quyền tại Nhà Trắng vào tháng 7 năm 2019. Những người ủng hộ việc mua lại, bao gồm Cục Các vấn đề Khoa học và Môi trường Quốc tế và Đại dương, được cho là đã thảo luận về việc mở rộng quan hệ đối tác của Mỹ với hòn đảo, bao gồm cả khả năng mua lại. Một quan chức tuyên bố rằng Hoa Kỳ có thể trợ cấp cho Greenland nhiều hơn mức Đan Mạch có thể làm; tính đến tháng 1 năm 2020, khoản trợ cấp này thấp hơn ngân sách hàng năm của El Paso, Texas. Cotton nói rằng ông đề xuất việc mua lại với tổng thống vì tầm quan trọng của hòn đảo đối với an ninh quốc gia Hoa Kỳ và tiềm năng kinh tế to lớn.
Khi Wall Street Journal đưa tin về các cuộc thảo luận của Trump vào tháng 8 năm 2019, Thủ tướng Greenland Kim Kielsen, Bộ trưởng Ngoại giao Greenland Ane Lone Bagger, các đại diện của Greenland tại Nghị viện Đan Mạch, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen, cựu thủ tướng và lãnh đạo phe đối lập Lars Løkke Rasmussen, cùng các thành viên của các đảng phái khác đều bác bỏ việc bán hòn đảo. Các tuyên bố rất đa dạng, từ những bình luận ngoại giao đơn thuần đến những lời từ chối thẳng thừng, gọi ý tưởng bán Greenland là "hoàn toàn nực cười". Một số người cho rằng đề xuất của Trump hẳn là một trò đùa. Frederiksen, khi đang ở Greenland, đã nói "Đây là một cuộc thảo luận phi lý" vì "Greenland không phải để bán. Greenland không phải của Đan Mạch. Greenland là của người Greenland". Thủ tướng nhấn mạnh mong muốn của Đan Mạch trong việc tiếp tục duy trì mối quan hệ Đan Mạch – Hoa Kỳ chặt chẽ, đồng thời tuyên bố rằng bà cởi mở với việc gia tăng sự hiện diện quân sự của Mỹ.
Vào ngày 20 tháng 8 năm 2019, Trump đã hủy chuyến thăm cấp nhà nước đã lên kế hoạch tới Đan Mạch do những nhận xét của Frederiksen bác bỏ khả năng bán Greenland. Việc hủy bỏ diễn ra ngay sau khi Carla Sands, đại sứ Mỹ, đăng tweet rằng "Đan Mạch đã sẵn sàng cho chuyến thăm của Tổng thống @realDonaldTrump! Đối tác, đồng minh, người bạn" và được cho là đã gây bất ngờ cũng như bối rối cho chính phủ Đan Mạch. Chính phủ Đan Mạch đã nhanh chóng truyền đạt sự ủng hộ của mình đối với chính sách của Mỹ, bao gồm cả ở Bắc Cực; ngày hôm sau, Frederiksen mời gọi "sự hợp tác mạnh mẽ hơn" với Hoa Kỳ trong các vấn đề Bắc Cực. Sau khi nhắc lại rằng Greenland không phải để bán, Frederiksen đã lặp lại tuyên bố của bà về tầm quan trọng của liên minh với Hoa Kỳ bằng tiếng Anh để đảm bảo rằng các quan chức Mỹ nghe được những lời của bà. Nỗ lực của Đan Mạch nhằm xoa dịu Hoa Kỳ dường như đã có hiệu quả; vào cuối ngày hôm đó, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo đã gọi điện cho Bộ trưởng Ngoại giao Đan Mạch Jeppe Kofod, ca ngợi sự hợp tác Đan Mạch–Mỹ ở khu vực Bắc Cực và liên minh giữa hai nước. Cả hai cũng xác nhận ý định tăng cường hợp tác trong khu vực. Nhà phân tích người Đan Mạch Kristian Mouritzen nhận định rằng Pompeo đã giúp Frederiksen "dàn xếp ổn thỏa với Trump", ngăn chặn được điều đang "trở thành một vấn đề rất lớn đối với Đan Mạch".
Nhiệm kỳ thứ hai
Vào ngày 4 tháng 3 năm 2025, Trump đã có bài phát biểu trước Quốc hội Hoa Kỳ, trong đó ông tuyên bố: "Bằng cách này hay cách khác, chúng ta sẽ lấy được" Greenland. Trong cuộc gặp ngày 13 tháng 3 năm 2025 với Tổng thư ký NATO Rutte, Trump gợi ý rằng ông sẽ phối hợp với NATO khi sáp nhập Greenland, điều mà ông nói ông nghĩ sẽ xảy ra. Rutte phản hồi rằng ông muốn "để [vấn đề] đó ra bên ngoài... Tôi không muốn lôi kéo NATO vào chuyện đó" trong khi đồng ý với Trump về sự cần thiết của việc hợp tác an ninh tại Bắc Cực. Vào ngày 14 tháng 3 năm 2025, Jens-Frederik Nielsen, lãnh đạo của đảng Dân chủ Greenland, đảng giành được nhiều ghế nhất trong cuộc tổng tuyển cử Greenland năm 2025, đã kêu gọi thành lập một đại liên minh để thể hiện sự đoàn kết trước những đe dọa sáp nhập từ Mỹ. Cùng ngày, lãnh đạo của tất cả năm đảng trong Inatsisartut (Quốc hội Greenland) đã đưa ra tuyên bố chung bác bỏ những bình luận lặp đi lặp lại của Trump về việc sáp nhập. Thủ tướng Đan Mạch Frederiksen cũng đưa ra tuyên bố ủng hộ các nhà lãnh đạo Greenland. Vào ngày 7 tháng 5 năm 2025, chính phủ Đan Mạch đã triệu tập Đại sứ Hoa Kỳ tại Đan Mạch sau một báo cáo của tờ Wall Street Journal cho biết các quan chức làm việc cho Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã ra lệnh cho người đứng đầu Cục Tình báo Trung ương (CIA), Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) và Cơ quan Tình báo Quốc phòng (DIA) thu thập thông tin tình báo về phong trào độc lập của Greenland và thái độ đối với các nỗ lực khai thác tài nguyên của Mỹ tại lãnh thổ này.
Vào ngày 27 tháng 8 năm 2025, chính phủ Đan Mạch một lần nữa triệu tập đại biện lâm thời Hoa Kỳ Mark Stroh sau khi có báo cáo về việc ít nhất ba công dân Mỹ, được cho là có liên hệ với Trump, đang cố gắng thực hiện các hoạt động ngầm để kích động chủ nghĩa ly khai. Truyền thông Đan Mạch đưa tin rằng ba cá nhân này đang tiến hành các hoạt động gây ảnh hưởng tại Greenland, chẳng hạn như thu thập danh sách những người thân Mỹ, danh sách những người chỉ trích Trump, và các lập luận để sử dụng chống lại sự cai trị của Đan Mạch.
Là kết quả từ sự kiên quyết của chính phủ Hoa Kỳ trong việc thâu tóm Greenland và gây ra những căng thẳng ngoại giao giữa hai thành viên NATO, cơ quan tình báo quân sự của Đan Mạch đã xếp loại Hoa Kỳ là một mối đe dọa tiềm tàng đối với an ninh quốc gia của họ và, rộng hơn là, đối với châu Âu trong báo cáo thường niên được công bố vào thứ Tư, ngày 10 tháng 12. Đây là một kết luận bất ngờ tại một quốc gia từ lâu đã tự coi mình là một trong những đối tác thân cận nhất của Washington. Báo cáo đề cập đến việc sử dụng các vũ khí kinh tế, đặc biệt là thuế quan, đồng thời lưu ý rằng Washington không còn loại trừ khả năng sử dụng vũ lực, ngay cả đối với một trong những đối tác của mình.
Vào ngày 22 tháng 12 năm 2025, Trump thông báo rằng ông đã bổ nhiệm thống đốc bang Louisiana Jeff Landry làm đặc phái viên để thực hiện việc sáp nhập lãnh thổ Greenland, tuyên bố rằng "chúng ta phải có được nó" vì lý do an ninh quốc gia. Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen đã tái khẳng định trong phản hồi của mình rằng các quyết định về tương lai của Greenland sẽ được đưa ra ngay tại hòn đảo này, và lập trường đã nhận được sự ủng hộ từ Liên minh châu Âu, Pháp, và Canada. Đan Mạch đã triệu tập đại sứ Hoa Kỳ cùng với đại diện của Greenland để nêu rõ quan điểm của họ và yêu cầu một lời giải thích.
Sau khi Hoa Kỳ ném bom Venezuela và bắt giữ Nicolás Maduro vào ngày 3 tháng 1 năm 2026, Trump đã nhắc lại mong muốn thâu tóm Greenland, ông tuyên bố rằng Hoa Kỳ cần Greenland vì lý do "an ninh quốc gia". Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen đã phản hồi bằng cách thúc giục Trump "ngừng đe dọa Greenland" và cảnh báo rằng một cuộc cưỡng chiếm của Mỹ đối với hòn đảo này sẽ đồng nghĩa với sự tan rã của NATO. Vào ngày 6 tháng 1, Mette Frederiksen cùng các nhà lãnh đạo của Pháp, Đức, Ý, Ba Lan, Tây Ban Nha và Vương quốc Anh đã đưa ra một tuyên bố chung, phản đối các bình luận của Trump về việc thâu tóm Greenland. Các ngoại trưởng của Đan Mạch, Phần Lan, Iceland, Na Uy và Thụy Điển cũng đưa ra một tuyên bố, khẳng định rằng các vấn đề liên quan đến chủ quyền của Greenland là do người dân Greenland tự quyết định.
Vào ngày 6 tháng 1 năm 2026, tờ The New York Times đăng tải cuộc phỏng vấn với ông Trump, trong đó ông tuyên bố rằng việc lựa chọn giữa thâu tóm Greenland hay giữ lại NATO "có thể là một sự đánh đổi". Ông giải thích lý do muốn thâu tóm vùng lãnh thổ này là: "Vì đó là điều tôi cảm thấy cần thiết về mặt tâm lý để đạt được thành công. Tôi nghĩ quyền sở hữu mang lại những thứ mà bạn không thể có được thông qua các hợp đồng thuê hay hiệp ước. Quyền sở hữu đem đến những yếu tố mà việc ký kết văn bản đơn thuần không thể mang lại."
Khi bị gặng hỏi liệu điều đó quan trọng về mặt tâm lý đối với cá nhân ông hay đối với đất nước, ông Trump khẳng định: "Quan trọng về mặt tâm lý đối với tôi. Có thể tổng thống khác sẽ nghĩ khác, nhưng tới giờ thì tôi luôn đúng về mọi thứ." Ông nói thêm: "Chúng ta sẽ hành động đối với Greenland, dù họ muốn hay không. Vì nếu chúng ta không làm, Nga hoặc Trung Quốc sẽ chiếm lấy nó, và chúng ta sẽ không đời nào để Nga hay Trung Quốc trở thành hàng xóm của mình." Ông cũng cho biết không ngại sử dụng vũ khí hạt nhân nếu "cần thiết", dù thừa nhận điều đó "có thể làm NATO phật ý."
Khi được hỏi liệu có giới hạn nào cho việc sử dụng quyền lực toàn cầu của mình không, ông Trump tuyên bố: "Có chứ, một thứ. Đạo đức của tôi. Lý trí của tôi. Đó là thứ duy nhất ngăn cản tôi." Ông tuyên bố thêm: "Tôi không cần luật pháp quốc tế" và "Tôi không tìm cách hại ai cả". Tuy nhiên sau đó, ông nói rõ lại rằng mình có ý định tuân thủ luật pháp quốc tế, nhưng "còn tùy vào định nghĩa luật pháp quốc tế của bạn là gì đã."