Đang tải bài viết từ Wikipedia…
Thiên tai
Nạn đói lớn ở Trung Quốc
giai đoạn có nạn đói lan rộng từ 1959 đến 1961 ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
- 1959 – 1961
- Đông Á
Thiên tai
giai đoạn có nạn đói lan rộng từ 1959 đến 1961 ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Đang tải bài viết từ Wikipedia…
Nạn đói lớn Trung Quốc (tiếng Trung: 三年大饑荒), còn được nói giảm là Ba năm thiên tai (Trung văn giản thể: 三年自然灾害; Trung văn phồn thể: 三年自然災害), là một giai đoạn thiếu đói từ năm 1958 đến 1961 tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, trong đó các chính sách kinh tế như Đại nhảy vọt, Chiến dịch diệt chim sẻ cùng với thiên tai đã khiến sản lượng nông nghiệp sụt giảm, gây ra nạn đói tại nhiều vùng ở Trung Quốc.
Theo thống kê của chính phủ, có khoảng 15 triệu người chết trong khoảng thời gian này. những nguồn tin không chính thức ước đoán khác nhau, các học giả cho là số nạn nhân chết đói từ 20 cho đến 43 triệu người. Sử gia Frank Dikötter, đã từng tới Trung Quốc để nghiên cứu tài liệu trong văn khố ở đó, ước đoán dân số mất mát là 45 triệu người từ 1958 cho tới 1962 (khoảng một nửa là số người chết, một nửa là số ca sảy thai hoặc bỏ thai).
Trong Hội nghị Bảy nghìn cán bộ vào đầu năm 1962, Lưu Thiếu Kỳ, khi đó là Chủ tịch Trung Quốc, đã chính thức kể luận 30% nạn đói là do thiên tai và 70% là do chính sách kinh tế sai lầm của con người (三分天灾，七分人祸). Các cụm từ 3 năm khó khăn kinh tế và Ba năm đắng cay cũng dùng để chỉ giai đoạn này.
Nguyên nhân của Nạn đói lớn ở Trung Quốc là những áp lực xã hội, việc quản lý kinh tế sai lầm, những sự thay đổi quá khích trong nông nghiệp. Mao Trạch Đông, chủ tịch của đảng Cộng sản Trung Quốc, đưa vào những thay đổi lớn lao trong ngành nông nghiệp, nông dân được tập hợp vào các công xã và các hoạt động sản xuất riêng bị cấm. Điều này khiến động lực sản xuất của nông dân sút giảm, dẫn tới việc canh tác bị thực hiện qua loa, sản lượng lương thực sụt giảm. Những áp lực xã hội áp đặt lên người dân về mặt nông nghiệp lẫn thương mại, mà chính phủ kiểm soát. Vì các chính sách kinh tế, nông nghiệp sai lầm trong Đại nhảy vọt như Chiến dịch diệt chim sẻ, xây dựng công xã nhân dân trong khoảng thời gian 1958–1962, sản xuất nông nghiệp bị sụt giảm nhiều.
Vào năm 1959 và 1960, thiên tai ập đến nhiều tỉnh của Trung Quốc cũng khiến sản xuất nông nghiệp sụt giảm. Khô hạn, lụt lội, và thời tiết xấu làm cho Trung Quốc hoàn toàn trở tay không kịp. Sông Hoàng Hà gây lụt miền Đông Trung Quốc vào tháng 7 năm 1959. Theo Trung tâm Thảm họa (Disaster Center), ước tính khoảng 2 triệu người chết do nạn lụt đó. Vào năm 1960, hạn hán và các điều kiện thời tiết xấu khác đã làm ảnh hưởng đến 55% đất canh tác. Khoảng 60% đất nông nghiệp ở miền bắc Trung Quốc không có một chút mưa nào.
Cho đến đầu thập kỷ 1980, lập trường của chính phủ Trung Quốc, được phản ánh qua tên gọi nạn đói trên là "3 năm thiên tai", rằng nạn đói phần lớn là do một loạt các thiên tai bị làm phức tạp hóa thêm bởi các lỗi hoạch định. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu bên ngoài Trung Quốc nhìn chung đồng ý rằng các thay đổi về chính sách và thể chế hàng loạt đi theo cuộc Đại nhảy vọt là các nhân tố chính dẫn đến nạn đói lớn này. Kể từ thập niên 1980, đã có sự thừa nhận chính thức lớn hơn của Trung Quốc về tầm quan trọng của các sai lầm chính sách trong việc gây ra tai họa trên, công nhận 35% là do thiên tai và 65% là xuất phát từ sự quản lý sai lầm.
Nội dung từ bài Wikipedia “Nạn đói lớn ở Trung Quốc”, theo giấy phép CC BY-SA 4.0.