Các cuộc biểu tình George Floyd là một loạt các cuộc biểu tình phản đối sự bạo hành của cảnh sát và phân biệt chủng tộc bắt đầu tại Minneapolis, Hoa Kỳ từ ngày 26 tháng 5 năm 2020. Biểu tình và bạo loạn dân sự nổ ra là một phần của phản ứng trước vụ ám sát George Floyd, một người đàn ông người Mỹ gốc Phi 46 tuổi bị giết trong lúc bị bắt giữ sau khi Derek Chauvin, một sĩ quan Sở Cảnh sát Minneapolis, đè gối lên cổ Floyd trong 9 phút và 29 giây trong khi ba sĩ quan khác theo dõi và không cho người đi đường can thiệp. Chauvin và ba viên cảnh sát kia bị bắt giữ không lâu sau đó. Ngày 20 tháng 4 năm 2021, Chauvin bị kết tội vô ý giết người cấp độ hai, giết người cấp độ ba, và ngộ sát cấp độ hai.
Biểu tình cục bộ nổ ra ở trung tâm Minneapolis–Saint Paul thuộc Minnesota rồi nhanh chóng lan ra toàn quốc và hơn 2.000 thành phố và thị trấn thuộc hơn 60 quốc gia để ủng hộ cho phong trào Black Lives Matter (BLM). Các khảo sát vào mùa hè năm 2020 ước tính có khoảng 15 triệu đến 26 triệu người đã từng tham gia biểu tình tại Hoa Kỳ, khiến đây trở thành cuộc biểu tình lớn nhất lịch sử nước Mỹ.
Trong khi đa số các cuộc biểu tình diễn ra ôn hòa, biểu tình ở một số thành phố leo thang thành bạo loạn, cướp bóc, và đụng độ với cảnh sát và lực lượng chống biểu tình. Một số cảnh sát phản ứng bằng bạo lực, bao gồm đối với các phóng viên. Đến đầu tháng 6 năm 2020, ít nhất 200 thành phố ở Mỹ đã áp đặt lệnh giới nghiêm, trong khi hơn 30 bang và Washington, D.C. kích hoạt hơn 96.000 lính Vệ binh Quốc gia, Vệ binh Tiểu bang, Sư đoàn Không vận 82, và Trung đoàn Bộ binh 3. Việc triển khai binh lính, cộng với lực lượng đã được huy động liên quan đến đại dịch COVID-19 và các thiên tai khác, khiến đây trở thành hoạt động quân sự ngoài chiến tranh lớn nhất lịch sử Hoa Kỳ. Đến cuối tháng 6, ít nhất 14.000 người đã bị bắt giữ. Ước tính sau này cho thấy giữa 26 tháng 5 và 22 tháng 8, khoảng 93% các cuộc biểu tình riêng lẻ là "ôn hòa và không gây thiệt hại", trong khi tờ The Washington Post ước tính đến cuối tháng 6 có 96,3% trong số 7.305 các cuộc biểu tình không có thiệt hại về người hay tài sản. Mặc dù vậy, đốt phá, phá hoại và cướp bóc từ 26 tháng 5 đến 8 tháng 6 ước tính đã làm tổn hại khoảng 1 đến 2 tỷ đô la—tổn thất lớn nhất do bạo loạn dân sự trong lịch sử Hoa Kỳ, "phá vỡ kỷ lục tại Los Angeles năm 1992 sau sự tha bổng của các sĩ quan cảnh sát đã đánh chết Rodney King."
Cuộc biểu tình đã thúc đẩy việc xem lại bất bình đẳng sắc tộc ở Hoa Kỳ và đã dẫn đến nhiều đề xuất lập pháp ở mức độ liên bang, tiểu bang và thành phố để chống lại phân biệt chủng tộc có hệ thống, miễn trừ đủ điều kiện và sự bạo hành của cảnh sát tại Hoa Kỳ, trong khi chính quyền tổng thống Trump nhận nhiều chỉ trích vì phát ngôn cứng rắn và phản ứng hung hăng, quân sự. Cuộc biểu tình gây ra một làn sóng dỡ bỏ tượng đài và đổi tên khắp thế giới. Cuộc biểu tình diễn ra giữa đại dịch COVID-19 trên toàn cầu và giai đoạn bầu cử tổng thống Hoa Kỳ, 2020. Các cuộc biểu tình địa phương diễn ra trong suốt năm 2020, chủ yếu tại Quảng trường George Floyd, và tiếp tục qua năm 2021.
Giới chức địa phương tại Minneapolis–Saint Paul chuẩn bị cho tình huống bạo loạn tiếp diễn trong năm 2021 với việc xét xử bốn sĩ quan cảnh sát chịu trách nhiệm cho cái chết của Floyd diễn ra vào tháng 3.
Bối cảnh
Cảnh sát bạo hành tại Hoa Kỳ
Các trường hợp cảnh sát bạo hành và lạm dụng vũ lực dẫn đến chết người của các sĩ quan tại Hoa Kỳ từ lâu đã là nguyên nhân cho nhiều phong trào quyền công dân để biểu tình chống lại sự thiếu trách nhiệm cảnh sát trong những sự việc sử dụng vũ lực như thế. Cuộc bạo loạn Watts năm 1965 là lời đáp lại bạo lực của cảnh sát gây ra cái chết của 34 người, phần lớn là người Mỹ gốc Phi. Bạo loạn Los Angeles 1992 diễn ra sau khi những cảnh sát tham gia vào vụ đánh đập Rodney King được tha bổng. Trong thời gian gần đây có vụ bắn chết Michael Brown năm 2014 tại Ferguson, Missouri, sự thiếu trách nhiệm gây nên cái chết của Freddie Gray tại Baltimore năm 2015, vụ bắn chết Philando Castile 2016. và vụ bắn chết Justine Damond tại Minnesota và cái chết của Eric Garner năm 2014 tại Thành phố New York, người đã nói "Tôi không thể thở" giống George Floyd. Năm 2020, cái chết của Breonna Taylor tại tiểu bang Kentucky do cảnh sát gây ra tại căn hộ của cô trở thành tâm điểm chú ý.
Đại dịch COVID-19
Các biện pháp trước đại dịch COVID-19 lây lan, bao gồm việc đóng cửa những cửa hàng không thiết yếu và lệnh ở nhà, đã có tác động kinh tế và xã hội lớn lên người dân Hoa Kỳ khi mà hàng triệu người thất nghiệp và dễ tổn thương về mặt kinh tế. Keith Ellison, Tổng Chưởng lý Minnesota, cho rằng mọi người "đã bị giam cầm suốt hai tháng, và giờ họ được một nơi khác. Họ không biết mệt. Một số đã thất nghiệp, một số không có tiền thuê nhà, và họ đang tức giận, họ đang thất vọng".
Vào tháng 4 biểu tình chống phong tỏa diễn ra tại một số tiểu bang ở Hoa Kỳ, bao gồm Minnesota, khiến một số thống đốc tiểu bang dỡ bỏ hạn chết và bắt đầu "mở cửa lại đất nước".
Cái chết của George Floyd
Theo thông tin của cảnh sát, ngày 25 tháng 5 năm 2020, lúc 8:08 tối CDT, các sĩ quan Sở Cảnh sát Minneapolis (MPD) nhận một cuộc gọi 9-1-1 về một "làm tiền giả đang diễn ra" ở Đại lộ Chicago tại Powderhorn, Minneapolis. Sĩ quan MPD Thomas K. Lane và J. Alexander Kueng đến hiện trường với máy quay cơ thể bật sẵn. Một nhân viên cửa hàng nói các sĩ quan về người đàn ông trong chiếc xe gần đó. Sĩ quan tiếp cận chiếc xe và yêu cầu George Floyd, một người Mỹ gốc Phi 46 tuổi mà theo cảnh sát "trông có vẻ như đang say xỉn", rời khỏi xe, khiến anh "chống cự lại". Theo MPD, các sĩ quan đã "còng tay nghi phạm, và nhận thấy anh ta có vẻ đang chịu vấn đề về sức khỏe. Các sĩ quan cho gọi một xe cứu thương". Khi Floyd đã bị còng tay, anh và Sĩ quan Lane đi đến vỉa hè. Floyd ngồi trên mặt đường theo chỉ dẫn của Sĩ quan Lane. Trong một cuộc trò chuyện ngắn, người sĩ quan hỏi tên và giấy tờ của Floyd, giải thích rằng anh đang bị bắt vì sử dụng tiền giả, và hỏi nếu anh có đang "toan tính gì không". Theo báo cáo của MPD, các sĩ quan Kueng và Lane định đưa Floyd vào xe cảnh sát, nhưng lúc 8:14 tối cơ thể Floyd cứng lại và ngã xuống đất. Không lâu sau đó, Sĩ quan MPD Derek Chauvin và Tou Thao đến hiện trường bằng một chiếc xe khác. Các sĩ quan cố đưa Floyd vào xe nhưng không thành công.
Lúc này vẫn đang bị còng tay, Floyd nằm úp mặt xuống đất. Sĩ quan Kueng giữa lưng của Floyd và Lane giữ chân anh. Chauvin đặt gối trái của mình lên cổ và đầu của Floyd. Một livestream Facebook Live quay bởi một người đi đường cho thấy Sĩ quan Derek Chauvin quỳ lên cổ của Floyd. Floyd liên tục nói Chauvin "Please" và "Tôi không thể thở", trong khi một người đi đường nói sĩ quan, "Anh ta nằm xuống rồi. Để anh ấy thở đi". Sau một lúc, một người đi đường chỉ ra Floyd đang chảy máu mũi trong khi một người khác nói cảnh sát rằng Floyd "còn không chống cự bị bắt giữ nữa", nhưng cảnh sát trả lời rằng Floyd đang "nói, anh ấy vẫn ổn". Một người qua đường nói Floyd "không hề ổn", và một người khác phản đối việc cảnh sát không cho Floyd thở, giục họ "cho anh ấy đứng lên... Mấy anh có thể đưa anh ta vào xe được rồi. Anh ấy không chống cự hay gì cả". Floyd sau đó trở nên im lặng và bất động. Chauvin không rời đầu gối mình cho đến khi xe cứu thương đến. Dịch vụ y tế khẩn cấp đưa Floyd lên cán. Chauvin đã quỳ lên cổ Floyd trong khoảng bảy phút (gồm bốn phút sau khi Floyd ngưng di chuyển) nhưng một video khác cho thấy hai sĩ quan khác cũng quỳ lên Floyd.
Mặc dù báo cáo của cảnh sát khẳng định cấp cứu được gọi trước khi Floyd bị còng tay, theo tờ Star Tribune của Minneapolis, dịch vụ y tế khẩn cấp đến hiện trường sáu phút sau khi được gọi. Các y bác sĩ không tìm thấy mạch, và Floyd được xác nhận tử vong ở bệnh viện. Khám nghiệm tử thi của Floyd được tiến hành ngày 26 tháng 5, và vào ngày tiếp theo, báo cáo sơ bộ được Văn phòng Giám định Y khoa Hạt Hennepin công bố, trong đó "không tìm thấy bằng chứng vật lý nào cho thấy ngạt do chấn thương hoặc bóp cổ". Floyd có tiền sử bệnh động mạch vành và tim tăng huyết áp. Báo cáo ban đầu nói rằng "tác động của việc Floyd bị áp giữ bởi cảnh sát, tiền sử bệnh tễ của anh và bất kỳ chất gây say nào trong người anh nhiều khả năng đã góp phần vào cái chết của anh". Nhân viên khám nghiệm còn cho biết Floyd "đang phê fentanyl và từng dùng methamphetamine không lâu trước khi chết".
Ngày 26 tháng 5, Chauvin cùng ba sĩ quan khác bị sa thải. Anh bị truy tố tội ngộ sát cấp độ hai và giết người cấp độ ba; sau đó được nâng lên thành giết người cấp độ hai.
Ngày 1 tháng 6, một cuộc khám nghiệm tử thi riêng yêu cầu bởi gia đình của Floyd đã kết luận Floyd bị giết và chết vì ngạt thở do áp lực kéo dài, mâu thuẫn với báo cáo khám nghiệm trước đó. Shortly after, the official post-mortem declared Floyd's death a homicide. Video quay Sĩ quan Derek Chauvin dùng gối để đè lên cổ Floyd trong 8 phút 15 giây nhận được sự chú ý của cả thế giới và dấy lên câu hỏi về vấn đề sử dụng vũ lực bởi cơ quan hành pháp.
Biểu tình
Ở Minneapolis–Saint Paul
Biểu tình có tổ chức bắt đầu tại Minneapolis ngày 26 tháng 5, một ngày sau cái chết của George Floyd và một video vụ việc được lan truyền rộng rãi trong truyền thông. Đến trưa, hàng ngàn người đã tụ tập tại nơi Floyd chết và dựng một bia tưởng niệm tạm thời. Những người tổ chức cuộc diễu hành nhấn mạnh việc giữ cho cuộc biểu tình ôn hòa. Người biểu tình và gia đình của Floyd yêu cầu cả bốn viên cảnh sát có mặt khi anh bị bắt giữ bị kết án giết người và công lý được thực thi. Tối hôm đó, đoàn biểu tình diễu hành đến khuôn viên thứ ba của Sở Cảnh sát Minneapolis, được cho là nơi các sĩ quan cảnh sát làm việc. Sau khi nhóm biểu tình chính giải tán vào tối ngày 26 tháng 5, một nhóm gồm hàng trăm người phun sơn lên tòa nhà, ném đá và chai, làm vỡ một cửa sổ và phá hoại một chiếc xe cảnh sát. Đám đông sớm trở nên bạo loạn. Đến khoảng 8 giờ tối, cảnh sát bắn hơi cay và đạn cao su vào đoàn người biểu tình, một số người đã ném chai nước vào các sĩ quan cảnh sát.
Trong những ngày tiếp theo, biểu tình diễn ra ở nhiều địa điểm khắp khu vực metro của Minneapolis–Saint Paul. Tình hình trở nên căng thẳng vào đêm ngày 27 đến 29 tháng 5 khi mà đốt phá, bạo loạn và cướp bóc diễn ra, trái ngược với các cuộc biểu tình ban ngày hầu như ôn hòa. Một số hành động phá hoại tài sản bắt đầu ngày 27 tháng 5 bởi một người đàn ông 32 tuổi có liên hệ với các tổ chức da trắng thượng đẳng, người mà các cảnh sát địa phương nói là đã khơi mào căng thẳng sắc tộc, dẫn đến một loạt các vụ cháy và cướp giật. Cuộc bạo loạn, bao gồm việc người dân chiếm lấy và phóng hỏa khuôn viên thứ ba của Sở Cảnh sát Minneapolis ngày 28 tháng 5, thu hút sự quan tâm của truyền thông quốc gia và quốc tế. Sau khi quan chức của bang huy động Vệ binh Quốc gia Minnesota với số lượng lớn nhất kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai, các cuộc bạo loạn tắt dần và chủ yếu chỉ còn lại biểu tình ôn hòa. Tuy vậy, đến đầu tháng 6 năm 2020, bạo lực đã khiến hai người chết, 604 người bị bắt giữ, và hơn 500 triệu đô la Mỹ tài sản bị phá hoại tại 1.500 địa điểm, khiến đây trở thành giai đoạn bạo loạn địa phương lớn thứ hai lịch sử Hoa Kỳ, sau cuộc bạo loạn Los Angeles 1992.
Tại Minneapolis, phong trào biểu tình sau cái chết của George Floyd tập trung ở giao lộ Đường 38 phía đông và Đại lộ Chicago, nơi anh bị giết. Người biểu tình dựng rào chắn và biến khu vực này thành một địa điểm tưởng niệm tạm thời, trang trí bằng các tác phẩm nghệ thuật công cộng và được mô ta giống như một "ngôi đền". Hàng ngàn người tham quan đã biểu tình và tưởng niệm ở đây. Khi giới chức thành phố Minneapolis dự định đàm phán việc mở lại giao lộ vào tháng 8 năm 2020, người biểu tình đưa ra 24 yêu cầu trước khi dỡ rào chắn, bao gồm việc xét xử bốn viên cảnh sát tại hiện trường cái chết của Floyd. Tình hình vẫn tiếp diễn vào tháng 1 năm 2021.
Ở những nơi khác tại Hoa Kỳ
Biểu tình bên ngoài khu vực Minneapolis lần đầu được ghi nhận ngày 27 tháng 5 tại Memphis và Los Angeles. Không rõ liệu các cuộc biểu tình liên quan đến video cái chết của George Floyd hay cái chết của một loạt người Mỹ gốc Phi trước đó, như Ahmaud Arbery tại Atlanta ngày 23 tháng 2 và Breonna Taylor ở Louisville ngày 13 tháng 3. Đến ngày 28 tháng 5, biểu tình đã nổ ra ở một số thành phố lớn của Hoa Kỳ và số người biểu tình tiếp tục tăng. Đến tháng 6, biểu tình đã lan ra tất cả các bang của Hoa Kỳ. Ít nhất 200 thành phố đã áp đặt lệnh giới nghiêm và ít nhất 27 bang và Washington, D.C. kích hoạt hơn 62.000 lính Vệ binh Quốc gia nhằm chống lại cuộc bạo loạn.
Ở Seattle, từ đầu tháng 6, người biểu tình chiếm giữ một khu vực rộng vài block thành phố, tuyên bố đó là Khu Tự trị Capitol Hill, nơi mà theo những người biểu tình "cảnh sát bị cấm, đồ ăn miễn phí và phim tài liệu được chiếu mỗi đêm". Ngày 11 tháng 6, Tổng thống Trump kêu gọi thị trưởng Jenny Durkan và thống đốc Jay Inslee "lấy lại thành phố của bạn", và ám chỉ, theo Durkan, khả năng một phản ứng quân sự.
Ngày 3 tháng 6, khi các cuộc biểu tình tiếp tục diễn ra, CEO của Twitter Jack Dorsey khuyến khích người dùng tải ứng dụng nhắn tin mã hóa đầu cuối (E2EE) Signal.
Ngày 6 tháng 6, ước tính nửa triệu người đã tham gia biểu tình tại 550 địa điểm trên khắp nước Mỹ. Đến ngày 11 tháng 6, tờ The New York Times ghi nhận người tổ chức biểu tình dựa vào ứng dụng E2EE "để đưa ra kế hoạch và xây dựng chiến lược để đối phó với khả năng bị bắt giữ" và số lượt tải về đã "tăng vọt" khi người dân sử dụng nó để giao tiếp sau khi nhận thức về sự theo dõi của cảnh sát. Trong tuần đầu tiên của tháng 6, số lượt tải về ứng dụng nhắn tin mã hóa Signal nhiều gấp năm lần tuần trước cái chết của George Floyd. Citizen, một ứng dụng an toàn cộng đồng, cũng nhận được nhiều lượt tải về.
Ngày 10 tháng 6, hàng ngàn trường đại học, viện khoa học, các cơ quan chuyên ngành và nhà xuất bản khắp thế giới ngừng hoạt động để cho các nhà nghiên cứu thời gian suy nghĩ và hành động về phân biệc chủng tộc trong giới học thuật. Các tổ chức tham gia ngày #ShutDownSTEM bao gồm Nature Research, Viện Công nghệ Massachusetts và Hội Vật lý Hoa Kỳ.
Ngày 14 tháng 6, khoảng 15.000 người tụ tập bên ngoài Bảo tàng Brooklyn tại Grand Army Plaza cho cuộc Diễu hành Tự do, một cuộc biểu tình im lặng để phản đối cảnh sát bạo hành và bạo lực chống lại phụ nữ chuyển giới da màu. Trước sự thờ ơ của giới truyền thông về cái chết của Nina Pop, người bị đâm ở Sikeston, Missouri ngày 3 tháng 5 và Tony McDade, người bị bắn bởi cảnh sát tại Tallahassee, Florida ngày 27 tháng 5, nghệ sĩ West Dakota và drag queen Merrie Cherry, quyết định tổ chức một cuộc biểu tình im lặng, giống với cuộc Diễu hành Im lặng của NAACP năm 1917. Cuộc diễu hành nhận được sự chú ý của truyền thông, trở thành một trong những cuộc biểu tình ôn hòa lớn nhất lịch sử thành phố New York.
Ngày 19 tháng 6, Juneteenth, Liên hiệp Kho hàng và Bờ biển Quốc tế (ILWU) đóng cửa các cảng biển ở Bờ Tây để ủng hộ biểu tình. Một nhà giáo dục từ Đại học Washington nói rằng liên hiệp có lịch sử biểu tình và chính trị cánh tả ngay từ khi thành lập: "[ILWU] hiểu rằng sự chia rẽ sắc tộc chỉ mang lợi cho người chủ, vì nó tác động đến nỗ lực hợp tác và đoàn kết của công nhân". UAW cũng kêu gọi thành viên tham gia biểu tình bằng cách ngừng làm việc trong 8 phút 46 giây, khoảng thời gian mà Chauvin được cho là đã đè gối lên cổ của Floyd.