Vào ngày 13 tháng 7 năm 2024 theo giờ địa phương, cựu tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ Donald Trump đã sống sót sau một nỗ lực ám sát khi đang phát biểu tại một cuộc vận động tranh cử ngoài trời gần Butler, Pennsylvania. Trump bị bắn và bị thương ở phần phía bên tai phải trong một vụ xả súng được thực hiện bởi Thomas Matthew Crooks, 20 tuổi, sống ở Bethel Park, Pennsylvania, trong một cuộc mít-tinh được tổ chức tại một khu triển lãm ở Xã Connoquenessing, phía tây Butler, Pennsylvania. Trump bị bắn và bị thương do mảnh thủy tinh ở tai trên bên phải trước khi được các nhân viên Cơ Quan Mật vụ Hoa Kỳ bao vây và đưa đến một chiếc xe. Trong thời gian xảy ra vụ nổ súng, đã có 2 người thiệt mạng, 5 người bị thương (trong đó có Trump).
Cơ quan thực thi pháp luật và các nhân chứng cho biết Crooks đã trèo lên mái nhà bên ngoài địa điểm tổ chức cuộc mít-tinh và bắn tám viên đạn bằng khẩu súng trường bắn tự động kiểu AR-15, trước khi bị một tay bắn tỉa thuộc Đội phản công của Cơ quan Mật vụ tiêu diệt. Video cho thấy Trump bịt tai và ẩn núp sau bục phát biểu, nơi các mật vụ đã che chắn cho ông cho đến khi kẻ nổ súng bị tiêu diệt. Phóng viên ảnh Evan Vucci của Associated Press đã chụp được hình ảnh Trump đầy máu đang giơ nắm đấm lên không trung và nói từ "Chiến đấu!" khi các mật vụ hộ tống ông ra khỏi sân khấu; những hình ảnh này đã lan truyền trên mạng xã hội. Trump đã được đưa đến bệnh viện, điều trị và xuất viện trong tình trạng ổn định vào cuối ngày hôm đó. Ông đã xuất hiện trước công chúng lần đầu tiên sau vụ nổ súng hai ngày sau đó tại Đại hội toàn quốc của Đảng Cộng hòa năm 2024 ở Milwaukee, Wisconsin.
Giám đốc Cơ quan Mật vụ, Kimberly Cheatle, đã từ chức mười ngày sau đó, sau những chỉ trích rộng rãi về những sơ suất an ninh tại cuộc vận động và lời khai của bà trước Quốc hội. Tổng thống Joe Biden đã ra lệnh xem xét độc lập các biện pháp an ninh. Biden cũng lên án bạo lực và kêu gọi giảm bớt những lời lẽ chính trị gay gắt, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giải quyết những bất đồng chính trị một cách hòa bình. Thông tin sai lệch và các thuyết âm mưu nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội sau vụ xả súng. Các nhà lập pháp kêu gọi tăng cường an ninh cho các ứng cử viên chính trong cuộc bầu cử.
Bối cảnh
Sau khi cựu tổng thống Donald Trump được coi là người được đề cử bởi Đảng Cộng hòa cho chức tổng thống Hoa Kỳ 2024. Vào ngày 3 tháng 7, 2024, có thông báo rằng Trump sẽ tổ chức một cuộc mít tinh tại Butler Farm Show Grounds (Khu triển lãm trang trại Butler) giữa xã Connoquenessing và Meridian gần Butler, Pennsylvania, vào ngày 13 tháng 7, 2024. Cuộc mít-tinh là một phần trong chiến dịch tranh cử tổng thống 2024 của ông, nhằm mục đích tăng số phiếu bầu cũng như để chiến thắng bang được coi là dao động Pennsylvania, tiểu bang này có 19 phiếu bầu trong Đại cử tri đoàn. Một nỗ lực bạo lực trước đó nhằm vào Trump trong một trong những cuộc mít tinh của ông đã xảy ra vào năm 2016, khi một người đàn ông cố gắng giật súng của một nhân viên an ninh tại một cuộc mít tinh bên ngoài Las Vegas.
Vào ngày 10 tháng 7, một nhóm tiền trạm bắt đầu chuẩn bị cho cuộc mít-tinh, bao gồm cả việc lắp đặt máy phát điện trên một cánh đồng rộng mở. David McCormick, ứng cử viên của Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử Thượng viện Hoa Kỳ đồng thời của tiểu bang, đã được mời lên sân khấu trong cuộc mít-tinh để tăng sự ủng hộ cho chiến dịch của mình. Đại diện Hoa Kỳ Mike Kelly cho biết ông đã liên hệ với chiến dịch tranh cử của Trump để đề xuất tổ chức cuộc mít tinh ở một khu vực có thể chứa được nhiều người hơn Butler Farm Show Grounds và phản hồi của họ là "Chúng tôi đánh giá cao ý kiến đóng góp của bạn nhưng chúng tôi đã quyết định rồi".
Vụ xả súng xảy ra hai ngày trước Đại hội toàn quốc của Đảng Cộng hòa, được tổ chức vào ngày 15 tháng 7 năm 2024 tại Milwaukee, Wisconsin.
Những người tham dự các cuộc mít tinh của Trump được kiểm tra các vật phẩm bị cấm, bao gồm cả vũ khí. Mật vụ thường xuyên kiểm tra và giám sát các tòa nhà và doanh nghiệp gần đó, bao gồm các công trình bên ngoài chu vi an ninh. Sự kiện này có lực lượng an ninh đồn trú ở một khu vực bên ngoài, do cảnh sát tiểu bang tuần tra và một chu vi bên trong, giam giữ các đặc vụ Mật vụ. Ngoài ra, bốn đội chống bắn tỉa riêng biệt được phân công đến sự kiện, hai đội từ Mật vụ và hai đội từ cơ quan thực thi pháp luật địa phương. Một trong những đội này, bao gồm ba tay súng bắn tỉa (sĩ quan SWAT địa phương Greg Nicol, thành viên đội SWAT từ Quận Beaver Jason Woods và một tay súng thứ ba từ đội SWAT của Quận Butler), được phân công vào bên trong tòa nhà AGR.
Cảnh sát Tiểu bang Pennsylvania, đóng vai trò là cơ quan thực thi pháp luật của xã Connoquenessing, cũng tham gia vào các vấn đề an ninh. Cảnh sát Xã Butler được giao nhiệm vụ tuần tra giao thông. Cục Điều tra Liên bang không có thông tin về bất kỳ mối đe dọa cụ thể nào trước sự kiện. Mật vụ đã tăng cường lực lượng an ninh của Trump trong những tuần trước do thông tin tình báo cho biết Iran đang âm mưu ám sát Trump, khiến Mật vụ phải tăng cường các biện pháp an ninh trước khi xảy ra sự cố. Quyền Bộ trưởng Ngoại giao Iran đã phủ nhận tuyên bố này.
Vụ xả súng
Vào ngày 7 tháng 7 năm 2024, Thomas Matthew Crooks đã đến thăm khuôn viên Butler Farm Show, địa điểm diễn ra cuộc vận động tranh cử trong tương lai do Trump công bố bốn ngày trước đó. Ông đã dành 20 phút ở đó và đăng ký tham dự cuộc vận động. Vào ngày 12 tháng 7, Crooks đã đến một trường bắn và luyện tập với khẩu súng trường của mình, một khẩu súng trường kiểu AR-15 do DPMS Panther Arms sản xuất với nòng dài 16 inch (41 cm), sử dụng đạn 5,56×45mm NATO, mà ông đã mua từ cha mình.
Vào ngày 13 tháng 7, ngày xảy ra vụ ám sát, Crooks đã mua một chiếc thang dài năm feet (1,5 mét) trước khi lái xe đến địa điểm biểu tình vào buổi sáng. Theo ABC, một nhóm sĩ quan SWAT của Quận Beaver, được giao nhiệm vụ hỗ trợ Mật vụ, đã chiếm giữ vị trí của mình tại chu vi an ninh vào giữa buổi sáng. Crooks rời khỏi địa điểm biểu tình và mua 50 viên đạn từ một cửa hàng súng, trước khi lái xe trở lại cuộc biểu tình lúc 3:35 chiều theo giờ miền Đông Hoa Kỳ, được trang bị súng trường và một thiết bị nổ trong cốp xe. Crooks không phải trải qua quá trình kiểm tra an ninh vì anh ta đã ở bên ngoài chu vi an ninh của Mật vụ trong suốt cuộc mít tinh. Vào khoảng 3:50 chiều, Crooks đã lái một máy bay không người lái trong khoảng 11 phút, cho thấy cảnh tượng đằng sau vị trí nổ súng cuối cùng của anh ta.
Vào lúc 4:26 chiều, một lính bắn tỉa phản công của lực lượng thực thi pháp luật địa phương đã kết thúc ca làm việc của mình và phát hiện ra Crooks xung quanh nhà kho AGR International cực nam, nơi các lính bắn tỉa phản công của cảnh sát đang bố trí. Lính bắn tỉa phản công đã nhắn tin cho các đồng nghiệp của mình về Crooks, lưu ý rằng anh ta có thể biết về sự hiện diện của cảnh sát bên trong tòa nhà. Tờ New York Times đã mô tả lại các tin nhắn văn bản này như gợi ý rằng Crooks đã khơi dậy sự nghi ngờ của cảnh sát hơn 90 phút trước vụ nổ súng. Vào lúc 5:14 chiều, một trong những lính bắn tỉa phản công vẫn còn trong tòa nhà đã nhìn thấy Crooks ngay bên dưới nhà kho và chụp ảnh anh ta. Lính bắn tỉa phản công đã nhìn thấy anh ta "đang thăm dò" mái nhà của tòa nhà và mang theo một máy đo khoảng cách chơi gôn, điều này đặc biệt khiến các sĩ quan cảnh sát lo lắng. Lính bắn tỉa phản công đã nhắn tin hình ảnh của Crooks cho các thành viên khác của lực lượng thực thi pháp luật trước khi ra ngoài để tìm anh ta và giữ liên lạc trực quan trong khi lực lượng hỗ trợ đến. Crooks đã chạy khỏi vị trí của mình và trốn thoát khỏi cuộc tìm kiếm có sự tham gia của bốn cảnh sát địa phương khác. Các nhân viên thực thi pháp luật đã phát hiện ra Crooks từ 20 đến 30 phút trước vụ nổ súng. Nhiều nhân viên thực thi pháp luật địa phương đã xác định được Crooks và tin rằng anh ta có thể đã hành động đáng ngờ gần các máy dò vũ khí từ kế của sự kiện; họ đã bày tỏ sự nghi ngờ của mình qua radio và Cơ quan Mật vụ đã được thông báo về điều này tại một thời điểm nào đó.
Trump lên sân khấu vào khoảng 6:03 chiều. Vào lúc 6:05 chiều, ông bắt đầu phát biểu.
Vào lúc 6:06 chiều, Crooks trèo lên một máy điều hòa không khí để lên mái nhà cực bắc của khu phức hợp AGR International, thay vì sử dụng thang của mình. Anh ta đi bộ qua một loạt các mái nhà được kết nối với nhau để đến vị trí bắn cuối cùng của mình trên mái nhà cực nam, giữa 400 feet (120 mét) và 450 feet (140 mét) về phía bắc của sân khấu địa điểm. Tòa nhà có ba cảnh sát bắn tỉa được giao nhiệm vụ bảo vệ cuộc biểu tình, nhưng vì thiếu nhân sự nên không ai trong số họ ở trên mái nhà. Một số người chứng kiến một người trên mái nhà mang theo một khẩu súng trường và đã báo cho cảnh sát về người này vài phút trước khi những phát súng nhắm vào Trump.
Độ nghiêng của mái nhà mà Crooks đã ở có thể đã ngăn cản các tay súng bắn tỉa của Sở Mật vụ nhìn thấy anh ta khi anh ta bò vào vị trí bắn; tầm nhìn của đội bắn tỉa phía bắc về vị trí của Crooks cũng bị cây cối che khuất. Sử dụng mô phỏng ba chiều về vụ nổ súng, tờ New York Times đưa tin rằng "tay súng phần lớn được che giấu bởi hai cái cây và độ dốc của mái nhà kho, nơi anh ta dùng làm chỗ bắn."
Vào lúc 6:08 chiều, một cảnh sát địa phương đã báo cáo qua radio, "Có người trên mái nhà". Đoạn phim quay bằng camera đeo trên người của cảnh sát đã tiết lộ rằng, tại thời điểm này, một hoạt động tìm kiếm đã bắt đầu, trong đó ít nhất bốn cảnh sát Pennsylvania tập trung vào mái nhà nơi Crooks đang ở và khu vực xung quanh, cố gắng tiếp cận Crooks. Được một cảnh sát khác kéo lên, một cảnh sát của Butler Township đã cố gắng trèo lên mái nhà của tòa nhà để tìm kiếm người đàn ông được báo cáo. Crooks phát hiện ra cảnh sát khi tay của cảnh sát đang bám vào mép mái nhà và chĩa súng trường vào cảnh sát, lúc đó cảnh sát buông tay, rơi xuống đất 8 feet (2,4 m) và bị thương nặng ở mắt cá chân. Theo ABC, cuộc chạm trán này xảy ra khoảng 40 giây trước khi Crooks nổ súng, là "lần đầu tiên bất kỳ lực lượng thực thi pháp luật nào nhìn thấy người trên mái nhà có súng".
Crooks đã thực hiện vụ nổ súng ngay sau cuộc đối đầu với cảnh sát. Vài phút sau bài phát biểu của Trump, bắt đầu từ 6:11:33 chiều, Crooks đã bắn tám phát súng vào cuộc vận động, bắn trúng Trump và ba người tham gia cuộc biểu tình, một người tử vong, trước khi bị một tay bắn tỉa của Sở Mật vụ giết chết vài giây sau đó. Khi nghe thấy tiếng súng, những người tham dự cuộc biểu tình hét lên "Cúi xuống!" Đoạn phim quay bằng camera đeo trên người của cảnh sát đã ghi lại được chuyển động và phản ứng của một số quan chức thực thi pháp luật tại cuộc biểu tình đối với mối đe dọa được phát hiện trên nóc tòa nhà, mà sau này BBC mô tả là "khoảnh khắc thất vọng, bối rối và hiểu lầm". Hai phát súng đã được lực lượng thực thi pháp luật bắn về phía Crooks. Phát súng đầu tiên, do một thành viên của Đơn vị Dịch vụ Khẩn cấp của Quận Butler bắn sáu giây sau khi Crooks bắn phát súng đầu tiên, khiến Crooks ngừng bắn và thay đổi vị trí. Nằm trên một tòa nhà phía sau vai trái của Trump, một đội bắn tỉa phản công của Sở Mật vụ đã quay mặt về một hướng khác và định hướng lại về phía Crooks; trước khi Crooks có thể tiếp tục bắn, một thành viên của đội đã bắn chết Crooks 16 giây sau phát súng đầu tiên của Crooks.
Các viên chức thực thi pháp luật địa phương khác đã xác định Crooks và cảm thấy rằng anh ta có thể đã hành động đáng ngờ gần các máy đo từ trường của sự kiện; họ đã bày tỏ sự nghi ngờ của mình qua radio và cùng với Cơ quan Mật vụ, để mắt đến Crooks. Khi tiếng súng vang lên, những người tham dự cuộc biểu tình đã hét lên "Cúi xuống!".
Trump nói rằng việc trưng bày một biểu đồ lớn mô tả số liệu thống kê về nhập cư đã cứu mạng ông. Ngay trước phát súng đầu tiên, ông quay về phía biểu đồ và chỉ vào nó. Trump nói, "Nếu tôi không chỉ vào biểu đồ đó và quay đầu lại nhìn, viên đạn đó đã bắn trúng đầu tôi rồi."
When I rose surrounded by Secret Service, the crowd was confused because they thought I was dead. And there was great, great sorrow. I could see that on their faces as I looked out. They didn't know I was looking out, they thought it was over. But I could see it, I wanted to do something to let 'em know I was ok. I raised my right arm, looked at the thousands and thousands of people who were breathlessly waiting and started shouting, Fight! Fight! Fight!
Khi tôi đứng dậy, xung quanh là Mật vụ, đám đông hoang mang vì họ nghĩ tôi đã chết. Và có một nỗi buồn vô cùng, vô cùng lớn. Tôi có thể thấy điều đó trên khuôn mặt họ khi tôi nhìn ra ngoài. Họ không biết tôi đang nhìn ra ngoài, họ nghĩ rằng mọi chuyện đã kết thúc. Nhưng tôi có thể thấy điều đó, tôi muốn làm điều gì đó để họ biết rằng tôi vẫn ổn. Tôi giơ cánh tay phải lên, nhìn hàng ngàn người đang nín thở chờ đợi và bắt đầu hét lên, Chiến đấu! Chiến đấu! Chiến đấu!
Viên đạn bắn vào tai phải của Trump, ông đã cúi xuống. Sau khi kẻ tấn công được tuyên bố "ngã xuống", các mật vụ lao về phía Trump và che chắn cho ông, sau khoảng 25 giây nằm trên mặt đất. Ông đưa tay lên tai trước khi nằm xuống bục phát biểu phía sau bục để ẩn nấp, sau đó nói với Robert F. Kennedy, Jr. rằng viên đạn nghe giống như "con muỗi lớn nhất thế giới". Trump đứng dậy với khuôn mặt đầy máu. Ông yêu cầu các mật vụ để ông lấy giày. Theo Trump, các mật vụ "đánh tôi mạnh đến nỗi giày của tôi rơi ra và giày của tôi chật". Họ cũng đề nghị đưa ông lên cáng, nhưng ông từ chối. Một người đọc khẩu hình cho biết Trump đã nói "Cái gì? Mặt tôi có máu à?", cho thấy có người đã nói với ông rằng ông đang chảy máu, Khi bị đưa khỏi sân khấu, Trump bảo các mật vụ, sau đó giơ nắm đấm lên trước đám đông cùng với tiếng nói "Fight! Fight! Fight!" (Chiến đấu! Chiến đấu! Chiến đấu!) với tiếng reo hò và hô vang "USA" của đám đông. Sau đó, ông được hộ tống lên một chiếc xe và đưa đến Bệnh viện Tưởng niệm Butler gần đó.
Các nạn nhân khác
Ngoài Trump ra, ba người khác bị trúng đạn, họ đều được xác định là nam giới. Một trong số đó, Corey Comperatore, 50 tuổi, từ Sarver, Pennsylvania, đã thiệt mạng do súng bắn, và hai người kia bị thương nặng. Comperatore làm việc là một kỹ sư dự án và công cụ và là một lính cứu hỏa tình nguyện ở xã Buffalo. Theo gia đình ông và thống đốc Pennsylvania Josh Shapiro, ông đã chết khi che chắn cho các con gái của mình khỏi tiếng súng.