Đang tải bài viết từ Wikipedia…
Sảnh các Tổng thống Hoa Kỳ
Franklin D. Roosevelt
Tổng thống thứ 32; chính sách New Deal, Chiến tranh thế giới thứ hai
- 1882 – 1945
- Sảnh các Tổng thống Hoa Kỳ · 7/10
Sảnh các Tổng thống Hoa Kỳ
Tổng thống thứ 32; chính sách New Deal, Chiến tranh thế giới thứ hai
Đang tải bài viết từ Wikipedia…
Franklin Delano Roosevelt, Sr. (, ROH-zə-velt; 30 tháng 1 năm 1882 – 12 tháng 4 năm 1945), thường được gọi tắt là FDR, là một chính trị gia và luật sư người Hoa Kỳ, tổng thống thứ 32 của Hoa Kỳ từ năm 1933 cho đến khi qua đời năm 1945. Là thành viên Đảng Dân chủ, ông là tổng thống duy nhất trong lịch sử Hoa Kỳ đã đắc cử 4 nhiệm kỳ liên tiếp và trở thành nhân vật trung tâm trong các sự kiện thế giới vào nửa đầu thế kỷ 20. Roosevelt đã chỉ đạo chính phủ liên bang trong phần lớn thời kỳ Đại khủng hoảng, thực hiện chương trình nghị sự nội địa New Deal nhằm đối phó với cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Với tư cách là nhà lãnh đạo thống trị của đảng mình, ông đã xây dựng Liên minh New Deal, một tổ chức định hình nên chủ nghĩa tự do hiện đại ở Hoa Kỳ trong suốt một phần ba thế kỷ 20. Nhiệm kỳ thứ ba và thứ tư của ông bị chi phối bởi Chiến tranh thế giới thứ hai, kết thúc ngay sau khi ông qua đời.
Sinh ra trong gia đình Roosevelt ở Hyde Park, New York, ông tốt nghiệp cả Trường Groton và Đại học Harvard. Roosevelt theo học Trường Luật Columbia, nhưng tại đây ông đã thôi học sau khi vượt qua kỳ thi luật để hành nghề luật sư ở Thành phố New York. Năm 1905, ông kết hôn với người em họ thứ năm của mình, Eleanor Roosevelt. Họ có với nhau sáu người con, trong đó có năm người sống sót đến tuổi trưởng thành. Ông thắng cử vào Thượng viện New York năm 1910, và sau đó làm Phụ tá Bộ trưởng Hải quân dưới thời Tổng thống Woodrow Wilson trong Chiến tranh thế giới thứ nhất. Roosevelt là người đồng tranh cử cùng với James M. Cox đại diện cho Đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1920, nhưng Cox đã bị ứng cử viên Đảng Cộng hòa Warren G. Harding đánh bại. Năm 1921, Roosevelt mắc một chứng bệnh gây liệt bán thân, mà khi đó người ta tin rằng đó là bệnh bại liệt, và đôi chân của ông đã bị liệt vĩnh viễn. Trong quá trình hồi phục, Roosevelt đã thành lập một trung tâm điều trị bệnh bại liệt ở Warm Springs, Georgia. Mặc dù không thể đi lại tự do, Roosevelt đã trở lại chính trường sau khi đắc cử chức thống đốc New York vào năm 1928. Ông giữ chức thống đốc từ năm 1929 đến năm 1933, thúc đẩy kế hoạch chống lại cuộc khủng hoảng kinh tế đang bao vây nước Mỹ.
Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1932, Roosevelt đã đánh bại tổng thống đương nhiệm Herbert Hoover của Đảng Cộng hòa ở một trong những chiến thắng vang dội nhất lịch sử Hoa Kỳ. Nhiệm kỳ tổng thống của Roosevelt bắt đầu vào giữa cuộc Đại khủng hoảng và trong 100 ngày đầu tiên của Quốc hội Hoa Kỳ lần thứ 73, ông là tiên phong trong việc nâng cao năng suất luật pháp liên bang, một điều chưa từng có. Roosevelt đã kêu gọi lập ra các chương trình được thiết kế nhằm mục đích sản xuất hàng cứu trợ, phục hồi và cải cách. Trong năm đầu tiên làm tổng thống, ông bắt đầu thực hiện các chính sách này thông qua một loạt các lệnh hành pháp và luật liên bang được gọi là New Deal. Nhiều chương trình New Deal đã cung cấp hàng cứu trợ cho những người thất nghiệp như Cơ quan Quản lý Phục hồi Quốc gia. Một số chương trình New Deal và luật liên bang khác như Đạo luật Điều chỉnh Nông nghiệp đã cung cấp sự hỗ trợ cho những người nông dân. Roosevelt còn thiết lập nhiều cải cách quy định lớn liên quan đến tài chính, truyền thông và lao động. Ngoài kinh tế, Roosevelt cũng tìm cách hạn chế số lượng tội phạm đang gia tăng do ảnh hưởng của Luật cấm rượu. Sau khi cam kết bãi bỏ nó trong quá trình tranh cử tổng thống, Roosevelt đã thực hiện Đạo luật Giấy phép Bia năm 1933 và thi hành tu chính án thứ 21. Tiền thuế thu được từ việc bán rượu sẽ được chuyển cho các công trình công cộng như một phần của New Deal. Roosevelt nói chuyện trực tiếp với người dân Mỹ trên sóng phát thanh. Trong nhiệm kỳ tổng thống của mình, Roosevelt đã có 30 "bài trò chuyện bên lò sưởi" và là tổng thống Mỹ đầu tiên xuất hiện trên truyền hình. Với nền kinh tế được cải thiện nhanh chóng từ năm 1933 đến năm 1936, Roosevelt đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1936. Bất chấp sự phổ biến của New Deal, nhiều thành viên trong Tòa án tối cao Hoa Kỳ vẫn giữ thái độ bảo thủ và thường xuyên loại bỏ các sáng kiến New Deal. Sau cuộc bầu cử, ông đã tìm cách chống lại điều đó bằng cách vận động hành lang cho Dự luật Cải cách Thủ tục Tư pháp năm 1937 (hay "kế hoạch lấp đầy tòa án"), sẽ giúp mở rộng quy mô của Tòa án tối cao. Dự luật đã bị ngăn cản bởi Liên minh Bảo thủ lưỡng đảng mới vừa được thành lập, liên minh này cũng tìm cách ngăn cản bổ sung thêm luật New Deal; hậu quả là nền kinh tế lâm vào khủng hoảng, kéo theo sự suy thoái trong những năm 1937–1938. Các đạo luật và cơ quan ban ngành khác ở thập niên 1930 được Roosevelt thi hành bao gồm Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch, Đạo luật Quan hệ Lao động Quốc gia, Công ty Bảo hiểm Ký thác, Cục An sinh Xã hội và Đạo luật Tiêu chuẩn Công bằng Lao động.
Ông tái đắc cử nhiệm kỳ thứ ba vào năm 1940, khiến ông trở thành tổng thống Hoa Kỳ duy nhất phục vụ hơn hai nhiệm kỳ. Đến năm 1939, một cuộc Thế chiến khác đã nổ ra, Hoa Kỳ phản ứng bằng việc thông qua một loạt dự luật khẳng định sự trung lập và từ chối can thiệp. Mặc dù vậy, Roosevelt đã hỗ trợ ngoại giao và tài chính mạnh mẽ cho Trung Quốc, Vương quốc Anh và cuối cùng là Liên Xô. Sau cuộc tấn công Trân Châu Cảng của Nhật Bản vào ngày 7 tháng 12 năm 1941, sự kiện mà ông gọi là "một ngày sẽ sống trong nỗi ô nhục", Roosevelt đã đưa ra lời tuyên chiến chính thức đối với Nhật Bản. Khi Đức và Ý tuyên chiến với Mỹ để đáp trả, Mỹ chính thức bước vào chiến trường châu Âu. Được sự hỗ trợ của cố vấn cấp cao Harry Hopkins cùng sự ủng hộ mạnh mẽ từ dân chúng trong nước, ông đã hợp tác chặt chẽ với Thủ tướng Anh Winston Churchill, Tổng Bí thư Liên Xô Joseph Stalin và Tổng thống lĩnh Trung Quốc Tưởng Giới Thạch trong việc lãnh đạo khối Đồng Minh chống lại phe Trục. Roosevelt đã giám sát việc vận động nền kinh tế Hoa Kỳ để hỗ trợ chiến tranh và thực hiện chiến lược châu Âu trước tiên, khởi xướng chương trình Lend-Lease và ưu tiên đánh bại Đức trước Nhật Bản. Chính quyền của ông giám sát việc xây dựng Lầu Năm Góc, khởi xướng quá trình phát triển bom nguyên tử đầu tiên trên thế giới và cùng các nhà lãnh đạo Đồng Minh khác đặt nền móng cho Liên Hợp Quốc và các tổ chức hậu chiến khác. Chính dưới sự lãnh đạo thời chiến của ông, Hoa Kỳ đã trở thành một siêu cường trên thế giới.
Roosevelt tiếp tục tái đắc cử trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1944 trên nền tảng phục hồi sau chiến tranh. Sức khỏe thể chất của ông bắt đầu giảm sút trong những năm chiến tranh sau đó. Chưa đầy ba tháng sau nhiệm kỳ thứ tư của mình, Roosevelt qua đời vào ngày 12 tháng 4 năm 1945. Phó Tổng thống Harry Truman nhậm chức tổng thống và giám sát việc chấp nhận sự đầu hàng từ phe Trục. Một số hành động của Roosevelt đã vấp phải sự chỉ trích, chẳng hạn như việc ông ra lệnh di dời và giam giữ những người Mỹ gốc Nhật, cũng như quyết định phá vỡ truyền thống bằng việc tranh cử nhiệm kỳ thứ ba. Tuy nhiên, ông luôn được những học giả, nhà khoa học chính trị và sử gia xếp hạng là một trong ba vị tổng thống Hoa Kỳ vĩ đại nhất, bên cạnh George Washington và Abraham Lincoln.
Franklin Delano Roosevelt sinh ngày 30 tháng 1 năm 1882 tại thị trấn Hyde Park thuộc thung lũng sông Hudson, tiểu bang New York. Ông là con của doanh nhân James Roosevelt I và người vợ thứ hai, Sara Ann Delano đều xuất thân từ những gia đình giàu có lâu đời ở tiểu bang New York. Họ nội của Franklin là người gốc Hà Lan trong khi họ ngoại đến từ Pháp. Franklin là người con duy nhất của gia đình.
Họ Roosevelt có nguồn gốc từ tiếng Hà Lan "van Rosevelt", nghĩa là "cánh đồng hoa hồng".
Roosevelt lớn lên trong một môi trường sống với nhiều đặc quyền. Bà nội của Franklin, Mary Rebecca Aspinwall, là chị em họ với Elizabeth Kortright Monroe, phu nhân tổng thống thứ năm của Hoa Kỳ, James Monroe. Còn ông ngoại của Franklin, Warren Delano, Jr., là hậu duệ của những nhà lập quốc đến đất Mỹ trên tàu Mayflower, Richard Warren, Isaac Allerton, Degory Priest, và Francis Cooke, từng làm giàu nhờ buôn nha phiến tại Trung Hoa.
Sara là bà mẹ độc đoán, trong khi James là ông bố xa cách (James đã 54 tuổi khi Franklin chào đời). Sara có nhiều ảnh hưởng trên chàng thanh niên Franklin. Các chuyến đi thường xuyên đến Âu châu giúp Franklin thông thạo tiếng Đức và tiếng Pháp. Cậu cũng học cách cưỡi ngựa, bắn súng, chèo thuyền, chơi pô-lô và tennis trên sân cỏ.
Roosevelt đến học tại trường nội trú Groton thuộc giáo hội Anh giáo tại tiểu bang Massachusetts. Tại đây, Franklin tiếp nhận ảnh hưởng của hiệu trưởng Endicott Peabody, người đã dạy cho cậu hiểu rằng nghĩa vụ của người tín hữu Cơ Đốc là giúp đỡ người kém may mắn, ông cũng khuyến khích học sinh tham gia tích cực vào các hoạt động cộng đồng. Roosevelt hoàn tất chương trình cử nhân tại trường đại học Harvard (Harvard College là một trường thuộc viện Đại học Harvard). Đang lúc học ở Harvard, người chú của Franklin là Theodore Roosevelt đắc cử tổng thống; chính phong thái lãnh đạo cương quyết của Theodore và nhiệt tâm cải cách đã biến ông thành hình mẫu lý tưởng và nhân vật anh hùng trong mắt Franklin. Năm 1902, Franklin gặp vợ tương lai của mình là Anna Eleanor Roosevelt, cháu gái của Theodore trong một buổi tiếp tân tại Nhà Trắng. Eleanor là cháu gái họ năm đời của FDR. Cả hai đều là hậu duệ của một người Hà Lan tên Claes Martensz van Rosenvelt (Roosevelt) đến vùng đất New Amsterdam (nay là Manhattan của thành phố New York) từ Hà Lan trong thập niên 1640. Hai người cháu của Rosenvelt (Roosevelt), Johannes và Jacobus, là tổ phụ của hai chi tộc họ Roosevetl tại Long Island và sông Hudson theo thứ tự vừa kể. Eleanor và Theodore là hậu duệ của tộc Johannes trong khi FDR thuộc tộc Jacobus. Franklin và Eleanor kết hôn năm 1905, hai năm sau lần gặp gỡ đầu tiên.
Năm 1905, FDR vào trường luật Columbia nhưng không bao giờ tốt nghiệp. Sau khi qua được kỳ thi sát hạch của Luật sư đoàn tiểu bang New York năm 1907, Roosevelt quyết định bỏ học. Năm 1908, Roosevelt đến làm việc cho một tập đoàn nhiều uy tín ở Wall Street – Carter, Ledyard and Milburn – chuyên về luật công ty.
Roosevelt quyết định kết hôn với Eleanor trước sự chống đối quyết liệt của mẹ FDR. Hôn lễ tổ chức ngày 17 tháng 3 năm 1905 có sự hiện diện của Theodore Roosevelt như là người thay mặt người cha đã quá cố của cô dâu. Cặp vợ chồng mới cưới dọn đến sống trong ngôi nhà do mẹ của Roosevelt mua tặng. Bà thường xuyên đến thăm họ, nhiều đến nỗi khiến Eleanor mệt mỏi. Roosevelt là một chàng trai tuấn tú, tài hoa và giỏi giao tiếp. Ngược lại, Eleanor kín đáo và không thích đời sống xã hội, lúc đầu cô chỉ muốn chăm sóc nhà cửa và nuôi dạy con cái. Họ có sáu người con:
Một người con mất khi chưa tròn 1 tuổi. Năm người con còn lại trải qua cuộc sống xáo trộn, bị lu mờ vì sự nổi tiếng của ông bố và bà mẹ. Năm người này có cả thảy 19 lần kết hôn, 15 lần ly dị và sinh 29 người con. Cả bốn người con trai đều là sĩ quan quân đội tham gia Chiến tranh thế giới thứ hai, tất cả đều được tặng thưởng huân chương biểu dương sự dũng cảm của họ trên chiến trường. Hai người được bầu vào Hạ viện Hoa Kỳ: FDR, Jr. phục vụ ba nhiệm kỳ, đại diện khu vực phía tây Thượng Manhattan. Còn James phục vụ 6 nhiệm kỳ, đại diện khu quốc hội số 26 của tiểu bang California. Tuy nhiên không có ai đắc cử vào chức vụ cao hơn mặc dù nhiều lần thử sức.
Roosevelt còn có những mối quan hệ lãng mạn bên ngoài hôn nhân. Một trong những mối quan hệ này là với cô thư ký của Eleanor, Lucy Mercer, chỉ một thời gian ngắn sau khi Mercer đến nhận việc vào đầu năm 1914. Tháng 9 năm 1918, nhờ những bức thư tình tìm thấy trong hành lý của Franklin mà Eleanor phát hiện ra mối quan hệ này. Eleanor đến gặp chồng với những bức thư trên tay và yêu cầu ly dị. Qua trung gian của Louis Howe, một cố vấn của Franklin, hai người hòa giải với nhau, nhưng trong thời gian còn lại của cuộc hôn nhân, Eleanor đến sống một mình trong một ngôi nhà ở Hyde Park tại Valkill."
Năm 1910, Roosevelt tranh cử vào Thượng viện tiểu bang New York, đại diện cho một khu vực thuộc Quận Dutchess. Đây là một khu vực bao quanh thị trấn Hyde Park mà từ năm 1884 chưa có một ứng viên Đảng Dân chủ nào đắc cử ở đây. Tham gia cuộc đua, Roosevelt là hình ảnh gắn kết với sự giàu có, đặc quyền và ảnh hưởng tại Hudson Valley. Chiến thắng vang dội của Đảng Dân chủ năm ấy đã đưa Roosevelt đến thủ phủ tiểu bang là Albany. Roosevelt nhậm chức ngày 1 tháng 1 năm 1911 và trở thành thủ lĩnh nhóm "phản loạn" chống đối bộ máy chính trị "Tammany Hall" (nhóm chính trị thuộc Đảng Dân chủ luôn đóng vai trò chính kiểm soát chính trường thành phố New York) là nhóm đang chi phối Đảng Dân chủ của tiểu bang. Cuộc bầu cử Thượng viện Hoa Kỳ được bắt đầu với việc bầu cử sơ bộ của Đảng Dân chủ vào ngày 16 tháng 1 năm 1911 có kết quả bế tắc vì sự tranh giành của hai phe phái trong 74 ngày. Ngày 31 tháng 3, James A. O'Gorman được bầu và Roosevelt đạt được mục tiêu của mình: đó là chọc giận bộ máy chính trị Tammany Hall bằng cách ngăn chặn người mà nhóm này chọn lựa làm ứng cử viên là William F. Sheehan. Chẳng bao lâu sau đó, Roosevelt trở nên một khuôn mặt quen thuộc đối với các Đảng viên Dân chủ New York. Ông tái đắc cử nhiệm kỳ hai trong cuộc bầu cử tiểu bang năm 1912 nhưng từ chức thượng nghị sĩ tiểu bang vào ngày 17 tháng 3 năm 1913 để nhận bổ nhiệm làm Trợ tá Bộ trưởng Hải quân Hoa Kỳ.
Năm 1913, Woodrow Wilson bổ nhiệm Roosevelt vào chức vụ Phụ tá Bộ trưởng Hải quân Hoa Kỳ, phục vụ dưới quyền của Bộ trưởng Josephus Daniels. Năm 1914, Roosevelt thất bại trước James W. Gerard, một người được nhóm Tammany Hall ủng hộ, trong cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Dân chủ tìm ứng viên cho cuộc chạy đua vào Thượng viện Hoa Kỳ. Trong vai trò phụ tá, Roosevelt tích cực hoạt động nhằm mở rộng quân chủng Hải quân và thành lập lực lượng Hải quân Trù bị. Tổng thống Wilson gửi lực lượng Hải quân và Thủy quân Lục chiến can thiệp vào các quốc gia vùng Trung Mỹ và Caribbe. Trong một loạt các bài diễn văn đọc chiến dịch vận động tranh cử chức vụ Phó Tổng thống vào năm 1920, Roosevelt tuyên bố rằng, với tư cách Phụ tá Bộ trưởng Hải quân, chính ông đã soạn bản hiến pháp mà Hoa Kỳ áp đặt cho Haiti năm 1915.
Tình cảm đặc biệt của Roosevelt đối với Hải quân dần dần phát triển và kéo dài suốt cuộc đời ông. Tại Bộ Hải quân, ông đã thể hiện tài năng lớn trong kỹ năng quản trị cũng như mau chóng học biết cách đàm phán với giới lãnh đạo Quốc hội và các bộ ngành khác trong chính phủ để vận động thông qua ngân sách. Ông là người nhiệt tình ủng hộ phương sách sử dụng tàu ngầm như là một loại công cụ hữu hiệu nhằm đối phó với hiểm họa bị tấn công bởi tàu ngầm Đức nhắm vào tàu thủy của phe Đồng minh: ông đề xuất việc xây dựng hàng rào thủy lôi ở Biển Bắc từ Na Uy đến Scotland. Mùa hè năm 1918, Roosevelt đến châu Âu để thị sát các căn cứ hải quân và gặp gỡ các quan chức Pháp và Anh. Vào tháng 9, ông trở về Hoa Kỳ trên tàu USS Leviathan. Trong chuyến hành trình kéo dài 11 ngày, đại dịch cúm đã tấn công và giết chết nhiều người trên tàu. Roosevelt bị bệnh nặng do cúm và biến chứng viêm phổi, nhưng đã bình phục vào thời điểm con tàu cập bến New York. Sau khi Đức ký hiệp định đình chiến vào tháng 11 năm 1918, Daniels và Roosevelt giám sát việc giải ngũ của Hải quân. Đi ngược lại lời tham mưu của các sĩ quan lớn tuổi như Đô đốc William Benson—người đã tuyên bố rằng ông không thể "hình dung được không quân có thể được sử dụng trong hạm đội vào việc gì"—Roosevelt đích thân ra lệnh duy trì Sư đoàn Hàng không trực thuộc Hải quân. Khi nhiệm kỳ của Wilson gần kết thúc, Roosevelt lên kế hoạch cho chiến dịch tranh cử tiếp theo của mình. Ông đã tiếp cận Herbert Hoover về việc tranh cử cho vị trí ứng cử viên tổng thống của Đảng Dân chủ, còn Roosevelt là liên danh tranh cử.
Đại hội Đảng toàn quốc năm 1920 của Đảng Dân chủ chọn Roosevelt là ứng viên Phó Tổng thống Hoa Kỳ trong liên danh tranh cử tổng thống của Thống đốc tiểu bang Ohio là James M. Cox. Tuy nhiên liên danh tranh cử của Cox-Roosevelt bị liên danh tranh cử của phe Cộng hòa là Warren G. Harding đánh bại thảm hại trong cuộc bầu cử tổng thống. Lúc đó Roosevelt trở về hành nghề pháp lý tại New York và gia nhập Câu lạc bộ Civitan New York vừa mới được thành lập, nhưng ít có ai nghĩ rằng một ngày không xa ông sẽ quay trở lại tranh cử vào một chức vụ công.
Trong lúc đang đi nghỉ ở Đảo Campobello vào tháng 8 năm 1921, Roosevelt bị nhiễm bệnh mà theo các bác sĩ của ông tin là bệnh bại liệt, dẫn đến tình trạng bị bại liệt hoàn toàn và vĩnh viễn từ thắt lưng trở xuống. Trong quãng đời còn lại, ông không bao giờ chấp nhận mình bị bại liệt vĩnh viễn. Ông cố thử nhiều cách trị liệu vật lý, kể cả thủy liệu pháp (hydrotherapy). Trong năm 1926, ông mua một khu nghỉ dưỡng ở Warm Springs, Georgia. Tại đây ông thành lập một trung tâm thủy liệu pháp cho bệnh nhân bại liệt. Trung tâm này vẫn còn hoạt động cho đến ngày nay với tên gọi Viện Phục hồi Roosevelt Warm Springs. Sau khi trở thành Tổng thống Hoa Kỳ, Roosevelt giúp thành lập Quỹ Quốc gia cho Trẻ em bại liệt, ngày nay được gọi là "March of Dimes" (tạm dịch: cuộc đi bộ của tiền kim loại 10 xu). Chính vì sự lãnh đạo của ông trong tổ chức này nên hình ông được khắc trên đồng tiền kim loại 10 xu (tại Hoa Kỳ gọi là dime).
Thời ấy, cuộc sống riêng tư của các nhân vật của công chúng không bị soi mói cặn kẽ như ngày nay nên ông có thể thuyết phục nhiều người nghĩ rằng sức khỏe của ông đã khá hơn nhiều, cũng như tin rằng ông có thể gánh vác trọng trách quốc gia lần nữa. Với những thanh sắt kẹp vào hông và chân, Roosevelt tự mình tập bước đi trong những khoảng cách ngắn với sự trợ giúp của một cây gậy. Trong chỗ riêng tư ông sử dụng một chiếc xe lăn, nhưng không bao giờ để công chúng thấy hình ảnh ông ngồi trên xe lăn. Roosevelt thường xuất hiện trước công chúng trong tư thế đứng thẳng người với một phụ tá hoặc một trong các con trai của ông đứng kế bên. Chiếc xe hơi của ông có bộ điều khiển tay được thiết kế đặc biệt giúp ông dễ dàng lái xe.
Năm 2003, một cuộc nghiên cứu chuyên ngành cho thấy căn bệnh của Roosevelt rất có thể là hội chứng Guillain-Barré, chứ không phải là bệnh bại liệt. Tuy nhiên, vì tủy sống của Roosevelt không được kiểm nghiệm nên nguyên nhân gây ra căn bệnh bại liệt của ông có thể chẳng bao giờ được xác định rõ ràng.
Nội dung từ bài Wikipedia “Franklin D. Roosevelt”, theo giấy phép CC BY-SA 4.0.