Đang tải bài viết từ Wikipedia…
Sự kiện
Chiến dịch Lvov–Sandomierz
military offensive that lasted from 13 July 1944 – 29 August 1944
- 13 tháng 7 năm 1944
- Tây Ukraina
- Châu Âu
Sự kiện
military offensive that lasted from 13 July 1944 – 29 August 1944
Đang tải bài viết từ Wikipedia…
Chiến dịch tấn công Lvov-Sandomierz (tiếng Ukraina: Львівсько-Сандомирська операція) hay Chiến dịch tấn công chiến lược L'vov-Sandomierz (tiếng Nga: Львовско-Сандомирская стратегическая наступательная операция) là một chiến dịch tấn công của Hồng quân Xô Viết nhằm vào quân đội phát xít Đức đóng tại tây bắc Ukraina và Đông Nam Ba Lan với mục tiêu là chiếm giữ các bàn đạp vượt sông Wisla tại đây. Chiến dịch mở màn vào giữa tháng 7 năm 1944 và kéo dài gần một tháng, có thể được chia làm ba chiến dịch nhỏ sau.
Những thành quả của chiến dịch Lvov-Sandomierz đã bị che mờ bởi chiến thắng vang dội của Hồng quân trong Chiến dịch Bagration với việc giải phóng Byelorussia và đánh tan nát Cụm Tập đoàn quân Trung tâm. Tuy nhiên, thực chất phần nhiều lực lượng lục quân và Không quân Xô Viết đã được tập trung cho chiến dịch Lvov-Sandomierz chứ không phải là chiến dịch Bagration. Nói đúng ra, toàn bộ chiến dịch nghi binh Maskirovka là một hành động nghi binh kép: bằng việc cố tình tập trung một lượng lớn binh lực ở phía Nam, Hồng quân buộc phát xít Đức cũng phải điều một số lớn các lực lượng dự bị cơ động xuống Nam Ba Lan và Bắc Ukraina, khiến binh lực của Cụm Tập đoàn quân Trung tâm hết sức mỏng. Cho đến khi Hồng quân mở chiến dịch Bagration nhằm vào Cụm Tập đoàn quân Trung tâm, đạo quân này nhanh chóng bị đánh tan nát và khu vực trung tâm trận địa quân Đức bị rối loạn trầm trọng, khiến phát xít Đức lại phải lật đật điều các đơn vị tăng thiết giáp mạnh lên phía Bắc. Đến lượt mình, hành động này làm cho lực lượng Đức ở Nam Ba Lan và Bắc Ukraina trở nên mỏng đi và trở thành mục tiêu dễ chịu cho các đơn vị hùng hậu của Hồng quân trong chiến dịch Lvov-Sandomierz và cả ở khu vực Rumani.
Đến đầu tháng 4 năm 1944, Cụm Tập đoàn quân Bắc Ukraina do Thống chế Otto Moritz Walter Model chỉ huy đã bị đẩy sang bờ Tây của sông Dnepr và đang bị dồn lên khu vực Tây Bắc của Ukraina ngày nay. Lúc này, Tổng tư lệnh tối cao I. V. Stalin ra chỉ thị phải tiếp tục tấn công và giải phóng phần còn lại của Ukraina khỏi tay phát xít Đức. Ngay sau đó, Bộ Tổng tư lệnh tối cao Liên Xô (Stavka) bắt tay soạn thảo kế hoạch cho đợt tấn công này - về sau trở thành chiến dịch Lvov (Lviv)-Sandomierz. Ban đầu, tên của chiến dịch là Lvov-Przemyśl. Mục tiêu của chiến dịch là giải phóng Lviv, quét sạch số quân Đức còn đang bám trụ ở Tây Bắc Ukraina đồng thời chiếm giữ luôn các bàn đạp vượt sông Wisla. Lực lượng tham gia chiến dịch là Phương diện quân Ukraina 1 của Nguyên soái Ivan Stepanovich Konev.
Cùng lúc đó, Bộ Tổng tư lệnh Tối cao Liên Xô cũng bắt tay vào soạn thảo một kế hoạch tấn công lớn hơn mang mật danh Bagration nhằm phối hợp với đòn tấn công của Koniev. Mục tiêu của chiến dịch Bagration là đánh tan Cụm Tập đoàn quân Trung tâm, đuổi phát xít Đức khỏi Byelorussia và giải phóng khu vực phía Đông Ba Lan. Còn chiến dịch Lvov-Sandomierz sẽ giúp ngăn cản việc Bộ Tổng tư lệnh tối cao Đức quốc xã điều động các đơn vị dự bị đến với Cụm Tập đoàn quân Trung tâm, vì vậy nó có một vai trò phụ trợ nhỏ hơn trong mùa hè 1944.
Trong khi Bộ Tổng tư lệnh Tối cao Liên Xô đang soạn thảo kế hoạch tấn công mùa hè năm 1944 thì bên phía Đức, Thống chế Model bị huyền chức Tư lệnh Cụm Tập đoàn quân Bắc Ukraina và thay bằng Đại tướng Josef Harpe. Lực lượng do Harpe chỉ huy bao gồm hai tập đoàn quân thiết giáp: Tập đoàn quân thiết giáp số 1 (Tư lệnh: Thượng tướng Gotthard Heinrici) và số 4 (Tư lệnh: tướng Walther Nehring). Trực thuộc Tập đoàn quân thiết giáp số 1 là Tập đoàn quân Hungray số 1. Harpe chỉ có thể huy động 420 xe tăng, pháo tự hành, StuG III and assorted armoured vehicles. Tổng cộng Cụm Tập đoàn quân Bắc Ukraina có 37 vạn quân; tuy nhiên Tập đoàn quân Hungary số 1 chưa bao giờ được Bộ Tổng tư lệnh Tối cao Đức quốc xã đánh giá cao - vì vậy nó được xếp như một đơn vị trực thuộc Tập đoàn quân thiết giáp số 1. Cụm Tập đoàn quân Bắc Ukraina được hỗ trợ bởi 700 máy bay của Tập đoàn quân không quân số 4 - đơn vị này bao gồm các phi đội thiện chiến của quân đoàn không quân số 8 - và chừng 300-400 máy bay của Tập đoàn quân không quân số 6 gần đó. Tuy nhiên, do sự phức tạp của hệ thống sĩ quan chỉ huy Đức mà Harpe không thể trực tiếp nắm quyền chỉ huy các Tập đoàn quân không quân này.
Sơ đồ bố trí binh lực:
Cụm Tập đoàn quân Bắc Ukraina (Tư lệnh: Đại tướng Josef Harpe) - chỉ huy đến ngày 12 tháng 7 năm 1944
Về phía Liên Xô, lúc này Phương diện quân Ukraina 1 của Nguyên soái Koniev có quân số đông hơn hẳn Cụm Tập đoàn quân Bắc Ukraina: 1,2 triệu quân, 2.050 xe tăng, 16 nghìn pháo cối và hơn 3.250 máy bay của Tập đoàn quân không quân số 2 (Liên Xô) do Tướng S. A. Krasovsky chỉ huy. Thêm vào đó tinh thần của Hồng quân hiện đang rất cao sau những chiến thắng liên tiếp tại Ukraina. Họ đã liên tục đánh lui quân đức trên Ukraina suốt gần một năm và vừa mới chứng kiến sự sụp đổ của Cụm Tập đoàn quân Trung tâm ở chiến dịch Bagration vừa rồi.
Phương diện quân Ukraina 1 sẽ tấn công theo hai hướng. Gọng kìm thứ nhất do Tập đoàn quân cận vệ số 3, Tập đoàn quân xe tăng cận vệ số 1 và Tập đoàn quân số 13 thực thi, tiến về Rava-Ruska. Gọng kìm thứ hai tiến về hướng Lviv, do Tập đoàn quân số 60, số 38, Tập đoàn quân xe tăng cận vệ số 3 và Tập đoàn quân xe tăng số 4 thực thi. Ưu thế về quân số và binh lực của Hồng quân tại địa đoạn đột phá là cực lớn do họ tập trung một số lớn binh lực tấn công trên một chính diện mặt trận chỉ có 26 cây số, với mật độ pháo binh là 240 khẩu trên 1 cây số chính diện mặt trận.
Sơ đồ bố trí binh lực:
Hướng Rava-Ruska
Hướng Lviv
Lực lượng dự bị chiến dịch
Được tái lập ngày 30-7-1944 trong giai đoạn đầu của chiến dịch do Đại tướng Ivan Petrov chỉ huy, tham gia giai đoạn đầu của chiến dịch.
Phương diện quân Ukraina 4 có nhiệm vụ khóa chặt các con đèo trên dãy núi Đông Carpath, chia cắt Cụm tập Đoàn quân Bắc Ukraina với Cụm tập đoàn quân Nam Ukraina, che chắn cánh trái của Phương diện quân Ukraina 1, dành một phần lực lượng phối hợp với Tập đoàn quân 38 (Phương diện quân Ukraina 1) tấn công cụm cứ điểm Przemyśl. Sau đó, hướng tấn công chính của Phương diện quân Ukraina 4 là vào Slovakia.
Mũi tấn công ở hướng Rava-Ruska bắt đầu vào ngày 13 tháng 7 năm 1944. Các lực lượng của Phương diện quân Ukraina nhanh chóng mở được đột phá khẩu gần Horokhiv. Quân đoàn số 42 đã suy yếu của phát xít Đức đã kịp thời chạy thoát thân nhờ vào việc nhanh chóng tung đạo quân chặn hậu vào trận địa. Đến đêm, Tập đoàn quân số 13 của Hồng quân đã chọc thủng một lỗ dài 20 cây số vào phòng tuyến phát xít Đức. Đột phá khẩu cũng đã được mở ở phía Bắc của Quân đoàn số 13 (Đức).
Ngày 14 tháng 7 năm 1944, mũi tấn công nhằm vào Lviv mở màn ở phía Nam của Quân đoàn số 13 (Đức), tại khu vực gần thành phố Brody, nơi Hồng quân từng chịu một thất bại nặng trong năm đầu của cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại. Lúc này, Hồng quân đã chọc thủng trận tuyến tại khu vực Horokhiv ở phía Bắc và Nusche ở phía Nam, khiến cho quân đoàn số 13 của Đức đứng trước nguy cơ bị bao vây. Mũi tấn công hướng Rava-Ruska bắt đầu tách làm đôi, một số đơn vị vòng xuống phía Nam với mục đích hợp vây Quân đoàn số 13.
Mũi tấn công hướng Rava-Ruska nhanh chóng chạm trán các cứ điểm yếu của Sư đoàn bộ binh số 291 và số 340; các đơn vị Đức này nhanh chóng bị đập tan. Ngày 15 tháng 7 năm 1944, Thượng tướng Nehringn - nhận ra rằng Tập đoàn quân thiết giáp số 4 của ông ta đang ở trong tình trạng hết sức nguy hiểm - vội vã điều các đơn vị dự bị là Sư đoàn thiết giáp số 16 và số 17 mở đợt phản kích gần Horokiv và Druzhkopil nhằm kìm chân các đơn vị Xô Viết ở mũi tấn công phía Bắc. Tuy nhiên cả hai sư đoàn thiết giáp chỉ có tổng cộng 43 xe tăng và đợt phản kích của họ nhanh chóng bị chặn đứng. Hồng quân Xô Viết với ưu thế vượt trội về binh lực đã dồn hai sư đoàn thiết giáp Đức về phía các đơn vị Đức khác đang tháo lui. Nguyên soái Konev nhanh chóng tung Cụm quân cơ động Baranov vào trận địa để khai thác cửa đột phá của Hồng quân. Dưới sự hỗ trợ mạnh mẽ của không quân, Cụm quân đã tiến rất nhanh vá chỉ sau ba ngày họ đã giải phóng thành phố Kamionka Strumilowa (Kamianka Buzka), nắm giữ một bàn đạp ở bờ Tây sông Bug Tây và cắt đứt tuyến rút lui cùng tuyến tiếp vận đối với của Quân đoàn số 13.
Ở phía Nam, một đợt tấn công quyết liệt của Hồng quân tại nơi tiếp giáp của Tập đoàn quân thiết giáp số 1 và số 4 đã đẩy lùi Cụm tác chiến C với quân số cấp sư đoàn. Phương diện quân Ukraina 1 bắt đầu hướng mũi tiến công của họ lên phía Bắc một chút, và sau một trận oanh kích dữ dội bằng pháo binh và không tập bằng phi cơ, Hồng quân tấn công vào các sư đoàn bộ binh số 349 và số 357 vừa bị suy yếu sau đợt oanh kích. Sư đoàn số 349 nhanh chóng sụp đổ, số binh sĩ sống sót đã tháo chạy tán loạn. Tuy nhiên do hành động kịp thời của Cụm tác chiến C và sư đoàn số 357, Phương diện quân Ukraina 1 chỉ tiến được 3 đến 4 km. Dầu sao, Hồng quân vẫn tiếp tục tiến về hướng Zolochiv và Sasiv, chọc một lỗ thủng vào giữa các quân đoàn số 13 và quân đoàn thiết giáp số 48 của Đức bên cạnh đó.
Pháo binh Đức từ quân đoàn và từ sư đoàn pháo binh số 18 bắt đầu oanh kích ồ ạt khu vực chỗ lồi hẹp này và bắn phá dữ dội tại "hành lang Koltiv". Một đợt phản kích vội vã của Sư đoàn thiết giáp số 1, số 8 và sư đoàn bộ binh cơ giới cận vệ Waffen-SS "Galizien" (Ukraina 1) được tiến hành nhằm chặn đà tấn công của Hồng quân Xô Viết. Sư đoàn SS và sư đoàn thiết giáp số 1 đã chiến đấu khá tốt, tuy nhiên sư đoàn thiết giáp số 8 bị chặn đứng tại khu vực của Quân đoàn số 13 và bị cắt rời khỏi hai sư đoàn còn lại, không thể tham gia cuộc phản kích. Thành quả ban đầu của đợt phản kích có vẻ khả quan, tuy nhiên đợt phản kích của phát xít Đức nhanh chóng bị Hồng quân chặn đứng với sự hỗ trợ tích cực của Không quân Xô Viết: 17.200 quả bom đã được Tập đoàn quân không quân số 2 của Liên Xô rải thảm đầu xe tăng Đức. Và việc sư đoàn thiết giáp số 8 bị loại khỏi vòng chiến ngay từ đầu đã đánh dấu sự thất bại của đợt phản kích này. Viên Tư lệnh của sư đoàn thiết giáp số 8 đã bỏ qua các mệnh lệnh dứt khoát và dự định tìm một con đường tắt cho đơn vị của ông ta. Tuy nhiên, sư đoàn này nhanh chóng bị đánh tơi tả bởi các máy bay cường kích của Không quân Xô Viết (Jabos) và bị hất văng ra khỏi khu vực Zolochiv - Zboriv của tuyến đường bộ Lviv - Ternopil. Mặc dù vậy, mũi tấn công phía Nam của Hồng quân cũng tiến tương đối chậm.
Nội dung từ bài Wikipedia “Chiến dịch Lvov–Sandomierz”, theo giấy phép CC BY-SA 4.0.