Sự kiện
vụ án pháp lý
Đang tải bài viết từ Wikipedia…
Kitzmiller v. Dover Area School District (tạm dịch: Kitzmiller kiện Học khu Vùng Dover), 400 F. Supp. 2d 707 (M.D. Pa. 2005) là vụ án đầu tiên được đưa ra trước tòa án liên bang Hoa Kỳ nhằm kiểm tra một chính sách của trường công lập yêu cầu giảng dạy thuyết thiết kế thông minh (Intelligent Design - ID). Tòa án đã ra phán quyết khẳng định thiết kế thông minh không phải là khoa học. Vào tháng 10 năm 2004, Học khu Vùng Dover thuộc Quận York, Pennsylvania đã thay đổi chương trình giảng dạy môn sinh học để yêu cầu trình bày thiết kế thông minh như một giải pháp thay thế cho lý thuyết tiến hóa đồng thời sử dụng cuốn sách ủng hộ thiết kế thông minh mang tên Of Pandas and People làm sách tham khảo. Mức độ nổi bật của cuốn sách giáo khoa này trong suốt phiên tòa lớn đến mức vụ án đôi khi được gọi là Phiên tòa Gấu trúc Dover, một cái tên gợi nhớ đến tên gọi phổ biến của vụ án Phiên tòa Khỉ Scopes ở Tennessee diễn ra 80 năm trước đó. Các nguyên đơn đã lập luận thành công rằng thiết kế thông minh là một hình thức của thuyết sáng thế và chính sách của hội đồng nhà trường đã vi phạm Điều khoản Thiết lập của Tu chính án thứ nhất thuộc Hiến pháp Hoa Kỳ. Quyết định của thẩm phán đã làm dấy lên sự phản hồi đáng kể từ cả những người ủng hộ lẫn giới phê bình.
Mười một phụ huynh của các học sinh ở Dover, Pennsylvania, Quận York, Pennsylvania (gần thành phố York, Pennsylvania) đã khởi kiện Học khu Vùng Dover về yêu cầu của hội đồng nhà trường đối với một bản tuyên bố. Bản tuyên bố này trình bày thiết kế thông minh như "một lời giải thích về nguồn gốc sự sống khác với quan điểm của Darwin" và bắt buộc giáo viên phải đọc to trong các lớp khoa học lớp chín khi giảng dạy về sự tiến hóa. Các nguyên đơn do Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ (ACLU), Người Mỹ Đoàn kết vì Sự tách biệt giữa Giáo hội và Nhà nước (AU) và Pepper Hamilton LLP đại diện. Tổ chức National Center for Science Education (NCSE) đóng vai trò cố vấn cho các nguyên đơn. Phía bị đơn do Thomas More Law Center (TMLC) đại diện. Tổ chức Foundation for Thought and Ethics (nhà xuất bản của cuốn Of Pandas and People) đã cố gắng tham gia vào vụ kiện muộn màng với tư cách là đồng bị đơn nhưng đã bị từ chối vì nhiều lý do.
Vụ kiện được đưa ra tại Tòa án Quận Hoa Kỳ thuộc Quận Trung tâm Pennsylvania nhằm tìm kiếm một phán quyết tuyên bố và lệnh cấm. Vì vụ việc này đơn thuần tìm kiếm một biện pháp khắc phục theo luật công bằng, quyền được xét xử bằng bồi thẩm đoàn theo quy định của Tu chính án thứ bảy thuộc Hiến pháp Hoa Kỳ không được áp dụng. Vụ án đã được xét xử theo hình thức phiên tòa không bồi thẩm đoàn từ ngày 26 tháng 9 năm 2005 đến ngày 4 tháng 11 năm 2005 trước Thẩm phán John E. Jones III, một đảng viên Đảng Cộng hòa do George W. Bush bổ nhiệm vào năm 2002.
Vào ngày 20 tháng 12 năm 2005, Thẩm phán Jones đã công bố một tài liệu dài 139 trang trình bày các phát hiện thực tế và quyết định phán quyết rằng chỉ thị của Dover nhằm yêu cầu đọc bản tuyên bố trong lớp học là vi hiến. Phán quyết kết luận rằng thiết kế thông minh không phải là khoa học đồng thời cấm vĩnh viễn hội đồng nhà trường yêu cầu giáo viên bôi nhọ hoặc chê bai lý thuyết tiến hóa khoa học cũng như cấm yêu cầu giảng dạy thiết kế thông minh như một lý thuyết thay thế.
Vào ngày 8 tháng 11 năm 2005, nhóm ứng cử viên phản đối dạy thuyết thiết kế thông minh trong giờ khoa học đã đánh bại hoàn toàn 8 thành viên đương nhiệm của Hội đồng Nhà trường Dover khi họ tái tranh cử. Thành viên thứ chín không tham gia tái tranh cử. Vị tân chủ tịch hội đồng nhà trường sau đó tuyên bố rằng hội đồng không có ý định kháng cáo phán quyết này.
Từ năm 2002, hai thành viên của Hội đồng Giáo dục thuộc Học khu Vùng Dover là William (Bill) Buckingham và Alan Bonsell, những người vốn theo quan điểm thuyết sáng thế Trái Đất trẻ, họ đã đưa ra nhiều tuyên bố ủng hộ việc giảng dạy thuyết sáng thế song song với thuyết tiến hóa. Tại một cuộc họp hội đồng vào ngày 7 tháng 6 năm 2004, Buckingham đã đề cập đến thuyết sáng thế và nêu lên những phản đối đối với việc sử dụng cuốn sách giáo khoa Biology do Kenneth R. Miller cùng Joseph S. Levine biên soạn. Ông mô tả cuốn sách này là "chứa đầy thuyết Darwin" và cho rằng "thật không thể tha thứ được khi có một cuốn sách nói rằng con người tiến hóa từ loài vượn mà không có gì để cân bằng lại điều đó."
Câu chuyện này đã xuất hiện trên các tờ báo ở York. Sau đó luật sư Seth Cooper của Viện Discovery đã gọi điện cho Buckingham. Nhiệm vụ của Cooper bao gồm "giao tiếp với các nhà lập pháp, thành viên hội đồng nhà trường, giáo viên, phụ huynh và học sinh" nhằm "giải quyết chủ đề ID một cách có trách nhiệm về mặt khoa học và giáo dục" trong các trường công lập. Về sau ông tuyên bố rằng mục đích của cuộc gọi là để "hướng Hội đồng Dover từ bỏ việc cố gắng đưa thiết kế thông minh vào lớp học hoặc cố gắng chèn thuyết sáng thế vào chương trình giảng dạy của họ". Tuy nhiên, Buckingham đã bác bỏ lời kể này. Sau khi nhận được cuốn sách và đĩa DVD Icons of Evolution từ Cooper, Buckingham đã yêu cầu các giáo viên khoa học tại Trường Trung học Dover phải xem cuốn đĩa DVD này. Dù vậy, các giáo viên đã không sử dụng nó trong lớp học.
Cooper lưu ý rằng Viện Discovery không cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý. Ngay sau đó, Buckingham đã liên hệ với Richard Thompson của Trung tâm Luật Thomas More. Thompson đồng ý đại diện cho Hội đồng Dover và tiến cử cuốn sách Of Pandas and People. Vào ngày 18 tháng 10 năm 2004, hội đồng nhà trường đã bỏ phiếu với tỷ lệ 6–3 để thông qua nghị quyết tổ chức các bài giảng về chủ đề này với Pandas làm sách tham khảo. Họ cũng bổ sung thêm tuyên bố sau đây vào chương trình giảng dạy môn sinh học: "Học sinh sẽ được biết về những lỗ hổng/vấn đề trong thuyết của Darwin cùng các thuyết tiến hóa khác bao gồm nhưng không giới hạn ở thiết kế thông minh. Lưu ý: Nguồn gốc sự sống không được đưa vào giảng dạy."
Vào ngày 19 tháng 11 năm 2004, Học khu Vùng Dover đã phát hành một thông cáo báo chí cho biết bắt đầu từ tháng 1 năm 2005, giáo viên sẽ phải đọc một tuyên bố cụ thể cho học sinh trong lớp sinh học khối chín tại Trường Trung học Dover:
Các Tiêu chuẩn Học thuật Pennsylvania yêu cầu học sinh phải tìm hiểu về thuyết tiến hóa của Darwin và cuối cùng phải tham gia một bài kiểm tra chuẩn hóa trong đó tiến hóa là một phần nội dung.
Vì thuyết của Darwin là một lý thuyết nên nó vẫn đang được thử nghiệm mỗi khi các bằng chứng mới được khám phá ra. Lý thuyết không phải là một sự thật. Những lỗ hổng trong Lý thuyết vẫn tồn tại mà không có bằng chứng nào chứng minh cho chúng. Một lý thuyết được định nghĩa là một lời giải thích đã được kiểm chứng kỹ lưỡng giúp thống nhất một loạt các quan sát.
Thiết kế thông minh là một lời giải thích về nguồn gốc sự sống khác với quan điểm của Darwin. Sách tham khảo Of Pandas and People có sẵn cho học sinh để xem liệu các em có muốn khám phá quan điểm này trong nỗ lực đạt được sự hiểu biết về những gì mà thiết kế thông minh thực sự bao hàm hay không.
Đúng như bản chất của bất kỳ lý thuyết nào, chúng tôi khuyến khích học sinh giữ một tư duy cởi mở. Nhà trường dành phần thảo luận về nguồn gốc sự sống cho từng cá nhân học sinh và gia đình của các em. Với tư cách là một học khu định hướng theo các tiêu chuẩn, việc hướng dẫn trên lớp tập trung vào mục tiêu chuẩn bị cho học sinh đạt mức độ thành thạo trong những bài đánh giá dựa trên tiêu chuẩn.
Ba thành viên hội đồng nhà trường từng bỏ phiếu chống lại tuyên bố này đã từ chức để phản đối. Các giáo viên khoa học trong học khu cũng từ chối đọc tuyên bố cho học sinh của họ khi trích dẫn bộ luật tiểu bang Pennsylvania 235.10(2). Bộ luật này yêu cầu "Nhà giáo dục chuyên nghiệp không được... Cố tình và cố ý trình bày sai lệch môn học hoặc chương trình giảng dạy." Thay vào đó, một ban quản trị của trường đã đích thân đứng ra đọc bản tuyên bố cho học sinh.
Bản tuyên bố của hội đồng nhà trường đã nhắm trực tiếp vào thuyết tiến hóa khi khẳng định rằng học thuyết này có nhiều "lỗ hổng" và chỉ là một lý thuyết chứ "không phải sự thật". Cách lập luận này ám chỉ thuyết tiến hóa chỉ là một linh cảm mơ hồ, hoàn toàn sai lệch so với bản chất thực sự của thuật ngữ "lý thuyết khoa học". Việc đề cập đến cuốn Of Pandas and People cùng việc giới thiệu thiết kế thông minh như một giải pháp thay thế để "giải thích về nguồn gốc sự sống" đã tô vẽ nó như một lời giải thích mang tính khoa học, hoàn toàn trái ngược với cách họ chê bai thuyết tiến hóa. Bằng cách khuyến khích học sinh "giữ một tư duy cởi mở" về các giải pháp thay thế nhưng lại không cung cấp một lời giải thích khoa học nào, tuyên bố này ngầm hướng học sinh đến việc suy ngẫm về một quan điểm tôn giáo. Hành động này được xem là hậu thuẫn cho quan điểm tôn giáo, tương tự như tuyên bố từ chối trách nhiệm từng bị coi là vi hiến trong vụ án Freiler v. Tangipahoa Parish Board of Education. Hội đồng nhà trường chống chế rằng bản tuyên bố không giảng dạy thiết kế thông minh mà chỉ đơn giản giúp học sinh nhận thức được sự tồn tại của nó như một giải pháp thay thế. Thế nhưng họ lại không áp dụng hình thức "nhận thức" tương tự đối với bất kỳ môn học nào khác. Như một phần của bài thuyết trình, các quản trị viên đã tuyên bố rằng "sẽ không có cuộc thảo luận nào khác về vấn đề này và giáo viên của các em sẽ không trả lời những câu hỏi về vấn đề này", qua đó áp đặt một vùng cấm tranh luận cho thuyết thiết kế thông minh, một đặc quyền hoàn toàn xa lạ đối với các học thuyết khoa học thông thường. Hội đồng nhà trường phủ nhận việc thiết kế thông minh là "tôn giáo ngụy trang", dù họ được đại diện trước tòa bởi Trung tâm Luật Thomas More. Đây là một tổ chức luật phi lợi nhuận thuộc phái Cơ đốc giáo bảo thủ, chuyên sử dụng các vụ kiện tụng để thúc đẩy "quyền tự do tôn giáo của những người theo Cơ đốc giáo và các giá trị gia đình được tôn vinh qua thời gian". Mục đích cốt lõi mà tổ chức này hướng tới là "... trở thành thanh gươm và lá chắn cho những người có đức tin".
Khi Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ (ACLU) đệ đơn kiện thay mặt cho 11 phụ huynh học khu Dover vào ngày 14 tháng 12 năm 2004, họ phải tìm một công ty luật chịu làm việc trên tinh thần rủi ro, tức là không nhận thù lao nếu thua kiện. Eric Rothschild, đối tác tại Pepper Hamilton LLP kiêm thành viên hội đồng cố vấn pháp lý thuộc Trung tâm Giáo dục Khoa học Quốc gia (NCSE), đã nhanh chóng gật đầu nhận vụ án dưới hình thức cam kết đầy rủi ro đó.
John West của Viện Discovery cho biết vụ án này đã phơi bày nỗ lực "Orwellian" của ACLU nhằm bóp nghẹt diễn ngôn khoa học và phản đối việc để tòa án phân xử vấn đề này. "Đó là một viễn cảnh đáng lo ngại khi kết quả của vụ kiện này có thể là tòa án sẽ cố gắng nói cho các nhà khoa học biết đâu là cuộc điều tra khoa học hợp pháp và đâu là không," West nhận định. "Đó là một sự công kích trắng trợn vào tự do ngôn luận." Đại diện cho những người phản đối, Hiệp hội vì sự Tiến bộ của Khoa học Mỹ và Hiệp hội Giáo viên Sinh học Quốc gia khẳng định tuyên bố của ông mang tính mỉa mai và đạo đức giả. Sở dĩ như vậy vì Viện Discovery luôn chống lại chủ nghĩa tự nhiên phương pháp luận. Đây vốn là nguyên tắc nền tảng giới hạn nghiên cứu khoa học ở các hiện tượng và nguyên nhân tự nhiên, hoàn toàn không giả định về sự tồn tại của yếu tố siêu nhiên do chúng nằm ngoài tầm giải thích của khoa học.
Dù từng can dự trước đó, Viện Discovery lại e ngại rằng sự việc sẽ biến thành một vụ án mang tính thử nghiệm, đặc biệt khi các bị đơn đã bộc lộ rõ động cơ tôn giáo từ trước. Căng thẳng leo thang đã dẫn đến những bất đồng với Trung tâm Luật Thomas More, kéo theo sự rút lui của ba nghiên cứu viên thuộc Viện Discovery (William A. Dembski, Stephen C. Meyer và John Angus Campbell) khỏi vai trò nhân chứng chuyên môn của bên bị ngay trước thời điểm lấy lời khai. Nguyên nhân được cho là do Trung tâm Luật Thomas More cấm các nhân chứng này mang theo luật sư riêng trong quá trình lấy lời khai. Tuy nhiên, giám đốc Viện Discovery là Bruce Chapman sau đó khẳng định chính ông đã yêu cầu họ không ra làm chứng. Ông cũng đưa ra yêu cầu tương tự với Behe và Minnich, nhưng hai người này rốt cuộc vẫn đứng ra làm chứng.
Vào tháng 5 năm 2005, nhà xuất bản của cuốn Of Pandas and People Foundation for Thought and Ethics (FTE) đã đệ trình một kiến nghị xin can thiệp vào vụ án. FTE lập luận rằng một phán quyết kết luận thiết kế thông minh mang tính tôn giáo sẽ gây ra những hậu quả tài chính nghiêm trọng với khoản tổn thất ước tính lên tới nửa triệu đô la. Nếu can thiệp thành công, FTE sẽ trở thành đồng bị đơn với Hội đồng Học khu Vùng Dover, qua đó có quyền đưa các luật sư và nhân chứng chuyên môn riêng vào vụ án. Chủ tịch FTE Jon Buell ngầm khẳng định họ sẽ triệu tập Dembski và Meyer làm nhân chứng chuyên môn nếu được chấp thuận. Trong phán quyết bác bỏ kiến nghị này, Thẩm phán Jones khẳng định FTE không có quyền can thiệp vì đã nộp đơn quá muộn. Ông cũng thẳng thừng chỉ trích những lý do mà tổ chức này đưa ra để bào chữa cho sự chậm trễ là "vô ích và thiếu thành thật". Thẩm phán Jones nhận định FTE không chứng minh được rằng họ có "một lợi ích đáng kể có thể bảo vệ được trong vụ kiện tụng để bảo đảm sự can thiệp với tư cách là một bên", đồng thời bác bỏ lý lẽ cho rằng các bị đơn sẽ không đại diện thỏa đáng cho lợi ích của họ.
Trong cuộc bầu cử tháng 11 năm 2005, tám trong số chín thành viên của hội đồng nhà trường Dover đã bị mất ghế. Không một thành viên nào từng bỏ phiếu ủng hộ chính sách thiết kế thông minh tái đắc cử thành công. Một hội đồng nhà trường mới với lập trường kiên quyết bác bỏ chính sách này đã lên nắm quyền. Sự thay đổi nhân sự triệt để này đã dập tắt hoàn toàn khả năng nộp đơn kháng cáo lên tòa án cấp cao hơn.
Dưới đây là danh sách các đương sự tham gia phiên tòa.
Tất cả các nguyên đơn đều là phụ huynh của những học sinh đang theo học tại Học khu Vùng Dover.
Phiên tòa chính thức bắt đầu vào ngày 26 tháng 9 năm 2005.
Nội dung từ bài Wikipedia “Kitzmiller kiện Học khu Vùng Dover”, theo giấy phép CC BY-SA 4.0.