Tai nạn
Radar and visual sighting of a UFO over Tehran, Iran
Đang tải bài viết từ Wikipedia…
Sự kiện UFO Tehran là vụ nhìn thấy một vật thể bay không xác định (UFO) bằng radar ở Tehran, thủ đô của Iran, vào sáng sớm ngày 19 tháng 9 năm 1976. Trong suốt quá trình diễn ra vụ việc, hai chiếc tiêm kích đánh chặn F-4 Phantom II thuộc Không quân Hoàng gia Iran đã báo mất tín hiệu và thông tin liên lạc khi họ tiếp cận vật thể lạ. Chỉ được khôi phục lại như cũ khi hai máy bay này rút lui. Một trong số chúng cũng báo cáo lỗi hệ thống vũ khí tạm thời trong khi phi hành đoàn chuẩn bị khai hỏa. Bản báo cáo ban đầu về vụ việc liền được chuyển tới Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ ngay trong ngày 19 tháng 9 năm 1976.
Tehran là thủ đô của Iran, khi đó nằm dưới sự cai trị của vương triều Pahlavi, lực lượng duy trì quan hệ đồng minh quân sự chặt chẽ với Mỹ. Sự cố này xảy ra trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, giai đoạn mà các hiện tượng bay không xác định được quan tâm và theo dõi với mức độ lo ngại đáng kể.
Vào những giờ đầu ngày 19 tháng 9 năm 1976, Hossein Pirouzi, một kiểm soát viên không lưu tại Đài kiểm soát không lưu Sân bay Mehrabad, đã nhận được báo cáo từ ít nhất bốn dân thường về một vật thể sáng chói trên bầu trời phía trên khu phố Shemiran của Tehran. Chính Pirouzi cũng nhìn thấy vật thể này và mô tả nó có hình chữ nhật với hai đèn lớn ở hai đầu và một đèn đỏ nhỏ quay quanh phần giữa. Ông đã báo cáo việc này cho Tướng Youssefi của Không quân Hoàng gia Iran (IIAF), người cũng quan sát vật thể từ ban công của mình và sau đó cấp phép cho một cuộc đánh chặn, với các hướng dẫn do Pirouzi cung cấp.
Vào lúc 01:30 sáng, Trung uý Yaddi Nazeri (Yadollah Nazeri), cùng với một sĩ quan vũ khí ngồi ghế sau, đã được điều động trên một máy bay tiêm kích phản lực F-4 Phantom II để đi xác minh. Họ có thể nhìn thấy vật thể từ khoảng cách 70 dặm. Khi ở khoảng cách 25 hải lý, ông mất toàn bộ hệ thống thiết bị đo đạc và liên lạc UHF/Intercom, vì vậy họ đã quay trở lại căn cứ và báo cáo rằng các thiết bị của ông hoạt động trở lại sau khi làm như vậy. Nazeri sau đó cho biết trong một cuộc phỏng vấn vào năm 1994 rằng vật thể này đã vượt xa tốc độ của ông ngay cả ở tốc độ Mach 2, đó là lúc ông bắt đầu tin rằng mình đang đối phó với một UFO ngoài Trái Đất.
Mười phút sau, Thiếu tá Parviz Jafari, phi đội trưởng của IIAF, cùng với Trung úy Jalal Damirian làm sĩ quan vũ khí, được điều động trên chiếc F-4 Phantom II thứ hai để đánh chặn vật thể, theo lệnh của Tướng Youssefi, vốn đã thông báo cho phi công rằng vật thể này có kích thước tương đương một chiếc Boeing 707. Jafari báo cáo đã khóa mục tiêu bằng radar vào vật thể ở cự ly 27 hải lý (khoảng 50 km) ở vị trí 12 giờ trên cao, với tốc độ tiệm cận là 150 hải lý trên giờ (280 km/h; 170 mph), kích thước tín hiệu radar trả về có thể so sánh với một chiếc Boeing KC-135 Stratotanker. Ở khoảng cách 25 hải lý, vật thể dường như di chuyển ra xa để giữ khoảng cách.
Khi ông tiến lại gần vật thể mà Jafari mô tả là "nhấp nháy với ánh sáng đỏ, xanh lá cây, cam và xanh dương rực rỡ đến mức tôi không thể nhìn thấy phần thân của nó", hệ thống liên lạc trên máy bay của ông đã bị ngắt. Jafari sau đó kể lại rằng ông cảm thấy "giật mình trước một vật thể hình tròn bay ra từ vật thể chính và lao thẳng về phía tôi với tốc độ rất cao, gần như thể nó là một quả tên lửa", nhưng khi ông định phóng tên lửa dẫn đường hồng ngoại AIM-9 Sidewinder, viên phi công bất ngờ gặp tình trạng mất nguồn ở bảng điều khiển vũ khí, cũng như mất liên lạc UHF và nội bộ. Viên phi công lập tức thực hiện động tác quẹo máy bay và bổ nhào lực G âm để tránh vật thể bay. Sau đó, ông quan sát thấy vật thể thứ hai quay vòng phía bên trong rồi rời đi, sau đó quay lại và hợp nhất với vật thể chính. Ngoài việc thiết bị và hệ thống liên lạc bị ngắt, ghế phóng, vốn là một cơ chế cơ học, cũng bị hỏng. Theo Tướng Youssefi, chiếc F-4 thứ hai đã thực hiện lần thử thứ hai ở tốc độ Mach 2 để đánh chặn vật thể nhưng không tài nào bắt kịp.
Khi có thể báo cáo với đài kiểm soát không lưu, Jafari nhận được lệnh quay trở lại. Trong lúc làm như vậy, Jafari nhìn sang bên trái và thấy "vật thể chính hình kim cương ở trên đó, và một vật thể sáng khác tách ra từ nó rồi lao thẳng xuống mặt đất". Dự đoán sẽ xảy ra một vụ nổ nhưng điều đó đã không xảy ra, ông cho biết: "Nó dường như giảm tốc độ và hạ cánh nhẹ nhàng xuống đất, tỏa ra một luồng ánh sáng cực kỳ rực rỡ". Viên phi công sau đó hạ độ cao từ 25M xuống 15M để đánh dấu vị trí của vật thể.
Khi trở về căn cứ và hạ cánh, những vấn đề kỹ thuật tiếp theo đã được ghi nhận trên chiếc phản lực. Một máy bay chở khách ở gần đó cũng báo cáo bị mất liên lạc vô tuyến. Ngày hôm sau, Jafari và Damirian đã bay trực thăng đến vị trí "hạ cánh" của vật thể nhưng không tìm thấy gì. Khi chiếc trực thăng bay vòng về phía tây, người ta phát hiện ra tín hiệu phát đáp đang phát tiếng kêu bíp. Những người sống trong ngôi nhà gần đó cho biết đã nghe thấy một tiếng động lớn và một tia chớp sáng rực vào đêm hôm trước. Các công tác đã được sắp xếp để tiến hành nhiều cuộc thử nghiệm khác nhau, bao gồm cả kiểm tra bức xạ, tại khu vực đó tuy nhiên kết quả không được báo cáo lại.
Phi hành đoàn được cựu tư lệnh Không quân Iran, Trung tướng Shapour Azarbarzin phỏng vấn. Theo vị tướng người Iran này, một báo cáo về vụ việc đã được chuyển cho Không quân Mỹ, đây là thủ tục thông thường trong trường hợp xảy ra một vụ chạm trán UFO. Azarbarzin đã tiết lộ thêm chi tiết trong một cuộc phỏng vấn vào ngày 4 tháng 1 năm 1977, trong đó ông cho biết tốc độ của vật thể được ước tính lên tới Mach 3. Những người khác có liên quan cũng đã được phỏng vấn vào năm 1994.
Một báo cáo ban đầu về sự kiện này đã được chuyển tiếp tới Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ ngay vào ngày xảy ra vụ việc. Các cơ quan và văn phòng khác tại Mỹ nhận được báo cáo này bao gồm Bộ trưởng Ngoại giao, Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA), Nhà Trắng, Tham mưu trưởng Không quân (CSAF) và Tham mưu trưởng Lục quân (CSA), Tư lệnh Tác chiến Hải quân (CNO), Cơ quan Tình báo Quốc phòng (DIA), Tư lệnh Lực lượng Hải quân Hoa Kỳ tại Trung Đông, Tư lệnh Không quân Hoa Kỳ tại châu Âu, Bộ Tư lệnh Không quân Quốc phòng châu Âu, và Tư lệnh Lực lượng tại châu Âu. Tuy nhiên, việc chuyển tiếp các sự cố như vậy ở "vùng Trung Đông nhạy cảm" tới các văn phòng này được cho là một thủ tục thông thường.
Một báo cáo của Cơ quan Tình báo Quốc phòng (DIA) mô tả sự việc được báo cáo là "xuất sắc" và là một trường hợp kinh điển đáp ứng tất cả các tiêu chí cho một nghiên cứu về UFO.
Theo Martin Bridgstock thuộc Đại học Griffith:
Bỏ qua các chi tiết rườm rà, một vài chiếc phản lực F-4 của không quân Iran đã được điều động để kiểm tra một số vụ nhìn thấy ánh sáng trên bầu trời. Các báo cáo có điểm khác nhau, nhưng ít nhất một chiếc máy bay đã gặp sự cố điện nghiêm trọng, cố gắng phóng tên lửa vào thứ gì đó và bị thứ gì đó tấn công. Một máy bay chở khách ở gần đó cũng bị mất liên lạc vô tuyến.
Theo nhà báo người Mỹ Philip J. Klass, rất có thể các phi công ban đầu đã nhìn thấy một thiên thể, có lẽ là Sao Mộc, lời giải thích cũng được nhà nghiên cứu hàng không vũ trụ James Oberg đưa ra. Klass viết rằng sự thiếu sót của phi công và việc thiết bị hỏng hóc có nhiều khả năng là nguyên nhân dẫn đến sự cố thiết bị được báo cáo.
Theo Klass, kỹ thuật viên của hãng Westinghouse tại Căn cứ không quân Shahrokhi cho biết chỉ có chiếc F-4 đầu tiên báo cáo lỗi thiết bị, và chiếc F-4 này vốn nổi tiếng là hay hỏng thiết bị với một lịch sử dài gặp sự cố mất điện, mới chỉ được sửa chữa một tháng trước khi vụ việc xảy ra. Klass trích dẫn ý kiến của một giám sát viên sửa chữa thuộc McDonnell Douglas rằng radar của chiếc F-4 có thể đã ở chế độ "bám sát thủ công", dẫn đến việc diễn giải sai về việc khóa mục tiêu bằng radar.
Bridgstock chỉ trích các báo cáo của những nhà nghiên cứu UFO là "không phải là một tường thuật đáng tin cậy về biến cố UFO ở Iran" và tóm tắt kết luận của Klass:
Klass phát hiện ra rằng chỉ có một máy bay gặp trục trặc về điện, chứ không phải hai. Hơn nữa, chiếc máy bay đó có lịch sử gặp các lỗi về điện không rõ nguyên nhân, và xưởng điện phụ trách nó vốn khét tiếng vì hiệu suất kém. Trong bối cảnh này, một trục trặc điện tạm thời khó có thể được coi là bí ẩn. Ông cũng chỉ ra rằng thành viên phi hành đoàn lúc bết giờ đang mệt mỏi và hoảng loạn, có thể đã nhầm ngôi sao hoặc sao băng là UFO và "tên lửa". Ngoài ra, Klass chỉ ra rằng lỗi vô tuyến trên máy bay chở khách không phải là điều chưa từng xảy ra, và đó là lý do tại sao chúng mang theo các bộ vô tuyến dự phòng.
Về báo cáo của một phi công về "các vật thể sáng" đã "lao về phía ông, và phóng thẳng xuống mặt đất", tác giả hoài nghi người Mỹ Brian Dunning nhận xét rằng ngày 19 tháng 9, ngày xảy ra biến cố, là thời điểm đỉnh điểm của hai trận mưa sao băng hàng năm là Gamma Piscids và Southern Piscids, cùng với phần đuôi của trận mưa sao băng Eta Draconids, vì vậy việc quan sát các vật thể rơi hoặc ánh sáng kỳ lạ sẽ không phải là điều bất thường. Tín hiệu phát đáp phát tiếng kêu bíp tìm thấy tại địa điểm nghi là nơi rơi thực chất là từ một chiếc máy bay C-141, theo lời Đại tá điều tra Mooy, nhưng "họ đã gặp vấn đề với việc thiết bị phát tín hiệu bị đẩy ra ngoài đơn giản là do nhiễu động không khí trên các dãy núi ngay phía bắc Tehran".
Theo Dunning:
Một khi chúng ta nhìn nhận tất cả các yếu tố của câu chuyện mà không có sự mặc định về một con tàu vũ trụ của người ngoài hành tinh, điều duy nhất bất thường về vụ UFO Tehran năm 1976 là máy bay đã rượt đuổi thiên thể và gặp sự cố thiết bị. Đã có rất nhiều trường hợp máy bay gặp sự cố thiết bị, và cũng có rất nhiều trường hợp máy bay nhận diện nhầm thiên thể. Thỉnh thoảng, cả hai điều đó sẽ xảy ra trên cùng một chuyến bay.
Dunning chỉ trích giới nghiên cứu UFO và các chương trình truyền hình về chủ đề UFO như Sightings vì đã mô tả tất cả các sự kiện liên quan đến sự kiện này "từ bối cảnh giả định rằng luồng sáng đó là một con tàu vũ trụ của người ngoài hành tinh thù địch và được điều khiển một cách thông minh".
Thiếu tướng nghỉ hưu Parviz Jafari sau đó đã công khai làm chứng về vụ việc tại hội nghị Câu lạc bộ Báo chí Quốc gia năm 2007 ở Washington, D.C.
Vụ việc này đã trở thành đề tài cho một bộ phim của Iran.
Vụ việc đã được nhắc tới trên các phương tiện truyền thông sau đây:
Một bài xã luận (xem bên dưới) đã được đăng tải trên bản tin định kỳ hàng quý MIJI (Mạo danh, Xâm nhập, Gây nhiễu và Can thiệp) của Cơ quan An ninh Không quân Hoa Kỳ, một ấn phẩm mà "thường được các nhà nghiên cứu UFO vẫy tay như một bằng chứng sức thuyết phục". Theo Dunning, "vì cơ quan này yêu cầu mức độ bảo mật an ninh, bản tin của họ cũng được bảo vệ tương tự. Không có gì thực sự đặc biệt thú vị về bài báo thực tế đó; nó chỉ là một bản kể lại được kịch tính hóa dựa trên cùng thông tin trong bản ghi nhớ của Đại tá Mooy, được đưa ra trong bản tin như một bài xã luận kỳ thú về chủ đề gây nhiễu và can thiệp".
Nội dung từ bài Wikipedia “Sự kiện UFO Tehran 1976”, theo giấy phép CC BY-SA 4.0.