Đang tải bài viết từ Wikipedia…
Bầu cử
Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ 1896
Cuộc bầu cử Tổng thống thứ 28 của Hoa Kỳ (1896): William McKinley (1897-1901)
- 3 tháng 11 năm 1896
- Bắc Mỹ
Bầu cử
Cuộc bầu cử Tổng thống thứ 28 của Hoa Kỳ (1896): William McKinley (1897-1901)
Đang tải bài viết từ Wikipedia…
Cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ năm 1896 là cuộc bầu cử tổng thống bốn năm một lần lần thứ 28, được tổ chức vào thứ Ba, ngày 3 tháng 11 năm 1896. Cựu Thống đốc William McKinley, ứng cử viên của Đảng Cộng hòa, đã đánh bại cựu Dân biểu William Jennings Bryan, ứng cử viên của Đảng Dân chủ. Chiến dịch tranh cử năm 1896, diễn ra trong thời kỳ suy thoái kinh tế sau Hoảng loạn 1893, là một cuộc bầu cử tái định hình hệ thống chính trị Hoa Kỳ, chấm dứt Hệ thống Đảng phái thứ ba và đánh dấu khởi đầu của Hệ thống Đảng phái thứ tư.
Tổng thống đương nhiệm của Đảng Dân chủ Grover Cleveland đã tuyên bố sẽ không tham gia tranh cử nhiệm kỳ thứ 2 liên tiếp (và là nhiệm kỳ thứ 3 của ông), bỏ ngỏ chiến dịch tranh cử lần 4. Sau đó, với tư cách là một luật sư và cựu dân biểu, Bryan đã khơi dậy sự ủng hộ của đảng bằng bài phát biểu Thập giá Vàng, kêu gọi cải cách hệ thống tiền tệ và coi các lãnh đạo doanh nghiệp là nguyên nhân gây ra tình trạng suy thoái kinh tế đang diễn ra. Đại hội toàn quốc Đảng Dân chủ năm 1896 đã quay lưng với chính quyền của Cleveland và đề cử Bryan trong lần bỏ phiếu thứ 5. Bryan sau đó còn giành được đề cử của Đảng Dân túy, đảng đã thắng một số bang vào năm 1892 và có nhiều điểm chung trong chính sách với Bryan. Trái ngược với Bryan, một số đảng viên Đảng Dân chủ Bourbon bảo thủ đã thành lập Đảng Dân chủ Quốc gia và đề cử Thượng nghị sĩ John M. Palmer. Về phía Đảng Cộng hòa, ngay từ đầu, McKinley đã chiếm ưu thế với cách biệt lớn tại Đại hội toàn quốc Đảng Cộng hòa năm 1896.
Kể từ khi Hoảng loạn 1893 xảy ra, đất nước đã sa lầy vào tình trạng suy thoái kinh tế, được ghi dấu bởi giá cả thấp, lợi nhuận thấp, tỷ lệ thất nghiệp cao và nhiều cuộc đình công đầy bạo lực. Các vấn đề kinh tế, đặc biệt là chính sách thuế quan và câu hỏi liệu chế độ bản vị vàng có nên được duy trì để cung ứng tiền hay không, là những vấn đề trọng tâm. McKinley đã tạo dựng một liên minh bảo thủ với các doanh nhân, chuyên gia, nông dân giàu có và công nhân nhà máy lành nghề phản đối các chính sách nông nghiệp của Bryan. Ông mạnh nhất ở các vùng thành thị và vùng Đông Bắc, Thượng Trung Tây và Bờ Tây Hoa Kỳ. Quản lý chiến dịch tranh cử của Đảng Cộng hòa, Mark Hanna, đã tiên phong trong nhiều kỹ thuật tranh cử hiện đại, được hỗ trợ bởi ngân sách 3,5 triệu đô la. Bryan coi chiến dịch của mình là một cuộc "thập tự chinh" của người lao động chống lại những người giàu có, những người đã làm nghèo nước Mỹ bằng cách hạn chế nguồn cung tiền. Ông nói, bạc có nguồn cung dồi dào và nếu đúc thành tiền sẽ khôi phục lại sự thịnh vượng đồng thời làm suy yếu quyền lực của các quỹ tín thác tiền tệ. Bryan mạnh nhất ở các bang miền Nam, vùng nông thôn Trung Tây và dãy núi Rocky. Những lời hùng biện về đạo đức và chiến dịch chống lạm phát của ông (ủng hộ bản vị lưỡng kim) đã khiến những người bảo thủ phản đối gay gắt.
Bryan vận động mạnh mẽ khắp các bang dao động ở Trung Tây, trong khi McKinley tiến hành chiến dịch "trước hiên nhà". Cuộc bầu cử đầy căng thẳng kết thúc khi McKinley giành được đa số phiếu phổ thông và phiếu đại cử tri. Bryan giành được 46,7% số phiếu phổ thông và Palmer giành được dưới 1%. Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu rất cao, hơn 90% số cử tri đủ điều kiện ở nhiều bang. Việc Đảng Dân chủ cạch mặt phe Bourbon đã mang lại cho Bryan và những người ủng hộ ông quyền kiểm soát đảng cho đến những năm 1920, đồng thời tạo tiền đề cho sự thống trị của Đảng Cộng hòa trong Hệ thống Đảng phái thứ tư.
Tại đại hội của đảng tại St. Louis, Missouri, được tổ chức từ ngày 16 đến ngày 18 tháng 6 năm 1896, Đảng Cộng hòa đã đề cử William McKinley làm Tổng thống và Garret Hobart từ New Jersey làm Phó Tổng thống. McKinley trước đó vừa rời vị trí thống đốc Ohio. Cả hai ứng cử viên đều dễ dàng được đề cử ở lần bỏ phiếu đầu tiên.
Quản lý chiến dịch tranh cử của McKinley, doanh nhân giàu có và tài năng ở Ohio, Mark Hanna, đã đến gặp mặt lãnh đạo các tập đoàn lớn và các ngân hàng lớn, có ảnh hưởng sau Đại hội Đảng Cộng hòa để gây quỹ cho chiến dịch. Với việc nhiều doanh nhân và chủ ngân hàng lo sợ trước luận điệu dân túy của Bryan và yêu cầu chấm dứt chế độ bản vị vàng, Hanna gặp rất ít khó khăn khi huy động được số tiền kỷ lục. Ông đã huy động được 3,5 triệu đô la cho chiến dịch tranh cử và chi nhiều gấp 5 lần Đảng Dân chủ. McKinley là cựu chiến binh từng tham gia Nội chiến Hoa Kỳ cuối cùng được 1 trong 2 đảng lớn đề cử làm Tổng thống.
Một tháng sau khi McKinley được đề cử, những người ủng hộ bạc đã giành quyền kiểm soát đại hội đảng Dân chủ, được tổ chức tại Chicago từ ngày 7 đến ngày 11 tháng 7. Hầu hết các đại biểu miền Nam và miền Tây đều quyết tâm hiện thực hóa lập trường "bạc tự do" của Đảng Dân túy. Đại hội đã bác bỏ các chính sách ủng hộ bản vị vàng của Cleveland và cũng cắt đứt liên hệ với bản thân Cleveland. Điều này khiến đại hội ban đầu không thể tìm ra người kế nhiệm rõ ràng Cleveland. Cần phải có 2/3 tổng số phiếu bầu để được đề cử và những người ủng hộ bạc đã làm được điều này bất chấp sự phân cực cực đoan theo khu vực của các đại biểu. Trong một cuộc bỏ phiếu giả nghiệm về vấn đề chống bạc, các bang miền Đông (từ Maryland đến Maine), với 28% số đại biểu tham gia, đã bỏ phiếu ủng hộ 96%. Các đại biểu khác bỏ phiếu phản đối 91%, vì vậy những người ủng hộ bạc có thể tin tưởng vào đa số 67% số đại biểu.
Luật sư, cựu Dân biểu và ứng cử viên tranh cử vào Thượng viện không thành công William Jennings Bryan sau đó nổi lên là một người phù hợp cho đề cử. Là một nhà hùng biện xuất sắc, Bryan đến từ Nebraska và đại diện những người nông dân đang phải chịu đựng cuộc suy thoái kinh tế sau Hoảng loạn 1893. Tại đại hội, ông đã đưa ra bài phát biểu được coi là một trong những bài phát biểu chính trị vĩ đại nhất trong lịch sử Hoa Kỳ, Bài phát biểu Thập giá vàng. Bryan đã nhiệt tình bảo vệ những người nông dân và công nhân nhà máy đang vật lộn để tồn tại trong thời kỳ suy thoái kinh tế, đồng thời đả kích các chủ doanh nghiệp và lãnh đạo các thành phố lớn là nguyên nhân gây ra mọi vấn đề. Ông kêu gọi cải cách hệ thống tiền tệ, chấm dứt chế độ bản vị vàng và hỗ trợ cho nông dân và những người khác gặp tổn thất do suy thoái. Bài phát biểu của Bryan ấn tượng đến mức nhiều đại biểu đã cõng ông trên vai đi vòng quanh hội trường sau đó.
Ngày hôm sau, 8 cái tên được đề cử trước đại hội: Richard Bland, William J. Bryan, Claude Matthews, Horace Boies, Joseph Blackburn, John R. McLean, Robert E. Pattison và Sylvester Pennoyer. Bất chấp sức mạnh ban đầu của Bland, người dẫn đầu trong 3 lần bỏ phiếu đầu tiên, bài phát biểu của Bryan đã giúp ông tiến gần đến việc giành được đề cử, điều mà ông đã làm được ở lần bỏ phiếu thứ 5, sau khi hầu hết các ứng cử viên khác rút lui và ủng hộ ông.
Sau thất bại của Bland, những người ủng hộ ông ấy đã cố gắng đề cử ông làm đồng tranh cử của Bryan, nhưng Bland quan tâm hơn đến việc giành lại chiếc ghế cũ của ông ở Hạ viện, nên đã rút lui mặc dù đã dẫn đầu trong những lần bỏ phiếu sớm. Arthur Sewall, một thợ đóng tàu giàu có đến từ Maine, cuối cùng đã được chọn làm ứng cử viên Phó Tổng thống. Người ta cảm thấy rằng sự Sewall có thể trang trải một số chi phí vận động tranh cử nhờ sự giàu có của mình. Mới 36 tuổi, Bryan chỉ lớn hơn 1 tuổi so với quy định của Hiến pháp để trở thành Tổng thống. Ông vẫn là người trẻ nhất từng được một đảng lớn đề cử làm Tổng thống.
Đảng Cấm rượu trước đó bị chia thành hai phái và mỗi phái không muốn nhượng bộ hoặc thỏa hiệp với phái kia. Phái "Broad-Gauge", do Charles Bentley và cựu Thống đốc Kansas John St. John lãnh đạo, đã yêu cầu bổ sung vào cương lĩnh các mục ủng hộ đúc bạc tự do cũng như ủng hộ quyền bầu cử của phụ nữ, hơn nữa họ không nhận đề cử nếu những yêu cầu này không được đáp ứng. Phái "Narrow-Gauge", do Samuel Dickie của Michigan lãnh đạo và ủng hộ Joshua Levering, vẫn nhất quyết yêu cầu cương lĩnh của đảng vẫn dành riêng cho việc ủng hộ cấm rượu. Xung đột giữa hai bên nhanh chóng nổ ra khi đề cử chủ tịch thường trực của đại hội, với một số ứng cử viên được đề cử cho vị trí này đã rút lui cho đến khi Oliver Stewart từ Illinois, thành viên phái "Broad-Gauge", được đề cử. Một báo cáo thiểu số do St. John soạn đã ủng hộ việc đúc tiền miễn phí bằng bạc, gia tăng sự kiểm soát của chính phủ đối với đường sắt và điện báo, thuế thu nhập. Một số cuộc bỏ phiếu đã diễn ra đã mang lại sự tự tin cho "Broad-Gauge", nhưng một số người đã bỏ phiếu ủng hộ báo cáo chỉ đơn thuần là chưa quyết định hoặc chống lại việc tiêu hủy báo cáo. Sau khi đa số 188 người đưa báo cáo ra trước đại hội, "Narrow-Gauge" đã vận động các đại biểu trung lập ở vùng Đông Bắc và Trung Tây để thuyết phục họ về những hậu quả bầu cử nếu nó được thông qua: rằng lợi ích của Đảng ở các bang như New York sẽ bị đảo ngược chỉ sau một đêm về các vấn đề như tiền đúc miễn phí và chủ nghĩa dân túy. Khi báo cáo của St. John được đưa ra bỏ phiếu chính thức, nó đã bị từ chối với 492 phản đối và 310 ủng hộ. Với việc các đại biểu ủng hộ bạc vẫn còn bị sốc và St. John đang cố gắng tiến hành bỏ phiếu lại, phái "Narrow-Gauge" từ Illinois đã đề nghị thay thế cả báo cáo thiểu số và đa số bằng một cương lĩnh chỉ tập trung vào vấn đề cấm rượu. Một cuộc bỏ phiếu đã được tiến hành và cương lĩnh của "Narrow-Gauge" được thông qua.
Trong một nỗ lực nhằm xoa dịu những người ủng hộ quyền bầu cử của phụ nữ vì thiếu mục ủng hộ quyền bầu cử của phụ nữ, bản thân mục này sau đó được thông qua bởi một nghị quyết của đại hội. Sau đó, phái "Broad-Gauge" đã công khai xem xét việc ủng hộ một liên danh riêng vì "Narrow-Gauge" rõ ràng đã giành được quyền kiểm soát đại hội. Với việc Charles Bentley từ chối tranh cử, một số nỗ lực đã được thực hiện để đề cử thống đốc Lãnh thổ Arizona vừa nghỉ hưu, Louis Hughes, nhưng rõ ràng là Levering đã nhận được sự ủng hộ của hầu hết các đại biểu, Hughes sau đó bị gạch tên. Sau khi đại hội đề cử Levering mà không vấp phải bất kỳ sự phản đối lớn nào, khoảng 200 người trong số những người ủng hộ quyền bầu cử của phụ nữ, những người ủng hộ bạc và những người theo chủ nghĩa dân túy đã tham gia một đại hội khác, do Bentley và St. John lãnh đạo, cùng với "Đảng" Cải cách Quốc gia thành lập Đảng Quốc gia. Sau đó, đại hội nhất trí đề cử Hale Johnson của Illinois làm Phó Tổng thống.
Ban đầu được gọi là "Đảng Cải cách Quốc gia", bản thân đại hội chỉ bắt đầu 1 ngày trước Đại hội Đảng Cấm rượu, cũng được tổ chức tại Pittsburgh, Pennsylvania. Mặc dù ban đầu chỉ triệu tập khoảng 8 đại biểu, nhưng họ hy vọng rằng bất kỳ người bất mãn với Đảng Cấm rượu có thể tìm được đường đến đó và sẽ ủng hộ việc đề cử Dân biểu Joseph C. Sibley làm Tổng thống. Một bước tiến lớn thực sự đã xảy ra khi Đảng Cấm rượu đề cử Joshua Levering vào chức vụ Tổng thống, và những người bất mãn, do Charles E. Bentley và cựu thống đốc Kansas John St. John dẫn đầu, rời khỏi đại hội của đảng Cấm rượu, St. John thậm chí còn hét lên rằng đại hội đã bị "... Phố Wall mua chuộc." Hai nhóm sau đó gặp mặt và cùng nhau thành lập "Đảng Quốc gia" và nhanh chóng đề cử Charles Bentley làm Tổng thống, với James Southgate, Chủ tịch Đảng Cấm rượu Bắc Carolina, làm đồng tranh cử của ông. Các đại biểu đã thông qua báo cáo thiểu số đã bị từ chối tại Đại hội Đảng Cấm rượu làm cương lĩnh của họ, kêu gọi phát hành tiền xu và đồng bạc xanh miễn phí, gia tăng kiểm soát của chính phủ đối với đường sắt và điện báo, bầu cử trực tiếp các Thượng nghị sĩ và Tổng thống,...
Đại hội Đảng Lao động Xã hội được tổ chức tại thành phố New York vào ngày 9 tháng 7 năm 1896. Đại hội đã đề cử Charles Matchett từ New York và Matthew Maguire từ New Jersey. Cương lĩnh của nó ủng hộ việc giảm giờ lao động; yêu cầu chính phủ liên bang kiểm soát các mỏ, đường sắt, kênh đào, điện báo và điện thoại; kiểm soát các công trình nước, công trình khí đốt và nhà máy điện; vấn đề tiền bạc chỉ nên do chính phủ liên bang thực hiện; giảm tỷ lệ thất nghiệp; bãi bỏ quyền phủ quyết; bãi bỏ Thượng viện Hoa Kỳ; ủng hộ quyền bầu cử của phụ nữ; và luật hình sự thống nhất trên toàn Liên bang.
Trong số các đảng nhỏ hoạt động vào năm 1896, nổi bật nhất là Đảng Nhân dân (hay Đảng Dân túy). Được thành lập vào năm 1892, Đảng Dân túy đại diện cho triết lý của chủ nghĩa nông nghiệp (bắt nguồn từ nền dân chủ Jeffersonian), cho rằng nông nghiệp là một lối sống ưu việt đang bị các chủ ngân hàng hạ bệ. Đảng Dân túy thu hút nhiều nông dân trồng bông ở miền Nam và nông dân lúa mì ở miền Tây, nhưng lại thu hút rất ít nông dân ở vùng Đông Bắc và vùng nông thôn Trung Tây. Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1892, ứng cử viên của đảng Dân túy James B. Weaver đã thắng 4 bang, và vào năm 1894, họ đã giành chiến thắng trong các cuộc đua vào quốc hội và cơ quan lập pháp tiểu bang ở một số bang miền Nam và miền Tây. Ở các bang miền Nam, bao gồm Alabama, North Carolina, Tennessee và Texas, chiến thắng đạt được nhờ liên minh với đảng Cộng hòa, những người đang cố gắng chống lại Đảng Dân chủ Bourbon đang thống trị tại đây, trong khi ở phần còn lại của đất nước, họ lại thường liên minh với Đảng Dân chủ, như ở bang Washington. Đến năm 1896, Đảng Dân túy tin rằng họ có thể thay thế Đảng Dân chủ trở thành đảng đối lập chính với Đảng Cộng hòa. Tuy nhiên, việc Đảng Dân chủ đề cử Bryan, người ủng hộ nhiều mục tiêu và ý tưởng của Đảng Dân túy, đã đặt đảng vào tình thế khó xử. Bị giằng xé giữa việc lựa chọn ứng cử viên Tổng thống của riêng họ hay chọn ủng hộ Bryan, ban lãnh đạo đảng quyết định rằng việc tự đề cử ứng cử viên sẽ chỉ đơn giản là phân hóa lực lượng ủng hộ cải cách và mang về chiến thắng cho Đảng Cộng hòa bảo thủ. Tại đại hội toàn quốc năm 1896, Đảng Dân túy đã chọn Bryan làm ứng cử viên tổng thống của họ. Tuy nhiên, để chứng minh rằng họ vẫn độc lập với Đảng Dân chủ, Đảng Dân túy chọn cựu Dân biểu Georgia Thomas E. Watson làm ứng cử viên Phó Tổng thống thay vì Arthur Sewall. Bryan nhanh chóng chấp nhận đề cử của Đảng Dân túy, nhưng mơ hồ không biết liệu nếu được bầu, ông có chọn Watson làm Phó Tổng thống thay vì Sewall hay không. Từ cuộc bầu cử này, Đảng Dân túy bắt đầu sáp nhập vào Đảng Dân chủ; trong vòng một vài cuộc bầu cử nữa, đảng sẽ biến mất hoàn toàn. Cuộc bầu cử năm 1896 đặc biệt bất lợi cho Đảng Dân túy ở miền Nam; khi họ bị chia rẽ giữa các thành viên ủng hộ liên minh với Đảng Dân chủ để đạt được cải cách ở cấp quốc gia và các thành viên ủng hộ liên minh với Đảng Cộng hòa để đạt được cải cách ở cấp tiểu bang.
Những người ủng hộ từ Đảng Dân chủ và Dân túy của Bryan đã tổ chức các liên minh ở một số bang với các đại cử tri được bầu ủng hộ ông đến từ cả 2 đảng. Tờ New York Times thống kê được 71 đảng viên Đảng Dân túy và 6 ứng cử viên Đảng Cộng hòa Bạc đã cam kết ủng hộ Bryan. Ở 10 bang nơi liên minh thành công, 27 đại cử tri đã bỏ phiếu bầu Bryan làm Tổng thống và Watson làm Phó Tổng thống. (Phần còn lại trong số 176 đại cử tri của Bryan, bao gồm cả các đại cử tri của Đảng Dân túy và Đảng Cộng hòa Bạc từ Colorado và Idaho, đã bỏ phiếu cho Sewall.)
Nội dung từ bài Wikipedia “Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ 1896”, theo giấy phép CC BY-SA 4.0.