Nho giáo

Kỳ quan

Những kỳ quan thế giới trên bản đồ gắn với lịch sử Nho giáo: được xây cho tôn giáo này, được nó dùng lâu dài, hoặc đứng trên đất thánh của nó.

• Xây dựng 1070

  Văn Miếu – Quốc Tử Giám

  Hà Nội, Việt Nam

  Văn Miếu thờ Khổng Tử ở Hà Nội, lập năm 1070; từ năm 1076, nơi đây có Quốc Tử Giám, trường đại học đầu tiên của Việt Nam.

Tuyến thương mại truyền đạo

Các tuyến đường trên bản đồ mà nhà truyền giáo, thương nhân và người hành hương của tôn giáo này đã đi qua. Bản đồ phía trên vẽ chúng trong những năm chúng hoạt động.

• khoảng 1372 – 1570 · bằng đường biển và đường sông

  Thương mại Lưu Cầu

  Năm 1392, nhà Minh gửi các gia đình người Hoa tới Kume, cạnh Naha, để lo các chuyến triều cống của Lưu Cầu; họ mang theo Nho học và về sau xây một văn miếu thờ Khổng Tử.

Ý nghĩa biểu tượng

Dòng thời gian

15 nơi, xếp theo thứ tự tôn giáo này truyền đến: khi nào những tín đồ đầu tiên tới, từ đâu và bằng cách nào; khi nào nó trở thành tôn giáo chính ở đó, và khi nào nó phai nhạt.

1. khoảng 500 TCN · Khúc Phụ

   Khổng Tử dạy học ở Khúc Phụ, kinh đô nước Lỗ, nơi học trò của ông tụ hội và con cháu ông gìn giữ miếu thờ cùng lễ nghi suốt hơn hai nghìn năm.

2. 200 TCN, tôn giáo chính từ 136 TCN · Trường An

   Thúc Tôn Thông, một nho sĩ nước Lỗ, soạn ra nghi lễ triều đình nhà Hán năm 200 TCN; năm 136 TCN, Hán Vũ Đế đặt các chức học quan chuyên trách Ngũ Kinh (Ngũ Kinh bác sĩ), và năm 124 TCN lập Thái học.

   từ Khúc Phụ · qua truyền giáo

3. khoảng 136 TCN, tôn giáo chính từ 25 CN · Lạc Dương

   Các nho sĩ phục vụ ở Lạc Dương dưới thời Tây Hán; là kinh đô nhà Đông Hán từ năm 25, nơi đây có Thái học, và từ năm 175 các bộ kinh điển được khắc lên đá tại đây.

   từ Trường An · qua truyền giáo

4. 111 TCN · Giao Chỉ (Luy Lâu)

   Quân Hán chiếm đồng bằng sông Hồng năm 111 TCN; các quan cai trị người Hán đưa vào lối học Nho, và Sĩ Nhiếp, người cai quản Giao Chỉ từ Luy Lâu trong những năm 187–226, được tôn vinh vì học vấn.

   từ Trường An · qua chinh phục

5. 372 CN · Cao Câu Ly (Gungnae)

   Năm 372, năm Phật giáo từ Tiền Tần truyền đến, vua Tiểu Thú Lâm của Cao Câu Ly lập Thái học ở kinh đô, một học viện dạy kinh điển Nho gia cho con em quý tộc.

   từ Trường An · qua truyền giáo

6. 682 CN · Tân La (Gyeongju)

   Năm 682, Tân La lập Quốc học ở kinh đô, một học viện Nho học quốc gia theo mô hình nhà Đường; về sau Thôi Trí Viễn và các nho sĩ Tân La khác sang Trung Quốc thời Đường du học và thi đỗ.

   từ Trường An · qua truyền giáo

7. 710 CN · Nhật Bản (Nara)

   Học viện của triều đình Nhật Bản dạy kinh điển Nho gia theo Đại Bảo luật lệnh năm 701; năm 735, Kibi no Makibi mang về Nara những văn bản và nghi lễ mới từ Trường An nhà Đường.

   từ Trường An · qua truyền giáo

8. 1070, tôn giáo chính từ 1428 · Đại Việt (Thăng Long)

   Lý Thánh Tông lập Văn Miếu tại đây năm 1070, và Quốc Tử Giám ra đời năm 1076; từ năm 1428, các vua nhà Lê đưa giáo lý Tân Nho giáo thành hệ tư tưởng chính thống của nhà nước và khoa cử.

   từ Luy Lâu · qua truyền giáo

9. 1183 · Vũ Di Sơn

   Chu Hi, người kế thừa anh em họ Trình ở Lạc Dương, giảng dạy tại tinh xá Vũ Di của mình từ năm 1183; các chú giải của ông trở thành cốt lõi của khoa cử từ năm 1313 cho đến khi nhà Thanh bãi bỏ khoa cử năm 1905.

   từ Lạc Dương · qua truyền giáo · Tân Nho giáo

10. khoảng 1392 · Lưu Cầu (Kume)

    Các gia đình từ Phúc Kiến, theo truyền thống được đưa đến định cư ở Kume năm 1392 theo lệnh hoàng đế nhà Minh, phục vụ các vua Lưu Cầu với tư cách học giả và sứ thần; một văn miếu được xây cho họ trong thập niên 1670.

    từ Vũ Di Sơn · qua di cư

11. 1394, trở thành tôn giáo chính ngay · Triều Tiên thời Joseon (Hán Dương)

    Các vua nhà Triều Tiên, với nhà nước được xây dựng trên học thuyết Chu Hi, dời đô về đây năm 1394; Phật giáo mất vị thế, và học viện Thành Quân Quán đào tạo quan lại cho khoa cử.

    từ Vũ Di Sơn · qua truyền giáo · Tân Nho giáo

12. 1607 · Edo

    Hayashi Razan, học trò của Fujiwara Seika, người từng theo học Kang Hang, một nho sĩ Triều Tiên bị bắt làm tù binh, phục vụ nhà Tokugawa từ năm 1607; học thuyết Chu Hi trở thành học thuyết chính thống của Mạc phủ năm 1790.

    từ Hán Dương · qua truyền giáo · Tân Nho giáo

13. 1665 · Đài Loan (Đài Nam)

    Trần Vĩnh Hoa, đại thần của chính quyền họ Trịnh, xây văn miếu đầu tiên của Đài Loan ở Đài Nam năm 1665; dưới thời nhà Thanh, những người định cư từ Phúc Kiến đã mở trường Nho học khắp hòn đảo.

    từ Vũ Di Sơn · qua chinh phục và di cư

14. 1819 · Singapore

    Từ năm 1819, những người Hoa đến định cư giữ gìn nghi lễ thờ tổ tiên và các đền thờ dòng họ; trong thập niên 1890, Lim Boon Keng và Khoo Seok Wan dẫn dắt một phong trào phục hưng Nho giáo trong cộng đồng người Hoa Eo biển.

    từ Vũ Di Sơn · qua di cư

15. 1900 · Batavia

    Năm 1900, người Hoa ở Batavia lập ra Tiong Hoa Hwe Koan để dạy đạo đức Nho giáo; Nho giáo (Khonghucu) ngày nay là một trong sáu tôn giáo được Indonesia công nhận.

    từ Singapore · qua truyền giáo