Chinh phục
1945 offensive by the Western Allies during the final months of hostilities in the European theatre of World War II
Đang tải bài viết từ Wikipedia…
Cuộc hành quân xâm lược Đức Quốc xã của Quân Đồng minh được thực hiện bởi các nước phương Tây thuộc phe Đồng minh trong những ngày tháng cuối cùng tại Mặt trận Châu Âu trong Chiến tranh Thế giới 2. Để chuẩn bị cho cuộc hành quân xâm lược này, Quân Đồng minh đã tiến hành một loạt các cuộc tiến công nhằm đánh chiếm bờ Đông và Tây của sông Rhine: Chiến dịch Veritable và Chiến dịch Grenade diễn ra vào tháng 2 năm 1945, Chiến dịch Lumberjack và Chiến dịch Undertone diễn ra vào tháng 3 năm 1945, các hoạt động quân sự này không nằm trong cuộc hành quân xâm lược chính. Cuộc hành quân xâm lược chính thức bắt đầu khi quân Đồng minh tiến vào khu vực phía đông sông Rhine và bắt đầu vượt sông vào ngày 22 tháng 3 năm 1945 trước khi tản ra và tràn vào toàn bộ miền Tây nước Đức từ Baltic ở phía bắc cho đến Đèo Alps ở phía nam, nơi họ liên kết với các đơn vị của Tập đoàn quân 5 của Mỹ ở Ý. Kết hợp với việc đánh chiếm Berchtesgaden, bất kì hy vọng nào về việc giới lãnh đạo Đức Quốc xã tiếp tục cuộc chiến từ cái gọi là "Tái thiết quốc gia" hoặc trốn thoát qua dãy Alps đều bị dập tắt, ngay sau đó là sự đầu hàng vô điều kiện của Đức vào ngày 8 tháng 5 năm 1945. Đây được gọi là Chiến dịch Trung Âu trong lịch sử quân sự Hoa Kỳ.
Đến đầu năm 1945, các sự kiện liên tiếp diễn ra ngày càng có lợi cho Lực lượng Viễn chinh Đồng minh ở châu Âu. Trên Mặt trận phía Tây, quân Đồng minh đã chiến đấu ở Đức với các chiến dịch chống lại Phòng tuyến Siegfried kể từ Trận Aachen, Trận Metz và Trận rừng Hürtgen vào cuối năm 1944 và đến tháng 1 năm 1945 đã đẩy quân Đức trở lại điểm xuất phát của họ trong Trận Bulge. Thất bại của cuộc tiến công trong Trận Bulge đã làm cạn kiệt nguồn dự trữ chiến lược của Đức, khiến Đức không thể chuẩn bị sẵn sàng để chống lại các chiến dịch cuối cùng của Đồng minh tại châu Âu. Những tổn thất ở vùng Rhine càng làm suy yếu quân đội Đức Quốc xã, để lại tàn dư vỡ vụn của các đơn vị để bảo vệ bờ đông sông Rhine. Vào ngày 7 tháng 3, quân Đồng minh đã chiếm giữ được cầu Ludendorff còn nguyên vẹn bắc qua sông Rhine tại Remagen, và đã thiết lập một đầu cầu lớn trên bờ đông của sông. Trong Chiến dịch Lumberjack, Chiến dịch Plunder và Chiến dịch Undertone vào tháng 3 năm 1945, thương vong của quân Đức trong giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 3 năm 1945 ước tính khoảng 400.000 người, trong đó có 280.000 người bị bắt làm tù binh.
Ở Mặt trận phía Đông, Hồng quân Liên Xô (bao gồm cả Lực lượng Vũ trang Ba Lan ở phía Đông dưới sự chỉ huy của Liên Xô) cùng với cuộc tiến công của quân Đồng minh ở phía Tây, đã giải phóng phần lớn lãnh thổ Ba Lan, tiến vào Đông Phổ và bắt đầu tiến công vào Đông Đức vào tháng 2 năm 1945, và cho đến tháng 3 họ đã tiến đến gần Berlin. Mở đầu cho cuộc tiến quân vào Romania ,Chiến dịch tấn công chiến lược Iaşi–Chişinău lần thứ nhất diễn ra vào tháng 4 và tháng 5 năm 1944 đã thất bại; Chiến dịch tấn công chiến lược Iaşi–Chişinău lần thứ hai diễn ra vào tháng 8 đã thành công. Hồng quân cũng tiến sâu vào trong lãnh thổ Hungary (Chiến dịch Budapest) và miền đông Tiệp Khắc và tạm thời dừng lại ở nơi mà ngày nay là biên giới Đức - Ba Lan hiện tại trên tuyến đường Oder–Neisse. Những cuộc tiến công nhanh chóng ở Mặt trận phía Đông đã tiêu diệt các đơn vị chiến đấu tinh nhuệ khác của Đức và hạn chế nghiêm trọng khả năng về việc Quốc trưởng Hitler trong việc củng cố hệ thống phòng thủ sông Rhine. Với việc quân Đồng minh phương Tây chuẩn bị cho cuộc tiến công cuối cùng của họ vào nước Đức, chiến thắng ngày càng đến gần với phe Đồng minh.
Vào đầu năm 1945, Tư lệnh Tối cao của Lực lượng Viễn chinh Đồng minh ở Mặt trận phía Tây, Tướng Dwight D. Eisenhower, nắm trong tay 73 sư đoàn ở Tây Bắc châu Âu, bao gồm 49 sư đoàn bộ binh, 20 sư đoàn thiết giáp và 4 sư đoàn không vận. Trong số 49 sư đoàn bộ binh này đa phần là các sư đoàn bộ binh Mỹ, 12 sư đoàn Anh, 8 sư đoàn Pháp, 3 sư đoàn Canada và 1 sư đoàn Ba Lan. 7 sư đoàn Mỹ khác đã đến trong tháng 2, cùng với Sư đoàn Bộ binh 5 Anh và Quân đoàn Canada I, cả hai đơn vị này đều đến từ Mặt trận Ý. Khi cuộc xâm lược nước Đức bắt đầu, Eisenhower nắm trong tay 90 sư đoàn, trong đó có 25 sư đoàn thiết giáp. Mặt trận của quân Đồng minh dọc theo sông Rhine trải dài 450 dặm (720 km) từ cửa sông ở Biển Bắc ở Hà Lan đến biên giới Thuỵ Sĩ ở phía Nam.
Lực lượng Viễn chinh Đồng minh dọc theo tuyến này được chia thành 3 Cụm Tập đoàn quân. Ở phía Bắc, từ Biển Bắc đến một địa điểm cách Cologne khoảng 10 dặm (16 km) về phía bắc, là Cụm Tập đoàn quân 21 Anh dưới quyền chỉ huy của Thống chế Bernard Montgomery. Bao gồm Tập đoàn quân 1 Canada (Harry Crerar) trấn giữ sườn trái phòng tuyến của quân Đồng minh, cùng với Tập đoàn quân 2 Anh (Miles C. Dempsey) ở trung tâm và Tập đoàn quân 9 Mỹ (William Hood Simpson). Trấn giữ tuyến giữa phòng tuyến quân Đồng minh từ sườn phải của Tập đoàn quân 9 đến một địa điểm cách Mainz khoảng 15 dặm (24 km) về phía Nam là Cụm Tập đoàn quân 12 Mỹ dưới quyền chỉ huy của Trung tướng Omar Bradley. Bao gồm Tập đoàn quân 1 Mỹ (Courtney Hodges) ở bên trái (phía bắc), Tập đoàn quân 3 Mỹ (George S. Patton) ở bên phải (phía nam) và Tập đoàn quân 15 Mỹ (Leonard T. Gerow). Hoàn thành phòng tuyến quân Đồng minh đến biên giới Thuỵ Sĩ là Cụm Tập đoàn quân 6 Mỹ dưới quyền chỉ huy của Trung tướng Jacob L. Devers, gồm Tập đoàn quân 7 Mỹ (Alexander Patch) ở phía Bắc và Tập đoàn quân 1 Pháp (Jean de Lattre de Tassigny) ở bên phải Đồng minh và cực nam.
Khi ba Cụm Tập đoàn quân này tiêu diệt các đơn vị Wehrmacht ở phía Tây sông Rhine, Eisenhower bắt đầu suy nghĩ lại về kế hoạch của mình cho cuộc tiến công cuối cùng qua sông Rhine và tiến vào trung tâm nước Đức. Ban đầu, Eisenhower lên kế hoạch tập trung các lực lượng của mình lên bờ tây sông Rhine, sử dụng con sông này như một rào cản tự nhiên để giúp bao phủ các phần không hoạt động của phòng tuyến của mình. Cuộc tiến quân chính bên ngoài sông sẽ được thực hiện ở phía Bắc bởi Cụm Tập đoàn quân 21 Anh, các đơn vị trong đó sẽ tiến về phía đông đến một địa điểm giao cắt với Tập đoàn quân 1 Mỹ khi nó thực hiện một cuộc tiến công thứ cấp về phía đông bắc từ bên dưới sông Ruhr. Nếu thành công, gọng kìm này sẽ bao vây khu công nghiệp Ruhr, triệt tiêu toàn bộ khả năng sản xuất công nghiệp của Đức Quốc xã.
Đối mặt với quân Đồng minh là Bộ Chỉ huy phía Tây (Oberbefehlshaber West) do Thống chế Albert Kesselring, người đã tiếp quản Bộ Chỉ huy này từ Thống chế Gerd von Rundstedt vào ngày 10 tháng 3. Mặc dù Kesselring có các thành tích chiến đấu xuất xắc trên Mặt trận Ý với tư cách là một chiến lược gia phòng ngự, vị thống chế này vẫn cho rằng không có đủ nguồn lực để phòng thủ nước Đức. Trong suốt cuộc chiến ở phía Tây sông Rhine cho đến tháng 3 năm 1945, Quân đội Đức Quốc xã ở Mặt trận phía Tây đã bị giảm xuống chỉ còn 26 sư đoàn, được tổ chức thành 3 Cụm Tập đoàn quân (H, B và G). Rất ít hoặc không có sự tiếp viện nào từ Bộ Chỉ huy Tối cao Quân lực Đức (OKW) do Đức Quốc xã đang tập trung hầu hết các lực lượng để chống lại Hồng quân Liên Xô; người ta ước tính rằng có 214 sư đoàn Đức ở Mặt trận phía Đông vào tháng 4.
Vào ngày 21 tháng 3, Sở chỉ huy Cụm Tập đoàn quân H trở thành Bộ Chỉ huy Quân lực Tây Bắc (Oberbefehlshaber Nordwest) do Thống chế Ernst Busch chỉ huy thay cho Đại tướng Johannes Blaskowitz - để lãnh đạo Bộ Chỉ huy Quân lực Hà Lan (Tập đoàn quân 25) bị chia cắt tại Hà Lan. Busch - có đơn vị chủ lực chính là Tập đoàn quân Không vận 1 Đức - đã thiết lập cánh phải hệ thống phòng thủ Đức. Ở trung tâm mặt trận, bảo vệ vùng Ruhr, có Thống chế Walther Model tư lệnh Cụm Tập đoàn quân B (Tập đoàn quân 15 và Tập đoàn quân Panzer 5) và ở phía nam là Cụm Tập đoàn quân G của tướng Paul Hausser (Tập đoàn quân 7, Tập đoàn quân 1 và Tập đoàn quân 19).
Sau khi chiếm được vùng Ruhr, Eisenhower đã lên kế hoạch để Cụm Tập đoàn quân 21 Anh tiếp tục cuộc tiến quân về phía Đông qua vùng đồng bằng Bắc Đức đến Berlin. Các Cụm Tập đoàn quân 12 và 6 sẽ tiến hành một cuộc tiến công để thu hút quân Đức và làm giảm khả năng kháng cự của quân Đức ở phía Bắc nước Đức. Động lực thứ hai sẽ mang lại cho Eisenhower một mức độ linh hoạt nào đó trong trường hợp cuộc tiến công ở phía Bắc gặp khó khăn.
Vì nhiều lý do, Eisenhower bắt đầu điều chỉnh lại kế hoạch của mình vào cuối tháng 3. Đầu tiên, Sở chỉ huy của ông đã nhận được các báo cáo rằng Hồng quân Liên Xô đã chiếm giữ một đầu cầu bắc qua sông Oder, cách Berlin 30 dặm (48 km). Vì quân Đồng minh vẫn còn đóng trên sông Rhine cách Berlin hơn 300 dặm (480 km), với sông Elbe dài 200 dặm (320 km) phía trước mà quân Đồng minh buộc phải vượt qua con sông này, có vẻ như rõ ràng rằng Hồng quân Liên Xô sẽ chiếm được Berlin từ lâu trước khi quân Đồng minh có thể tiếp cận được thủ đô của Đức. Do đó, Eisenhower đã chuyển sự chú ý của mình sang các mục tiêu khác, đáng chú ý nhất là một cuộc gặp gỡ nhanh chóng với Hồng quân Liên Xô để chia cắt quân đội Đức Quốc xã ra làm đôi và ngăn chặn mọi khả năng kháng cự của quân địch. Một khi điều này được thực hiện, các lực lượng còn lại của Đức Quốc xã có thể bị đánh bại một cách dễ dàng.
Ngoài ra, còn vấn đề về việc lên kế hoạch đánh chiếm vùng Ruhr. Mặc dù vùng Ruhr được trấn giữ bởi số lượng đáng kể quân đội Đức Quốc xã và nguồn lực công nghiệp của nó vẫn đủ để duy trì bộ máy chiến tranh của Đức, tình báo Đồng minh báo cáo rằng phần lớn ngành công nghiệp vũ khí ở vùng này đang di chuyển về phía đông nam, sâu hơn vào nước Đức. Điều này làm tăng tầm quan trọng của các cuộc tấn công ở phía nam qua sông Rhine.
Cũng tập trung sự chú ý của Eisenhower vào hướng di chuyển ở phía nam là mối quan tâm về việc Đức Quốc xã đang chuẩn bị cho công cuộc "Tái thiết Quốc gia". Theo những tin đồn, những đơn vị trung thành nhất của Hitler đang chuẩn bị đào các tuyến chiến hào cuối cùng cùng với các pháo đài tự nhiên được hình thành bởi địa hình núi cao ở miền nam nước Đức và miền tây nước Áo để chuẩn bị tử thủ. Nếu họ cầm cự được một năm hoặc hơn, sự bất đồng giữa Liên Xô và các nước Đồng minh phương Tây có thể mang lại cho họ một lợi thế chính trị để giải quyết chiến tranh bằng con đường đàm phán hoà bình. Trên thực tế, vào thời điểm quân Đồng minh vượt qua sông Rhine, quân đội Đức Quốc xã đã phải hứng chịu những thất bại nặng nề ở cả Mặt trận phía Đông và Mặt trận phía Tây đến nỗi quân Đức không thể tiến hành các hoạt động trì hoãn có hiệu quả, không thể tập hợp đủ quân lực để phòng thủ. Tuy nhiên, tình báo Đồng minh lại không thể coi thường sức mạnh quân sự của người Đức cũng như về việc các đơn vị quân Đức sẽ cố gắng tử thủ đến cùng trên dãy núi Alps. Việc từ chối cơ hội này đã trở thành một khác để suy nghĩ lại về vai trò của hướng di chuyển ở phía nam qua Đức.
Có lẽ lý do thuyết phục nhất để tăng sự nhấn mạnh vào hướng di chuyển phía nam này có liên quan nhiều đến hành động của người Mỹ hơn là của người Đức. Trong khi Montgomery đang lên kế hoạch cẩn thận và thận trọng cho cuộc tiến công chính ở phía bắc, hoàn chỉnh với việc chuẩn bị một lực lượng pháo binh lớn và cuộc đổ bộ từ các đơn vị nhảy dù, còn các lực lượng Hoa Kỳ ở phía nam lại thể hiện sự hung hăng cơ bản mà Eisenhower muốn thấy. Vào ngày 7 tháng 3, Tập đoàn quân 1 Mỹ dưới quyền chỉ huy của tướng Hodges đã chiếm được cây cầu cuối cùng bắc qua sông Rhine còn nguyên vẹn tại Remagen và đều đặn mở rộng đầu cầu.
Ở phía nam trong khu vực Saar-Palatinate, Tập đoàn quân 3 của tướng Patton đã giáng một đòn chí mạng vào vào Tập đoàn quân 7 Đức và phối hợp với Tập đoàn quân 7 Mỹ, đã gần như tiêu diệt Tập đoàn quân 1 Đức. Trong năm ngày chiến đấu, từ ngày 18 đến ngày 22 tháng 3, lực lượng của Patton đã bắt sống hơn 68,000 quân Đức. Những hành động táo bạo này đã loại bỏ các vị trí phòng thủ của Đức ở phía Tây sông Rhine. Mặc dù hướng tiến công của Montgomery vẫn được lên kế hoạch là hướng tiến công chính, Eisenhower vẫn tin rằng động lực của các lực lượng Hoa Kỳ ở phía nam không nên bị lãng phí bằng cách để họ chỉ giữ phòng tuyến tại sông Rhine hoặc chỉ thực hiện các cuộc tấn công nghi binh hạn chế. Đến cuối tháng 3, Tư lệnh Tối cao Đồng minh do đó nghiêng về quyết định đặt nhiều trách nhiệm hơn cho các lực lượng phía nam của mình. Các sự kiện trong vài ngày đầu tiên của chiến dịch cuối cùng sẽ đủ để thuyết phục vị tướng này rằng đây là hành động thích hợp.
Khi những người lính Đồng minh đến một thị trấn, những người lãnh đạo thị trấn và những cư dân thị trấn còn lại thường sử dụng cờ trắng, ga trải giường và khăn trải bàn để báo hiệu đầu hàng. Sĩ quan phụ trách đơn vị chiếm khu vực, điển hình là một đại đội hoặc tiểu đoàn, đã nhận trách nhiệm đối với thị trấn. Những người lính đã đăng các bản sao Tuyến bố số 1 của Tướng Eisenhower, bắt đầu bằng "Chúng tôi đến với tư cách là một đội quân chiến thắng, không phải là những kẻ áp bức." Tuyên bố yêu cầu tuân thủ tất cả các mệnh lệnh của các sĩ quan chỉ huy, thiết lập Thiết quân luật và hạn chế đi lại và tịch thu tất cả các vũ khí và thiết bị liên lạc. Sau một hoặc hai ngày, Văn phòng Chính phủ Quân sự, Hoa Kỳ (OMGUS) đã tiếp quản. Các binh sĩ trưng dụng nhà ở và không gian văn phòng khi cần thiết từ cư dân. Lúc đầu, điều này được thực hiện một cách không chính thức với những người cư ngụ bị đuổi ra khỏi nhà ngay lập tức và mang theo ít tài sản cá nhân, nhưng quy trình này đã trở thành tiêu chuẩn hoá, với việc thông báo trước ba giờ và nhân viên OMGUS cung cấp biên lai cho nội dung của các toà nhà. Tuy nhiên, những cư dân phải di dời đã phải tự tìm nhà ở.
Vào ngày 19 tháng 3, Eisenhower nới với Bradley rằng ra lệnh Tập đoàn quân 1 Mỹ chuẩn bị cho việc đột phá ra khỏi đầu cầu Remagen bất cứ lúc nào sau ngày 22 tháng 3. Cùng ngày, để đáp lại màn trình diễn mạnh mẽ của Tập đoàn quân 3 ở khu vực Saar-Palatinate, và để có một lực lượng mạnh khác ở bờ đông sông Rhine để bảo vệ sườn Tập đoàn quân 1, Bradley đã cho đơn vị của Patton đi trước vượt qua sông Rhine càng sớm càng tốt.
Đây chính xác là những mệnh lệnh mà tướng Patton đã hy vọng; ông cảm thấy rằng nếu một lực lượng đủ mạnh có thể qua sông và đạt được những thành tựu đáng kể, thì Eisenhower có thể chuyển giao trách nhiệm cho cuộc tiến công chính vào Đức từ Cụm Tập đoàn quân 21 Anh của Thống chế Montgomery cho Cụm Tập đoàn quân 12 Mỹ của Tướng Bradley. Patton cũng đánh giá cao cơ hội mà ông có bây giờ để đánh bại Montgomery về việc vượt qua sông Rhine và giành chiến thắng cho Tập đoàn quân 3 sự khác biệt muốn có khi thực hiện cuộc tấn công đầu tiên vượt sông Rhine trong lịch sử. Để thực hiện được điều này, ông phải nhanh chóng di chuyển đơn vị của mình.
Vào ngày 21 tháng 3, Patton ra lệnh cho Quân đoàn XII chuẩn bị cho một cuộc tấn công vượt qua sông Rhine vào đêm hôm sau, một ngày trước khi các đơn vị của Montgomery vượt sông theo lịch trình. Mặc dù đây chỉ là thông báo ngắn, nhưng bản thông báo này Quân đoàn XII lại không hề hay biết. Ngay sau khi Patton nhận được mệnh lệnh vào ngày 19 để vượt sông, ông đã bắt đầu sử dụng các tàu đổ bộ, trang bị dựng cầu và các vật tư khác về phía trước từ các kho hàng ở Lorraine, nơi chúng được dự trữ từ mùa thu. Nhìn thấy các trang thiết bị này di chuyển lên, những người lính của Patton không cần bất kỳ mệnh lệnh nào từ Sở chỉ huy của Patton để cho họ biết ý nghĩa của nó.
Nội dung từ bài Wikipedia “Quân Đồng minh xâm lược Đức Quốc xã”, theo giấy phép CC BY-SA 4.0.