Tai nạn
mid-air collision
Đang tải bài viết từ Wikipedia…
Chuyến bay 498 của Aeroméxico là một chuyến bay thương mại theo lịch trình từ sân bay quốc tế Thành phố México tại Thành phố México, México đến sân bay quốc tế Los Angeles tại Los Angeles, California, Hoa Kỳ với một số điểm dừng tại México. Vào Chủ nhật, ngày 31 tháng 8 năm 1986, một chiếc máy bay McDonnell Douglas DC-9 thực hiện chuyến bay đã bị một chiếc Piper PA-28 Cherokee thuộc sở hữu của gia đình Kramer va chạm vào phần đuôi và rơi xuống vùng ngoại ô Cerritos, Los Angeles khiến toàn bộ 64 người trên chiếc DC-9, 3 người trên chiếc Piper và thêm 15 người dưới mặt đất thiệt mạng. Tám người trên mặt đất cũng bị thương nhẹ. Trách nhiệm được chia cho Cục Hàng không Liên bang (FAA) và phi công của chiếc Cherokee. Không phát hiện lỗi nào liên quan đến chiếc DC-9 hay hành động của phi hành đoàn.
Vào Chủ nhật, ngày 31 tháng 8 năm 1986, khoảng 11:46 PDT, chuyến bay 498 bắt đầu tiếp cận tại sân bay quốc tế Los Angeles với 58 hành khách và 6 thành viên phi hành đoàn trên máy bay. Lúc 11:52, chiếc Piper va chạm gần như vuông góc với phía trên bên trái bộ phận ổn định ngang của DC-9, làm gãy phần trên của buồng lái chiếc Piper và khiến phi công cùng hai hành khách bị mất đầu. Sau vụ va chạm, chiếc Piper bị hư hại nặng nề đã lao xuống mất kiểm soát, xoay tròn phẳng và rơi xuống sân chơi trống tại Trường tiểu học Cerritos.
Chiếc DC-9 với bộ ổn định ngang, bánh lái và một nửa bộ ổn định dọc bị xé toạc, nghiêng vượt mức sang phải (quay theo chiều kim đồng hồ) và đồng thời lao dốc xuống mặt đất. Máy bay lao vào một khu dân cư tại giao lộ Holmes Avenue và Reva Circle ở Cerritos, đâm vào sân sau của một ngôi nhà tại số 13426 Ashworth Place và phát nổ khi va chạm. Vụ nổ đã làm văng các mảnh vỡ của chiếc DC-9 đến khắp đại lộ Holmes và sang đường Carmenita, phá hủy bốn ngôi nhà và làm hư hại bảy ngôi nhà khác. Tất cả 64 hành khách và phi hành đoàn trên máy bay đều thiệt mạng (cộng thêm 15 người trên mặt đất); đám cháy do máy bay tạo ra cũng đã làm tăng thêm thiệt hại.: 3
Chiếc máy bay lớn hơn trong vụ va chạm là một chiếc McDonnell Douglas DC-9-32 với số đăng bạ XA-JED, có tên Hermosillo, được bàn giao lần đầu vào tháng 4 năm 1969 cho Delta Air Lines với số đăng bạ N1277L trước khi đi vào hoạt động với Aeroméxico vào tháng 11 năm 1979. Trước khi xảy ra va chạm, máy bay đang bay từ sân bay quốc tế Thành phố México đến Sân bay Quốc tế Los Angeles (LAX), với các điểm dừng trung gian ở Guadalajara, Loreto và Tijuana.
Chiếc N4891F là máy bay Piper PA-28-181 Archer tư nhân thuộc sở hữu của gia đình Kramer. Trước khi xảy ra va chạm, máy bay đang bay từ Torrance đến thành phố Big Bear, California. Chiếc máy bay Piper do William Kramer, 53 tuổi, điều khiển. Vợ ông, bà Kathleen, 51 tuổi và con gái Caroline, 26 tuổi cũng có mặt trên khoang. Máy bay của họ cất cánh từ Torrance vào khoảng 11:40 PDT. Kramer đã có 231 giờ bay kinh nghiệm và đã chuyển đến Nam California một năm trước vụ va chạm từ Spokane, Washington.
Các phi công điều khiển chuyến bay 498 gồm có cơ trưởng Arturo Valdes Prom, 46 tuổi và cơ phó Jose Hector Valencia, 26 tuổi. Cơ trưởng có 4.632 giờ kinh nghiệm lái máy bay DC-9 và tổng cộng 10.641 giờ bay. Cơ phó đã bay 1.463 giờ, trong đó 1.245 giờ được tích lũy trên DC-9.: 56
Trong số các hành khách, có 36 người là công dân Hoa Kỳ. Trong số 20 công dân Mexico, có 11 người sống ở Mỹ và 9 còn lại người sống ở Mexico. Một công dân El Salvador từng sống ở Islip, New York. Ngoài ra, chuyến bay còn có 10 hành khách là trẻ em.
Cuộc điều tra của Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia Hoa Kỳ (NTSB) kết luận rằng chiếc máy bay Piper đã đi vào không phận Vùng Kiểm soát Sân bay (TCA) (nay là Không phận loại B) của sân bay quốc tế Los Angeles mà không được sự cho phép cần thiết. Vùng TCA bao gồm một vùng không phận hình tam giác từ 6.000 đến 7.000 foot (1.800 đến 2.100 m) độ cao, kéo dài về phía nam đến 33°42′50″B 118°00′25″T / 33,714°B 118,007°T, cắt ngang đường bay dự kiến của chiếc Piper. Chiếc Piper đã hoàn toàn có thể bay một cách hợp pháp ở bên dưới vùng không phận này mà không cần liên lạc với bộ phận kiểm soát không lưu (ATC), nhưng thay vào đó, nó lại bay lên và bay vào vùng TCA. Nhân viên kiểm soát không lưu khi này đã bị phân tâm bởi một chuyến bay tư nhân khác, một chiếc Grumman AA-5B Tiger cũng đi vào vùng này từ phía bắc của sân bay, mà cũng không có sự cho phép.
Chiếc Piper không được trang bị bộ phát đáp chế độ C cũng như không bắt buộc phải có, vì bộ phát đáp này hiển thị độ cao của máy bay nhưng sân bay quốc tế Los Angeles không được trang bị hệ thống cảnh báo tự động. Dường như cả hai phi công đều không thực hiện bất kỳ hành động né tránh nào, vì cả hai đều không nhìn thấy máy bay kia, mặc dù chúng nằm trong tầm nhìn. Khám nghiệm tử thi cho thấy một sự tắc nghẽn động mạch đáng kể trong tim của Kramer khiến dư luận bắt đầu suy đoán rằng ông đã bị đau tim làm ông mất khả năng hoạt động và dẫn đến va chạm. Tuy nhiên, bằng chứng pháp y tiếp theo đã bác bỏ giả thuyết này và lỗi của Kramer được xác định là yếu tố chính góp phần gây ra va chạm.
Sau vụ tai nạn này và các vụ suýt va chạm giữa không trung khác trong vùng TCA, FAA đã yêu cầu tất cả các máy bay phản lực thương mại lớn trong không phận Hoa Kỳ phải được trang bị hệ thống chống va chạm và yêu cầu máy bay hạng nhẹ hoạt động trong không phận đông đúc phải được trang bị bộ phát đáp chế độ C để có thể báo cáo độ cao của chúng.
Bồi thẩm đoàn phán quyết rằng DC-9 không có lỗi, thay vào đó quyết định rằng Kramer và FAA đã hành động bất cẩn và phải chịu trách nhiệm như nhau. Quy định Hàng không Liên bang 14 CFR 91.113 (b) yêu cầu các phi công của tất cả các máy bay phải duy trì cảnh giác để nhằm "nhìn và tránh" các máy bay khác có thể đang bay trên các đường bay có nguy cơ cắt ngang hoặc xung đột.
Tòa Phúc thẩm Hoa Kỳ Địa hạt 9 đã áp dụng phán quyết của Tòa án Tối cao California trong vụ Thing v. La Chusa để mở rộng phạm vi bồi thường cho thiệt hại do tội bất cẩn gây tổn thất tinh thần đối với bà Theresa Estrada, người có chồng và hai trong số bốn người con đã thiệt mạng tại hiện trường vụ tai nạn. Trong phim tài liệu truyền hình Mayday, Estrada tường thuật lại rằng cô đã nhìn thấy vụ nổ từ xa; Điều này đòi hỏi người đó phải có mặt tại hiện trường và nhận thức được thương tích mà nạn nhân đã phải hứng chịu. Vài phút sau, bà đến nơi và thấy nhà mình đã bị lửa thiêu rụi, xung quanh là những ngôi nhà, xe cộ và mảnh vỡ máy bay đang bốc cháy. Trong một phiên tòa riêng về bồi thường thiệt hại, gia đình Estrada được nhận tổng cộng 868.263 đô la Mỹ (khoảng 1.95 triệu đô la Mỹ vào năm 2022) thiệt hại kinh tế và 4,7 triệu đô la Mỹ (10.5 triệu đô la Mỹ vào 2022) thiệt hại phi kinh tế, bao gồm 1 triệu đô la Mỹ (2.2 triệu đô la Mỹ vào 2022) vì tội bất cẩn gây tổn thất tinh thân.
Loạt phim truyền hình Mayday của kênh Discovery Channel Canada/National Geographic đã đề cập đến vụ va chạm này trong tập phim thứ bảy của mùa thứ tư với tựa đề "Out of Sight", tạm dịch là "Khuất tầm nhìn" và trong tập phim tổng hợp đầu tiên của mùa thứ tám với tựa đề "System Breakdown", tạm dịch là "Sự cố hệ thống".
Một vụ tai nạn tương tự cũng đã được tái hiện trong tập "ABQ" của bộ phim Breaking Bad.
Ngoài ra, vụ va chạm này còn xuất hiện trong tập thứ năm của mùa đầu tiên trong chương trình truyền hình Why Planes Crash với tựa đề là "Collision Course", tạm dịch là "Hướng va chạm".
Vào tháng 8 năm 2022, KNBC đã sản xuất chương trình The Nightmare of Flight 498, tạm dịch là Cơn ác mộng của chuyến bay 498, do phóng viên Hetty Chang dẫn dắt, người khi đó là một đứa trẻ bảy tuổi sống trong khu phố nơi chiếc DC-9 gặp nạn và là học sinh tại trường nơi chiếc Piper Cherokee gặp nạn. Xen kẽ với các bản tin về vụ tai nạn, Chang cũng đã phỏng vấn cha mẹ, hàng xóm của bà (bao gồm một người đã từng sống tại số 13426 Ashworth Place, nơi chiếc DC-9 phát nổ) và những người đầu tiên đến hiện trường để tìm hiểu những ký ức của họ về vụ tai nạn.
Nội dung từ bài Wikipedia “Chuyến bay 498 của Aeroméxico”, theo giấy phép CC BY-SA 4.0.